مروری بریک تجربه برنامه های کوتاه مدت برای حل سوء تغذیه کودکان

تلاشهای بسیاری در جهان برای ارتقای سطح سلامت جوامع صورت گرفته است این اقدامات اگرچه موجب کاهش مرگ و میر، بویژه در اطفال و افزایش طول عمر در اغلب کشورهای جهان شده است اما سوئ مصرف پروتئین و غذاهای انرژی زا

کد خبر: ۱۴۴۶۱

همچنان مهمترین مشکل تغذیه ای در اغلب کشورهای در حال توسعه و ازجمله ایران است .آخرین مطالعه کشوری نشان داده است در مناطق روستایی کشور 8/21 درصد کودکان زیر 5سال دچار کوتاه قدی متوسط و شدید هستند، 7/14 درصد از کم وزنی متوسط و شدید رنج می برند و 8/4 درصد مبتلا به لاغری اند. مطالعات انجام شده در کشور نشان می دهد مشکل سوئتغذیه کودکان از 6ماهگی آغاز می شود و در سال اول و دوم زندگی به حداکثر میزان خود می رسد. از عوامل موثر در بروز سوئتغذیه ، ناآگاهی های تغذیه ای ، اعمال روش های نادرست در تغذیه کودک ، رعایت نکردن اصول بهداشتی ، محیط ناسالم و درگیر شدن کودک در زنجیره عفونت و سوئتغذیه ، کمبود مواد غذایی و پایین بودن درآمد خانوار و بیسوادی است . تجربیات دیگر کشورها، ازجمله تایلند، اندونزی ، هندوستان و تانزانیا نشان می دهد به کارگیری روشهای مداخله ای چند بخشی و درگیر کردن دیگر بخشهای توسعه در امر غذا و تغذیه می تواند در کاهش سوئتغذیه اثرگذار باشد. طرح مداخله ای کاهش سوئتغذیه کودکان از سال 1375تا 1378در مناطق روستایی شهرستان های ایلام ، بردسیر و برازجان که از 3استان مختلف کشور هستند با هدف تعیین الگوی مداخله ای مناسب برای کاهش سوئتغذیه کودکان اجرا شد. پیش از اجرای طرح مداخله ای ، میزان شیوع سوئتغذیه و عوامل موثر بر بروز آن شناسایی شد و براساس علل شناخته شده ، راهکارهای اجرایی مناسب از سوی بخشهای مختلف با عنوان مشارکت سلامت اجرا شد که شامل بهسازی محیط، سالم سازی آب آشامیدنی ، آموزش مادران در زمینه تغذیه کودک با شیر مادر، استفاده از کارت رشد، تغذیه تکمیلی ، تغذیه کودکان یک تا 5سال ، ترویج احداث باغچه های سبزیکاری در منزل ، افزایش دسترسی به مواد غذایی بویژه میوه ، سبزی و لبنیات و تقویت طرحهای اشتغالزایی و سوادآموزی زنان بود. 3سال پس از مداخله ، بررسی ها نشان داد در مناطق مداخله ، میزان سوئتغذیه تا 50درصد در کودکان زیر 3سال کاهش یافته است . شیوع کم وزنی در برازجان ، از 23درصد به 11درصد، در بردسیر از 28درصد به 4/14 درصد و در ایلام از 12درصد به 10درصد رسید. شیوع کوتاه قدی تغذیه ای نیز در ایلام از 25درصد به 12درصد، در برازجان از 41درصد به 13درصد و در بردسیر از 31درصد به 4/19 درصد کاهش یافت . نتایج این تحقیق 3ساله نشان می دهد، تنها راه مقابله با سوئتغذیه در یک منطقه جغرافیایی ، به کارگیری توانمندی های دیگر بخشهای توسعه ، کسب حمایت سیاسی ، تقویت همکاری های بین بخشی و جلب مشارکت مردم است . می توان گفت با اجرای اقدامات هماهنگ و همزمان می توان حتی در کوتاه مدت میزان سوئتغذیه را در کودکان یک منطقه کاهش داد. این طرح مداخله ای به وسیله دکتر حسین ملک افضلی ، دکتر ربابه شیخ الاسلام و دکتر مسعود کیمیاگر از اعضای هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در طول 3سال اجرا شد.