مجامع بین المللی به مسئولیت خود در قبال استفاده از سلاح شیمیایی عمل کنند

فارس: وزیر امور خارجه تأکید کرد؛ مجامع بین المللی به مسئولیت خطیر خود در قبال استفاده و تولید از سلاحهای شیمیایی عمل کنند.

کد خبر: ۱۴۹۶۴۶

منوچهر متکی صبح امروز دوشنبه در سمینار بین المللی بررسی عواقب کاربرد سلاحهای شیمیایی علیه ایران اظهار داشت: سال 1386 بیستمین سالگرد حمله شیمیایی صدام به سردشت مقارن با دهمین سالگرد اجرایی شدن کنوانسیون منع سلاحهای شیمیایی است. سالها از فاجعه سردشت و حلبچه گذشت تا چشمان دنیا به این فاجعه باز شود که برای نجات از شر این سلاحهای غیر انسانی باید تدبیری جدی اندیشید.
وی افزود: امروز در دهمین سالگرد انعقاد این معاهده قرار داریم، معاهدهای که جامعه بین المللی برای تولد آن انتظار طولانی را تحمل نمود.
علیرغم سابقه طولانی تلاشهای بازیگران بین المللی، طی دهههای گذشته این آرزو برآورده نشد مگر پس از تحولاتی چون پایان جنگ سرد و استفاده گسترده از این سلاحها توسط رژیم صدام علیه نظامیان و غیر نظامیان ایران و عراق. حملات شیمیایی متعدد و مکرر رژیم صدام علیه اتباع نظامی و غیر نظامی ایران از نخستین سالهای جنگ تحمیلی تا پایان آن، میراثی به وسعت هزاران شهید شیمیایی و بیش از یکصد هزار جانباز و مصدوم شیمیایی و تخریب هزاران کیلومتر از محیط زیست کشورمان را بر جای گذاشت.
به گفته متکی اکنون با گذشت دو دهه از وقوع این جنایات، هزاران قربانی بجای مانده از آن، همچنان و بطور مستمر با رنجها و آلام ناشی از آثار و تبعات سلاحهای شیمیایی رژیم صدام دست و پنجه نرم کرده و از عواقب جسمی، روحی و روانی آن رنج بیشمار میبرند.
من این فرصت را برای بزرگداشت مصدومین و جانبازان شیمیایی کشور و خانوادههای معزز شهدای حملات و بمبارانهای شیمیایی بویژه شهدای مظلوم سردشت، زرده و حلبچه و همچنین تقدیر و تشکر از دستگاههای دولتی و سازمان های غیر دولتی فعال در این زمینه، مغتنم شمرده و نهادهای بین المللی و اعضای جامعه جهانی را به انجام مسئولیت انسانی خود در قبال آلام و رنجهای این عزیزان فرا میخوانم.
چنین تحولاتی بویژه آثار دهشتناک کاربرد این سلاحهای غیر انسانی و بیتفاوتی و سکوت محافل بین المللی و حقوق بشری و دولتهای مدعی حمایت از حقوق بشر و بویژه شورای امنیت که خود را مسئول اولیه حفظ صلح و امنیت بین المللی میداند، جامعه بین المللی را بر آن داشت که عزم خویش را برای انعقاد معاهده ای که بتواند مانع چنین جنایات هولناکی گردد جزم نمایند.
وزیر امور خارجه با بیان این که تلاشی گسترده و جدی آغاز شد و طی دو سال مذاکرات مداوم در کنفرانس خلع سلاح، معاهدهای پا به عرصه حیات گذاشت که در صورت اجرای کامل و غیر تبعیض آمیز یکی از آرزوهای دیرینه بشر را محقق میسازد تصریح کرد: واضعان این معاهده سه هدف اصلی را از انعقاد آن دنبال میکردند که این اهداف را در مقدمه و مفاد آن بصراحت بیان نمودند. امحاء سلاحهای شیمیایی موجود و از بین بردن توانایی های تولید مجدد آنها جلوگیری از گسترش این سلاحها و ارتقاء همکاریهای صلح آمیز شیمیایی بین دول عضو؛ برای ایجاد چنین معاهدهی جامع و متوازنی تلاشهای فراوانی صورت گرفت و جمهوری اسلامی ایران نیز به عنوان آخرین قربانی این سلاحهای مخوف که آثار دردناک آن را بر گوشت و پوست و روح فرزندان خود حس میکرد و میکند نقش مؤثر و سازندهای را در شکل گیری این معاهده ایفا نمود.
وزیر خارجه با طرح این سؤال که بر اهداف معاهده طی دهه گذشته چه رفته است؛ اظهار داشت: امحاء سلاح های شیمیایی موجود که شاید بتوان آن را مهمترین هدف کنوانسیون تلقی نمود وضعیت رضایت بخشی ندارد و کشورهای دارنده بویژه دو قدرت اصلی دارنده این سلاحها ضرب الاجلهای انهدام را تمدید نمودهاند و این در حالی است که هر چند روسیه تعهد خود را مبنی بر انهدام همهی ذخایر و تأسیسات تولید سلاحهای شیمیایی این کشور تا سال 2012 یعنی آخرین ضرب الاجل پیش بینی شده در کنوانسیون را مورد تاکید قرار داده است، ایالات متحده امریکا علیرغم برخورداری از امکانات و تجهیزات کافی برای انهدام همهی سلاحها و تاسیسات مربوطه، در اظهاراتی امکان رعایت ضرب الاجل نهایی کنوانسیون توسط این کشور را مورد تردید قرار داده و انجام تعهد خود را به سالهایی دورتر موکول نموده است.
چنین اظهارات و مواضعی موجب نگرانی جدی و مغایر با تعهدات صریح مندرج در کنوانسیون بوده که نهایتا9 میتواند به خطر افتادن صلح و امنیت بین المللی تعبیر شود. لذا بر ماست که در همین سالگرد اجرایی شدن کنوانسیون بار دیگر ضرورت تحقق این هدف والا یعنی پاک کردن کره زمین از این سلاحهای پلید در زمان تعیین شده را به دارندگان آن بویژه دو کشور اصلی دارنده این سلاحها یاد آوری نموده و از آنها بخواهیم همه امکانات و تواناییهایشان را برای رعایت این تعهد بین المللی خود بسیج کنند.
وی یادآور شد: البته باید گفت که هر چند رعایت ضرب الاجل های تعیین شده در معاهده توسط اعضاء شرط لازم برای نجات بشریت از تهدید سلاحهای شیمیایی است، ولی این نکته را نیز نمیتوان از نظر دور داشت که تا جهانشمولی کنوانسیون محقق نگردد آرزوی پاک کردن زمین از این سلاحهای مرگبار همچنان دست نیافتنی باقی خواهد ماند. در منطقه حساس خاورمیانه که تنها منطقهای است که پس از جنگ جهانی دوم کاربرد وسیع این سلاحها را تجربه کرده است رژیم صهونیستی (اسرائیل) با داشتن ذخایر عظیم سلاحهای کشتار جمعی اعم از سلاحهای شیمیایی، هستهای و میکروبی و عدم عضویت در معاهدات خلع سلاحی و عدم اشاعه، امروز به مهمترین منشاء تهدید علیه صلح و امنیت منطقهای و بین المللی تبدیل شده است و عدم پایبندی آن به تعهدات بین المللی، مهمترین مانع جهانشمولی این کنوانسیون در منطقه بشمار میآید.
وی افزود: جمهوری اسلامی ایران ضمن فراخواندن معدود کشورهای منطقه برای الحاق به کنوانسیون معتقد است جامعه بین المللی باید خطراتی را که عدم پذیرش مقررات بین المللی توسط رژیم صهیونیستی متوجه صلح و ثبات و امنیت منطقهای و بین المللی مینماید مورد توجه خاص قرار داده و در این خصوص مسئولیت دوستان و متحدان این رژیم برای اعمال فشار به آن را امری حیاتی تلقی مینماید.
متکی با بیان اینکه هدف دوم معاهده یعنی عدم اشاعه که عمدتا9 از طریق نظام راستی آزمایی آن توسط سازمان منع سلاحهای شیمیایی دنبال میگردد، اظهار داشت: در این خصوص سازمان و بازرسان آن طی دهه گذشته تجربیات ارزشمندی اندوختهاند که باید این تجربیات راهنمای فعالیتهای آینده باشد. همکاری کشورها با دبیرخانه فنی و تقویت جایگاه سازمان منع سلاحهایی شیمیایی otcw در اجرای این مسئولیت و جلوگیری از اشاعه، بسیار اساسی است.
این سازمان با اعمال رژیم راستی آزمایی کنوانسیون که در نوع خود بینظیر میباشد، مسئولیت نظارت و کنترل فعالیتها در دول عضو را بعهده دارد و مرجع صلاحیتدار برای تعیین پایبندی یا عدم پایبندی کشورهای عضو معاهده نسبت به تعهداتشان میباشد. لذا دولتهایی که به تعهدات خویش براساس معاهده عمل نموده، پذیرای بازرسی های بین المللی سازمان بوده و تخلفی از تعهدات خود نداشتهاند، باید از حقوق مصرحه در معاهده یعنی همان هدف سوم ارتقاء همکاریهای صلح آمیز بین المللی و کمک به حفاظت و دفاع در مقابل حملات شیمیایی برخوردار باشند. هدفی که هم در مقدمه کنوانسیون و هم در متن آن طی دو ماده دهم و یازدهم بطور مبسوط و با صراحت مورد تاکید قرار گرفته است، ولی بدلیل سیاستهای یکجانبه گرایانه و تفاسیر کاملا9 مغایر با مفاد و روح کنوانسیون چندان جامه تحقق نپوشیده است و پس از گذشت یک دهه هنوز اجرای این تعهدات با چالشهای فراوانی از جمله تحفظات برخی اعضای معاهده روبروست.
وزیر امور خارجه با بیان این که در اثر همین تجربه بسیار تلخ و نیز براساس محاسبات کاملا9 عقلایی منافع ملی، جمهوری اسلامی ایران مدافع جهانی عاری از سلاحهای کشتار جمعی بوده و همواره خواهان نیل به خلع سلاح کامل و نهایی بوده است خاطر نشان کرد: در عین حال تبعیت از دستورات و تعالیم انسان دوستانه دین مبین اسلام و پایبندی به تمایلات فطری خیر خواهانه نوع بشر ما را در تلاش برای تحقق هدف فوق رهنمون شده است.
بر همین اساس جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک عضو پاسخگو و متعهد در نظام بین الملل، پذیرش معاهدات بین المللی منع سلاحهای کشتار جمعی را به عنوان یک اصل استراتژیک در سیاست خارجی و دفاعی خود تلقی میکند و با رعایت شفافیت لازم، با مراجع بین المللی ذیربط همکاری کامل داشته است.
وی افزود: در واقع، آنچنانکه به تایید مراجع مزبور رسیده، جمهوری اسلامی ایران به منظور اثبات نیات خیر خواهانهاش، فراتر از تعهدات قانونی خود، رویکردی همکاری جویانه داشته است. این رویکرد بخصوص در منطقه پرتنش خاورمیانه مثال زدنی است. زیرا در حالی که جمهوری اسلامی ایران نقش پیشرو و مثبتی در تدوین اجرا و توسعه رژیمهای بین المللی سلاحهای کشتار جمعی ایفا کرده، برخی دیگر از کشورها نظیر رژیم صهیونیستی نه تنها نسبت به خواستهای مکرر جامعه جهانی برای کنار گذاشتن سیاستهای توسعه طلبانه و پذیرش مقررات بین المللی مربوط بیاعتنا بودهاند، بلکه همواره در مسیری مخالف و مغایر با حقوق بین المللی عمل کردهاند.
به گفته وی، با وجود عملکرد گزینشی و تبعیض آمیز برخی قدرتهای بزرگ در رأس آنها آمریکا نشان میدهد که نه تنها این کشورها حاضر به قدرشناسی از نقش و عملکرد جمهوری اسلامی ایران نیستند، بلکه چون کشور ما با ثبات مبتنی بر سلطه و سیطرهای که مطلوب آنهاست، مخالفت میکند، به انحاء مختلف از تحریم تا تهدید به توسل به زور تلاش کردهاند، میل و اراده خود را بر ما تحمیل کنند.
کدام عقل سلیمی قبول میکند که کشوری که بیشترین زرادخانه سلاحهای هستهای جهان را دارد و علیرغم پذیرش کنوانسیون منع سلاحهای شیمیایی به بهانههای مختلف از پایبندی کامل به مفاد تعهدات پذیرفته شده و از جمله امحاء سلاحهای شیمیایی خود طفره میرود، خود را سردسته اخلاق گرایان جهان وانمود کند و در این رابطه و برای دیگران اندرز بدهد. کمکهایی که دولت آمریکا به طرق مختلف و علیه جمهوری اسلامی ایران در اختیار رژیم صهیونیستی و نیز رژیم صدام قرار داد، یکی از تناقضات آشکار سیاست یک بام و دو هوای دولت امریکا را نشان میدهد.
متکی با بیان اینکه اکنون پس از گذشت سالها از جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، بر همگان روشن است که صدام با حمایتهای مختلف دولتهای وقت آمریکا اقدام به تجاوز علیه جمهوری اسلامی ایران کرد و حتی در تلاش برای سرپوش گذاشتن بر ضعف و زبونی خود، به کاربرد وسیع و سازمان یافته سلاحهای شیمیایی روی آورد، اظهار داشت: در این زمینه، بسیاری از عوامل شیمیایی مرگباری که عراق در جنگ علیه ایران بکار گرفت، از امریکا وارد کرده و یا در تأمین منابع مالی لازم از اغماض و چشم پوشی دولت آمریکا بهره گرفته بود، ما شاهد بودیم که کمکهای آمریکا به صدام تنها در زمان حکومت این جنایتکار نبود، بلکه حتی پس از سقوط او، اعدام سریع و بدون رسیدگی به جنایات شیمیایی وی، کمک مؤثری برای فراری دادن او از مسئولیت اعمال ضد بشریاش در ایران رابطه محسوب میشود.
وی با بیان اینکه با نهایت تاسف باید تاکید کرد که صدام در ارتکاب جنایت علیه بشریت، کشتار جمعی و نسل کشی از طریق بکار گیری سلاحهای شیمیایی علاوه بر سیاستهای آمریکا از تمایلات سود جویانه برخی دیگر از شرکتهای غربی که بر صدور عوامل شیمیایی خطرناک پرداختند، بهره برداری کرد، افزود: همه کسانی که به طور مستقیم و غیر مستقیم در ارتکاب جنایات فوق مشارکت و مسئولیت داشتهاند، باید نسبت به اعمال خود پاسخگو باشند. در حال حاضر، تنها اقدام مفید و مؤثر دولتهایی که میخواهند از ننگ مشارکت در حال حاضر، تنها اقدام مفید و مؤثر دولتهایی که میخواهند از ننگ مشارکت در جنایات علیه بشریت مبرا باشند، کمک به محاکمه قانونی همهی افراد و شرکتهایی است که در تجهیز صدام به عوامل و سلاحهای شیمیایی نقش داشتند. چنین محاکمهای قطعا9 در جلوگیری از تکرار فجایع مشابه در آینده مؤثر خواهد بود.
به گفته متکی کنوانسیون سلاحهای شیمیایی با اهداف مشخص که مهمترین آن حذف کامل سلاحهای شیمیایی، جلوگیری از اشاعه این سلاحها و تولید مجدد آنها، تقویت تجارت آزاد مواد شیمیایی و تسهیل و تقویت همکاریهای بین المللی مسالمت آمیز در زمینه صنایع شیمیایی و کمک به آسیب دیدگان ناشی از کاربرد عوامل شیمیایی میباشد، دقیقا9 منطبق با اهداف و مقاصد صلح جویانه جمهوری اسلامی ایران است.
وی ابراز امیدواری کرد؛ سازمانهای بینالمللی و بخصوص سازمان منع سلاحهای شیمیایی، سازمان ملل و دیگر مراجع بین المللی صلاحیت دار مسئولیت خطیر خود را در این زمینه که قطعا9 یکی از مکانیسمهای مؤثر تقویت صلح و امنیت بین المللی است جدی بگیرند و با سپردن مجرمین به چنگال عدالت و جبران خسارات وارده بر مصدومین شیمیایی، تسکینی بر رنج و آلام این قربانیان بگذارند.