حفظ فضای سبز ۵۷۰۰ هکتاری اصفهان زیر فشار هم‌زمان خشکسالی و تغییر اقلیم

جام جم آنلاین اصفهان؛ مجتبی حق‌شناس در چهل‌وسومین قسمت از فصل هفتم برنامه تلویزیونی اصفهان من با اشاره به جایگاه منحصربه‌فرد فضای سبز شهر اصفهان در اقلیم کویری، اظهار کرد: فضای سبز این کلان‌شهر با وسعتی حدود ۵۷۰۰ هکتار به‌عنوان نگینی در دل کویر می‌درخشد؛ ظرفیتی که حتی شهرهای برخوردارتر از نظر منابع آبی نیز به آن غبطه می‌خورند.

وی با تأکید بر اینکه نگهداری چنین سطحی از فضای سبز در شرایط اقلیمی اصفهان همواره محل پرسش بوده است، افزود: سرانه فضای سبز برای هر شهروند اصفهانی نزدیک به ۲۸ مترمربع است که رقمی قابل توجه محسوب می‌شود و به‌عنوان یکی از برندهای اصلی شهر اصفهان شناخته می‌شود.

مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهرداری اصفهان با اشاره به تلاش شبانه‌روزی مجموعه مدیریت شهری بیان کرد: سازمان پارک‌ها در کنار مناطق پانزده‌گانه شهر، با حمایت شهردار اصفهان و معاون خدمات شهری، با تمام توان در مسیر صیانت از این سرمایه ارزشمند شهری گام برمی‌دارد.

حق‌شناس با تشریح وضعیت منابع آبی مورد نیاز فضای سبز شهر گفت: نیاز سالانه فضای سبز اصفهان حدود ۹۰ میلیون مترمکعب آب برآورد می‌شود و حتی در حداقل شرایط مطلوب نیز به حدود ۶۲ میلیون مترمکعب نیاز داریم، در حالی که در شرایط کنونی تنها با حدود ۳۱ میلیون مترمکعب آب، این فضای سبز مدیریت می‌شود.

وی با اشاره به تجربه شرایط دشوار تابستان سال جاری ادامه داد: در ماه‌های گرم امسال با وضعیت فوق بحرانی مواجه بودیم؛ زاینده‌رود بسته بود، مادی‌ها خشک شدند و حق‌آبه شهر اصفهان پرداخت نشد که این مسئله از مطالبات جدی سازمان پارک‌ها و فضای سبز به شمار می‌رود.

مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهرداری اصفهان خاطرنشان کرد: بخش عمده‌ای از نقاط شهر در شرایط خشکسالی بسیار شدید قرار دارد و همین موضوع موجب بروز تنش‌های شدید آبی در درختان و پوشش گیاهی شده است.

حق‌شناس با اشاره به آثار تغییر اقلیم بر فضای سبز شهری اظهار کرد: هم‌زمان با خشکسالی، افزایش دمای هوا در تابستان‌ها شرایط نگهداری فضای سبز را دشوارتر کرده است؛ این در حالی است که بسیاری از درختان اصفهان، گونه‌هایی کهن و بخشی از میراث طبیعی شهر محسوب می‌شوند.

وی افزود: درختانی مانند چنار که در اصفهان فراوان هستند، در دمای بالاتر از ۳۰ درجه سانتی‌گراد با اختلال در فرایند فتوسنتز مواجه می‌شوند و با رسیدن دما به حدود ۴۰ درجه، این فرایند به‌طور کامل متوقف شده و خزان زودرس رخ می‌دهد.

مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهرداری اصفهان با تأکید بر شدت تغییرات اقلیمی تصریح کرد: اقلیم اصفهان از وضعیت خشک به فراخشک تغییر یافته و این موضوع شرایط بسیار دشواری برای گونه‌های کم‌تحمل ایجاد کرده است، از همین رو در کاشت‌های جدید، استفاده از گونه‌های مقاوم در دستور کار قرار گرفته است.

حق‌شناس ادامه داد: ماندگاری توده‌های هوای گرم باعث بسته‌شدن روزنه‌های درختان می‌شود و گیاه ناچار به مصرف ذخایر غذایی خود خواهد شد که این روند به ریزش شدید برگ‌ها منجر می‌شود.

وی با اشاره به تأثیر آلایندگی هوا بر فضای سبز شهر گفت: طی چهار ماه نخست سال جاری، ۸۲ روز با ذرات معلق بالاتر از حد نرمال و ۴۳ روز با غلظت بالای اوزون ثبت شده که هر دو عامل به‌شدت برای درختان آسیب‌زا هستند.

مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهرداری اصفهان افزایش اشعه فرابنفش را یکی از مهم‌ترین چالش‌های سال‌های اخیر دانست و اظهار کرد: در اردیبهشت‌ماه امسال شاخص یووی بالاتر از ۸ ثبت شد و در اغلب ماه‌های تابستان این شاخص بین ۱۱ تا ۱۳ بوده که حداکثر میزان آسیب به پوشش گیاهی را به همراه دارد.

حق‌شناس با اشاره به بحران منابع آب افزود: طی سال‌های اخیر حدود ۱۴۰ حلقه چاه متعلق به شهرداری برای تأمین آب فضای سبز خشک شده، سطح آبخوان‌ها به‌شدت کاهش یافته و پدیده فرونشست زمین نیز تشدید شده است.

وی با بیان اینکه با وجود این چالش‌ها اقدامات زیرساختی گسترده‌ای انجام شده است، اظهار کرد: اصفهان از نخستین شهرهایی است که برنامه جامع آب شهری برای آن تدوین شده؛ برنامه‌ای که تهیه آن حدود یک دهه زمان برده و اکنون وارد مرحله اجرا شده است.

مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهرداری اصفهان ادامه داد: در این راستا حدود ۱۱۷ کیلومتر لوله‌گذاری سایز بزرگ به‌عنوان رینگ پیرامونی و مرکزی پساب و نزدیک به ۳۰۰ کیلومتر کلکتور داخلی برای اتصال شبکه‌های توزیع در مناطق مختلف شهر اجرا شده است.

حق‌شناس با اشاره به پیشرفت پروژه‌های پساب خاطرنشان کرد: شبکه توزیع پساب در مناطق مختلف شهر به یکدیگر متصل شده و این پروژه در حال حاضر حدود ۷۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد، ضمن اینکه اجرای خطوط لوله آن به مرز ۹۰ درصد رسیده است.

وی گفت: هدف‌گذاری اصلی این پروژه، جمع‌آوری و توزیع یکنواخت پساب در سطح شهر اصفهان برای تأمین بخشی از نیاز آبی فضای سبز است.

مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهرداری اصفهان با اشاره به توسعه مخازن ذخیره آب اظهار کرد: تاکنون حدود ۱۶۳ هزار مترمکعب مخزن ذخیره آب در شهر احداث شده که ابرمخزن باغ رضوان از جمله شاخص‌ترین آن‌هاست.

حق‌شناس افزود: این مخازن امکان آبیاری حداقل دوماهه فضای سبز برخی پهنه‌ها را فراهم کرده و در فصل زمستان نیز برای ذخیره‌سازی آب مورد استفاده قرار می‌گیرد.

وی با اشاره به وضعیت تصفیه‌خانه‌ها گفت: هم‌اکنون چهار تصفیه‌خانه پساب فعال با ظرفیت قراردادی ۶۴۰ لیتر بر ثانیه در مدار بهره‌برداری قرار دارد که میزان تحویل فعلی آن‌ها حدود ۳۲۰ لیتر بر ثانیه است.

مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهرداری اصفهان تأکید کرد: تمامی فرآیندهای تصفیه پساب تحت نظارت آزمایشگاه‌های معتمد محیط زیست انجام می‌شود و کیفیت میکروبی پساب در حد استانداردهای جهانی است، بنابراین شهروندان می‌توانند با اطمینان خاطر از این موضوع آگاه باشند.

حق‌شناس افزود: گزارش‌های کیفی پساب به‌صورت مستمر به وزارت بهداشت و سازمان حفاظت محیط زیست ارسال می‌شود و در کنار تصفیه‌خانه‌های فعال، پنج تصفیه‌خانه دیگر نیز در حال احداث است.

وی در پایان گفت: در سال جاری حدود ۱۰ میلیون مترمکعب پساب برای آبیاری فضای سبز شهر استفاده شده و بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، این رقم تا سال ۱۴۱۰ به ۳۰ میلیون مترمکعب افزایش خواهد یافت.

/*هاجر مقضی خبرنگار جام جم آنلاین اصفهان