ابرهای ابهام برفراز آناپولیس

دولت جورج بوش ، رئیس جمهور ایالات متحده که تا پیش از این ادعا داشت کشورهای مختلف خاورمیانه انتظار برگزاری کنفرانس صلح خاورمیانه در آناپولیس را می کشند

کد خبر: ۱۵۳۷۰۹

عاقبت چهارشنبه گذشته اذعان کرد برای 40 کشور و نهاد دعوت نامه ارسال کرده و آنان را به حضور در این همایش که هفته جاری برگزار می شود ، فراخوانده است . همین خبر کافی بود تا یکی از مقامات ارشد وزارت امورخارجه امریکا در گفتگو با روزنامه نیویورک تایمز و منوط به عدم افشای هویت اش اقرار کند برگزاری کنفرانس آناپولیس قماری تمام عیار برای واشنگتن است چرا که اساسا مشخص نیست دستاورد این نشست چه باشد.
با وجود آن که کمتر از یک هفته تا زمان برگزاری کنفرانس باقی مانده دیپلمات های امریکایی سرگرم رایزنی با همتایان خود از کشورهای مختلف عربی هستند تا آنان را به مشارکت در این همایش ترغیب کنند. تلاشهای دولت بوش برای جلوگیری از تبدیل کنفرانس آناپولیس به افتضاحی دپیلماتیک آنچنان بالا گرفته که بوش شخصا با ملک عبدالله ، پادشاه عربستان تلفنی صحبت کرده و از او خواسته از این کنفرانس حمایت کند. او همچنین خواستار وساطت ملک عبدالله و ترغیب سایر کشورهای عربی خاورمیانه از سوی او به اعزام هیات هایی بلندپایه به آناپولیس شده است . یکی از خواسته های بوش این بوده که ریاست هیات اعزامی سعودی ها به امریکا را سعودالفیصل ، وزیر امورخارجه ریاض برعهده داشته باشد. حضور سعودالفیصل از آنجا اهمیت دارد که به احتمال زیاد تضمینی برای اعزام هیات های عالی رتبه عربی به کنفرانس آناپولیس خواهد بود. این در حالی است که حاکمیت ریاض به وضوع نشان داده تمایلی به اعزام هیاتی عالی رتبه به آناپولیس در غیاب تضمین نتیجه بخش بودن این نشست و دستیابی به توافقاتی گره گشا ندارد. یکی از پیش شرطهای کشورهای عرب برای حضوری گسترده در نشست صلح هفته جاری تضمین موافقت اسرائیل به توقف روند شهرک سازی در سرزمین های اشغالی در جنگ 1967 میلادی به عنوان مقدمه خروج اسرائیل از این بخش ها بوده است . گوردن جان درو، از سخنگوهای کاخ سفید پس از اعلام خبر گفتگوی تلفن بوش و ملک عبدالله به گفتن این عبارت که دو طرف به تبادل نظر پیرامون راه های برقراری صلح پایدار بین اسرائیل و فلسطینیان پرداختند، بسنده کرده بود.
گفته می شود کاندولیزا رایس ، وزیر امورخارجه ایالات متحده دعوت نامه هایی را برای ملک سعودالفیصل و ولیدالمعلم ، وزاری امورخارجه عربستان سعودی و سوریه ارسال کرده است . به ظاهر ریاض در سایه این رایزنی ها با اعزام سعوالفیصل به آناپولیس و اقدام فعالانه در جهت ترغیب سایر کشورهای عربی به مشارکت در نشست مینه آپولیس موافقت کرده است . دیوید ولش ، معاونت شرق نزدیک وزارت امور خارجه ایالات متحده با تایید تلاش های این وزارتخانه برای برگزاری توام با موفقیت کنفرانس مینه آپولیس وعده داده در صورت شرکت ولیدالمعلم مانع از ایراد انتقادات او نسبت به عملکرد ایالات متحده و اسرائیل در خاورمیانه نشوند. این به نوعی چراغ سبزی به مقامات سوری است .اگرچه اسرائیلی ها مخالف دعوت از سوری ها به کنفرانس مینه آپولیس بودند لیکن مقامات امریکایی با تاکید بر این که حضور گسترده هیات های عربی در این کنفرانس برای جلوگیری از شکست آن ضروری است به توصیه اسرائیل در خودداری از ارسال دعوت نامه برای ولیدالمعلم توجه نکردند.چنانچه هیات عربستان سعودی به مینه آپولیس برود و در این کنفرانس شرکت کند این همایش به اولین مناسبتی تبدیل خواهد شد که در آن سعودی ها و نمایندگان اسرائیل بر سر یک میز می نشینند. پیش از این امیر بندر بن سلطان ، سفیر پیشین عربستان سعودی در ریاض یک بار در سال 1991 میلادی در کنفرانس صلح مادرید، پایتخت اسپانیا که با هدف کاستن از تنش های خاورمیانه برگزار شده بود ، حضور یافته بود اما او نه به عنوان شرکت کننده که به عنوان ناظر به محل برگزاری نشست رفته بود.عربستان سعودی از معدود کشورهای عربی است که هنوز اسرائیل را به رسمیت نشناخته و به رغم اعلام حمایت از تلاش های ایالات متحده برای پایان دادن به مناقشه اسرائیل و فلسطینیان هیچ گاه حاضر به مذاکره با اسرائیلی ها نشده است . طی ماههای اخیر خبرهای تایید نشده ای از تماس های غیررسمی مقامات عربستان سعودی و اسرائیل منتشر شده اما ریاض و تل آویو ترجیح دادند در مقابل این خبرها سکوت پیشه سازند. کنفرانس مینه آپولیس قرار است روز 26 نوامبر (سه شنبه این هفته) با برگزاری نشست های مقدماتی در واشنگتن آغاز شده و با عزیمت هیات های حاضر به مینه آپولیس این کنفرانس از روز چهارشنبه به طور رسمی در این شهر آغاز به کار کند. هدف از برگزاری این نشست تعیین چارچوبی برای برقراری صلح پایدار بین اسرائیل و فلسطینیان از جمله مشخص کردن جدول زمانی برای تشکیل کشور مستقل فلسطین و گذر از موانعی است که تاکنون دستیابی به صلح در خاورمیانه را ناممکن کرده است .کنفرانس مینه آپولیس با نطق بوش آغاز می شود که ایالات متحده خواستار تامین نظر فلسطینیان است و اجازه نخواهد داد روند صلح خاورمیانه تحت الشعاع تحولات جاری در منطقه قرار گیرد. تشکیل کشور مستقل فلسطین ، بر چیدن شهرک های یهودی نشین در کرانه باختری رود اردن و وضعیت بیت المقدس در زمره مهمترین موارد اختلاف بین رژیم صهیونیستی و فلسطینان هستند.آنچه بوش به آن اشاره نخواهد کرد این که دولت محمود عباس ، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی نماینده همه جناح های فلسطینی نیست و با خودداری از دعوت نمایندگان حماس به مینه آپولیس اجرایی کردن توافق های احتمالی در این نشست در عمل ممکن نخواهد بود.با وجود آن که دولت بوش از ماهها قبل برنامه ریزی برای برگزاری کنفرانس مینه آپولیس را آغاز کرده بود اما وزارت امور خارجه تا سه شنبه هفته گذشته به دلیل نگرانی از عدم حضور هیات های عربی از اعلام زمان دقیق برگزاری این کنفرانس خودداری کرد. به اعتقاد کارشناسان اعلام زمان برگزاری کنفرانس موید این واقعیت است که اکثر کشورهای دعوت شده به کنفرانس با اعزام نمایندگان خود به مینه آپولیس موافقت کرده اند.خبر برگزاری کنفرانس مینه آپولیس طی روزهای پایانی این هفته تنها ساعاتی پس از سفر ایهود اولمرت ، نخست وزیر اسرائیل به شرم الشیخ مصر و دیدارش با حسنی مبارک ، رئیس جمهور این کشور به اطلاع رسانه ها رسید. مبارک در دیدار با اولمرت از حمایت همه جانبه خود از کنفرانس مینه آپولیس پرده برداشت .دیدار اولمرت و مبارک تنها دو روز قبل از برگزاری نشست وزرای امور خارجه اتحادیه عرب در قاهره ا پایتخت مصر برگزار شد و به ظاهر اولمرت در آن از مبارک خواسته بود سایر کشورهای عرب را به جدی گرفتن کنفرانس مینه آپولیس ترغیب کند.