امام خمینی(ره) تحول بنیادی در تاریخ اسلام ایجاد کردند

ایسنا: رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: نیاز داریم که انقلاب انسانساز را مرتبا بازخوانی کنیم.
کد خبر: ۱۴۳۸۸۵

حجتالاسلام و المسلمین هاشمی رفسنجانی در دیدار با دانشجویان شرکت کننده در اردوی طریق جاوید که در رواق دارالهدایه حرم رضوی برگزار شد افزود: باید در این بازخوانی از بطن حرکت نورانی امام(ره) که چیزی بجز احیای اندیشه اسلام ناب و تعیین سرنوشت و عزت و سربلندی برای کشورهایی به ویژه ایران نبوده و نیست ادراک کنیم و با آن مانوس شویم.
وی با اشاره به آشنایی خود با حضرت امام(ره) به واسطه اطمینان ایشان همچنین خاطرنشان کرد: از دفتر نشر آثار امام(ره) هم باید تشکر کنیم که آثار ایشان را منتشر کردند و بخشهای اعظمی از آنها قابل مطالعه است و مشکلی وجود ندارد و چیزهایی هم هست که مصلحت ندیدند منتشر شود و چیزی از دست نرفت، مگر مسائلی که در جلسات خصوصی که افراد با امام(ره) داشتند و کم هم نیست ولی ملاکی باید باشد که صحت اینها تضمین شود.
وی با بیان اینکه " تقدیر الهی باعث شد خیلی زود در جوانی با امام آشنا شوم؛ در 14 سالگی از روستا به شهر آمدم و یک سال بعد در منزلی مقابل منزل امام مسکن کردم که دیدار امام(ره) را برایم آسان کرد" ادامه داد: از همان نوجوانی با امام خمینی(ره) رابطه برقرار کردم، البته رابطه یک نوجوان با یک مرجع عظیمالشان نمیتواند سطح بالایی داشته باشد و معمولا در مسیر منزل به مدرسه وقتی ایشان میآمدند و میرفتند از ایشان سوالاتی میکردم. بعدا هم که بیشتر درس خواندم به درس ایشان رفتم و از آن موقع کار ما آسانتر شد.
وی گفت: متاسفانه امام(ره) در حوزه منزوی بودند زیرا در زمان رضاخان خیلی به ایشان ستم شد. عمرشان همزمان با آمدن رضاخان است و در دوران جوانی ستمهای رضاخان را دیدهاند و پس از آن با محمدرضا پهلوی درگیر بودند و این خانواده را خوب میشناختند و خوب مسائل را تجزیه و تحلیل میکردند.
هاشمی رفسنجانی با اشاره به اینکه " امام خمینی(ره) در مسائل سیاسی و اجتماعی خیلی مسلط بودند" افزود: در زمان آیتالله بروجردی امام بیشترین تاثیر را برای آوردن وی به قم داشتند و پس از تبعید رضاخان شرایط بهتر شد.
وی یادآور شد: امام و دوستانشان تشخیص داده بودند یک ریاست برای قم لازم است و آقای بروجردی هم عالم بودند و ایشان را با نقش اساسی امام و حوزه به قم آوردند.
وی با بیان اینکه " در زمان رضا خان حوزه منهدم شده بود " ادامه داد: سیاست ویژهای داشتند که تا حوزه را تکمیل نکنند مسائل سیاسی را کمتر وارد شدند تا حوزه ساخته شود چون اگر وارد میشدند اول درگیر میشدند و نمی شد کار کنند.
وی گفت: سیاست آیتالله بروجردی در حدود 15 سال یا بیشتر در زمانیکه ایشان حیات داشتند این بود که حوزه را بسازند و کار بسیار بزرگی بود. حقیقتا کاری که آقای بروجردی کرد این بود که حوزه را بعد از انهدام روحانیت و مساجد ساخت. سرمایه عظیمی را در اختیار ملت ایران قرار داد و در این سالهای اول نفوذ امام در بیت آیتالله بروجردی زیاد بود و بدخواهان با حسادت فتنه میکردند تا این نفوذ را کم کنند. امام را خانه نشین کردند. ایشان روحیه عالی داشتند و سطح فکرشان بالا بود.
حاضر نبودند بعضی از تحمیلها را تحمل کنند. ایشان فیلسوف و عارف بینظیری بودند. زمانی که در قم درس فلسفه میخواندم هیچکس را به اندازه امام (ره) عالم به مسائل فلسفی و عرفانی نمیدیدم. همین نقطه قوت ایشان را به نقطه ضعف تبدیل کرده بودند.
خشک مقدسهایی ایشان را حتی گاهی تکفیر میکردند . چیزهای عجیبی که امام (ره) را خشمگین میکرد که البته من خودم این را مستقل نشنیدم، لیوانی که حاج آقا مصطفی در آن آب میخورد را میشستند،تا این حد با امام بد رفتاری میکردند. امام(ره) هم مردانه و با ملاحظهای که سکوت را به صلاح همه میدانستند عکسالعمل نشان نمیدادند، درسشان انسانساز بود و درس اخلاقی که امام میداد با درسهای اخلاق معمول خیلی فرق میکرد.
هاشمی رفسنجانی با بیان اینکه " ارتباط ما تا قبل از شروع مبارزه، شاگردی، مریدی و اخلاص بود و بحثهای سیاسی هم خیلی با آنها نداشتیم جز اینکه مکتب تشیع را در سال 36 شروع کردیم " افزود: مکتب اسلام منتشر میشد و جمعی از علما بر محوریت آیتالله شریعتمداری منتشر میشد و امثال ما، مثل شهید باهنر و من در مقابل ، مکتب تشیع را ترتیب دادیم و با امام خمینی(ره) هم مشورت کردیم و ایشان به ما کمک کردند، ولی حاضر نشدند به ما مقاله بدهند ولی دیگران میدادند.
آن موقع ما به ایشان نزدیکتر شدیم چون مسائل اجتماعی و سیاسی هم در نشریاتمان بود. شخصیتهای بزرگی از جمله شهید مطهری، شهید بهشتی، امام موسی صدر،مرحوم فلسفی، مهندس بازرگان در کشورمان کار میکردند و در حقیقت این یک پیشرفت بود و امام تحسین میکردند.
وی ادامه داد: کم کم، افکار سیاسی پیدا کرده بودیم و معترض بودیم به جریان سیاست کشور و از طرفی سرکوبی فدائیان اسلام در هنگام اعدام اینها و سرکوبی آیتالله کاشانی و سرکوبی نهضت ملی و عدم تحرک متن حوزه؛ البته در حوزه افراد زیادی بودند که در آن کارها شرکت کنند، اما حوزهای که آیتالله بروجردی در آن بود صلاح نمیدید وارد مسائل شوند.
وی یادآور شد: ما در آن موقع روحیه انتقادی داشتیم اما مخلص آیتالله بروجردی هم بودیم و ایشان را نائب امام زمان(عج) میدانستیم و واقعا مطیع بودیم و به خودمان حق نمیدادیم که اعتراض کنیم ولی حرف داشتیم و حرفهایمان را در جلسات خصوصی مطرح میکردیم تا رسیدیم به رحلت آیتالله بروجردی؛ در آن زمان قدرت روحانیت آنقدر بزرگ شد که شاه و آمریکا را ترسانده بود و پس از رحلت تا 40 روز در قم شاهد حضور دهها هیاتهای عزاداری مردمی بودیم و این مانور در مرگ یک روحانی و حوزه در حالی داده می شد که ساواک مستقر و آمریکا مسلط شده بود.
هاشمی رفسنجانی در ادامه با بیان اینکه " یکی دو بار با آیتالله بروجردی سر بهائیها درگیر شده و قدرت ایشان را فهمیده بودند" افزود: سر یک مساله که آقای بروجردی مخالفت کردند شاه پیغام داده بود که این الزامات جهانی است، بالاخره ما ملاحظاتی در سطح بینالمللی داریم اعتراض نکنید. ایشان جواب داده بود اگر اینها الزامات جهانی است مساله سلطنت و جمهوری هم الزامات جهانی است و دنیا دیگر سلطت را نمی پذیرد. شما چرا آنجا به الزامات توجه نمیکنید. ما مسلمانیم و کار خودمان را باید انجام دهیم،الزامات جهانی چه ربطی به مسلمانان دارد.
وی با اشاره به جایگاه آیتالله بروجردی با بیان اینکه "ایشان قدرتی در قم بود" افزود: ایشان که فوت کردند عوامل شاه به دنبال آن بودند که حوزه را متفرق و به نجف منتقل کند و شاه به جای این که تسلیت به علمای قم دهد به آیتالله حکیم در نجف تسلیت داد و خوب این معنایش برای همه ما روشن بود؛ آنها میخواستند بگویند جای آقای بروجردی در قم نیست و در نجف است. حوزه را هم سعی میکردند متواری کنند و از آن طرف هم شروع کردند به کارهایی که در زمان آقای بروجردی میترسیدند انجام دهند و امام خمینی(ره) هم به طور علنی وارد میدان شدند.
وی گفت: وقتی مبارزه شروع شد طلبههایی از نوع ما خوشحال شدند، فکر کردیم میدان باز شد که افکارمان را مطرح کنیم در خدمت امام نزدیکتر شویم، تلاش زیاد میکردیم تا امام حاضر شدند حضور علنیشان را زیاد کنند.
هاشمی رفسنجانی اظهار کرد: وقتی امام خمینی(ره) به سمت حرم میآمدند حاضر نبودند از خیابان بیایند چون ممکن بود طلبههای پشت سر ایشان راه بیافتند. هیچ حاضر نبودند رسالهای بنویسند، نظراتشان را در حاشیه عروه نوشته بودند اما حاضر نبودند چاپ کنند. ما خیلی رفت و آمد کردیم، مقلدین زیادی را خدمت ایشان فرستادیم از ایشان سوال کردند و ایشان دیدند که باید برای مردم رساله منتشر کنند و رسالهای منتشر کردند که خیلی موثر بود و خیلی زود مرجعیت عام پیدا کردند. با توجه به مبازات سیاسیشان؛ در دوران مبارزات مقاومت و قدرت روحی امام(ره) عجیب بود.
وی افزود: مرحله اول که در مقابل دولت علم بود دو سه ماه بیشتر مبارزه نشد و با حضور مردم پیروز شدیم؛ وقتی شاه خودش سنگر را گرفت و کار سخت شد و انقلاب شاه و مردم را مطرح کرد کار سخت شد؛ چراکه شعارهایش همه عوام فریبانه و دروغ بود؛ مثلا کارخانهها را دولت بفروشد و پشتوانه فلان چیز بکند و به خانمها حق رای بدهد؛ آن چیزهایی که آمریکا در کشورهای تحت سلطهاش برای خنثی کردن تبلیغات کمونیستها مطرح میکرد که ابزار پیشرفت کمونیستها را از دولتهای تحت سلطهشان بگیرند که دقیقا هم همین کار را کردند و امام(ره) گفتند این کار فریبکاری است، میخواهند به زنان حق رای بدهند در حالی که مردان حق رای شان تاثیری ندارد.
هاشمی رفسنجانی گفت: میخواستند تقسیم اراضی کنند، امام فرمودند این تقسیم اراضی به دستور آمریکاست برای این که کشاورزی را به هم بریزد، امام خوب اهداف پشت پرده اصلاحات شاه را توضیح میداد و درگیری بسیار جدی بود که به بازداشت ایشان منجر شد.
وی افزود: من را هم به سربازی بردند که فرار کردم . دوران بازداشت ایشان شاگردان امام(ره) مبارزه را خیلی خوب اداره کردند؛ حدود شش ماه ایشان اصلا ارتباطی نداشتند و مبارزه به خوبی ادامه پیدا کرد و وقتی ایشان بیرون آمدند و دیدند پرچم به زمین نیافتاده، اعتقادشان به ادامه کار خیلی بیشتر شد بعد دوباره به جایی رسید که ایشان را بازداشت و در موضوع کاپیتالیسیون به ترکیه تبعید کردند؛ چراکه ایشان نقش مهمی برای افشای مساله کاپیتالیسیون داشتند . خبری رسید و من را مامور کردند حقیقت مساله را درک کنم، من به تهران آمدم و با آقای فلسفی، تولیت و بهبهانی ارتباط برقرار کردم، متن مصوبه مجلس شورای، سنا منتشر نشده بود، من کنوانسیون ملل را تهیه کردم و خدمت امام بردم که فریاد امام ایشان را به درد سر انداخت و فوری ایشان را به خاطر اینکه به طور رسمی با آمریکا درگیر شدند، تبعید کردند.
هاشمی رفسنجانی گفت:دوران طولانی تبعید امام هم واقعا دوران مهمی است، شاگردان امام خمینی(ره) خوب این دوران را اداره کردند. افکار عمومی را آماده کردند برای یک نهضت وسیعی که با شهادت آقای مصطفی یک نهضت همگانی شد و تا پیروزی انقلاب رسید؛ شخصیت امام واقعا شخصیت بینظیری بود. وی تصریح کرد: امام خمینی(ره) هدیهای الهی به ما بود، واقعا ایشان تحول بنیادی در تاریخ اسلام ایجاد کردند و اولین باری است که مکتب تشیع به صورت ساختاری براساس ولایت فقیه شکل گرفت، یعنی هم منشاء الهی دارد و هم رای مردم یک رکن در مشروعیت حکومت به حساب می ید و این ساختار جز در زمان حکومت پیامبر(ص) وجود نداشت، اگرچه شکلش به اینگونه نبود، این کار امام(ره) کاری بدیع در تاریخ اسلام است و انشاء الله منجر به ظهور حضرت خواهد شد و شاهد حکومت حقیقی اسلام زیر سایه حضرت حجت(عج) باشیم.

پای حق هستهیی میایستیم
مقاومت میکنیم و ضررهایش را هم میدهیم

رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: سیاست خارجی ایران باید بتواند از حق هستهیی کشورمان دفاع کند و بر سر این حق بایستد.
حجتالاسلام و المسلمین هاشمی رفسنجانی در دیدار با جمعی از اعضای انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده حقوق،علوم سیاسی و زبانهای خارجه دانشگاه آزاد اسلامی مشهد افزود: میایستیم، مقاومت میکنیم و ضررهایش را هم میدهیم، ولی باید به گونهای عمل کنیم که این به یک مصیبت برای کشورمان تبدیل نشود و موضع ما مشخص و حرکت مستقیم به سمت صلحآمیز کردن قدرت هستهیی باشد.
وی یادآور شد: قبل از انقلاب، آمریکا، آلمان و فرانسه در مساله هستهیی ایران حضور داشتند. 20 نیروگاه طراحی شده بود و در غنیسازی در فرانسه شریک شده بودیم و سهم زیادی داشتیم و سرمایهگذاری کردیم و بنا نبود که ایران در یک مساله عقب باشد. بعد از انقلاب چند سالی متوقف شد، آلمانیها رفتند. کار خود را از صفر شروع کردیم و به تدریج پیش رفتیم تا توانستیم این تکنولوژی را بدست آوریم و گاهی هم کمک گرفتیم و واقعا مظلومترین هستیم که حق ملت، انقلاب و کشورمان را اینطور تحت فشار قرار میدهند و مدعیند ما به طرف بمب هستهیی میرویم در حالیکه در کنار ما پاکستان و هند بودند که در این مسیر رفتند و ما اصلا نمیخواهیم این کار را بکنیم.
هاشمی رفسنجانی همچنین با اشاره به موضوع انتخابات اظهار کرد: سعی داریم انتخاباتی سالم برگزار شود، حق مردم ضایع نشود، مردم با علاقه شرکت کنند و اگر انتخابات پرشور و آزادی برگزار کنیم، استحکام جدیدی به نظام تزریق میشود و به طور مشخص باید در تایید صلاحیتها و آزادی رای همانطور که قانون خواسته عمل کنیم و نیازی به سر و صدا نمیبینیم. بالاخره با مقام معظم رهبری و شورای نگهبان و جاهای دیگر صحبت میکنیم و شاید از این جهت بیشتر بتوانم موثر باشم و روشن است که انتخابات آزاد و سالم به نفع همه است.
رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام همچنین در بخشی از سخنان خود خاطرنشان کرد: در چشمانداز روی تکنولوژی برتر تکیه کردیم، روی تحصیل انرژی از طریق جوش هستهیی که خیلی مهم است و بهتر از شکافت هستهیی است و موارد IT که از راههای مهم سرعت پیشرفت در دنیاست. سند چشمانداز باید هر سال ما را یک گام به جلو ببرد تا از 28 کشوری که خواستیم در پایان دوره 20 ساله در بین آنها اول باشیم در همه شاخصها جلو بیفتیم که فعلا اینگونه نیست و اگر اصل 44 درست اجرا، مشورت با صاحبنظران انجام شود، از انتقاد ابایی نداشته باشیم این روند بهتر میشد. برخی صحبتهای مقام معظم رهبری خیلی جامع در رسانهها منعکس میشود و برخی مغفول واقع میشود و اینها جزو وظایف ایشان است که به تصویبات تایید شده مجمع نظارت کنند که این وظیفه را به مجمع واگذار کردند.
وی در بخش دیگری از سخنانش با بیان اینکه " در طراحی آموزشهای اولیه در ابتدای انقلاب در قانون اساسی آوردهایم که دانشگاهها هم مثل آموزش و پرورش به حد نیاز کشور باید رایگان باشند و این جزو مصوبات قانون اساسی ماست " ادامه داد: بعد ها دیدم که امکانات دولت به حدی نیست که تقاضای تحصیل جوانان ما را تامین کند زیرا حدود 150 هزار نفر دانشجو میپذیرفتیم که معادل یک بیستم متقاضیان بود و بسیاری نیز به دلیل مایوس بودن شرکت نمیکردند و روشن شد که با امکانات دولتی نمیتوان نیاز تحصیلات عالیه را پاسخ گفت؛ لذا تفکر اتکا به امکانات مردم پیش آمد و امام(ره) هم پذیرفتند.
هاشمی رفسنجانی افزود: اوایل انقلاب تفکر دولتی کردن تقریبا همه انقلابیون را گرفته بود و ورود بخش خصوصی یا غیردولتی را نمیپذیرفتند ولی چون نیاز و تشنگی بود دانشگاه آزاد موفق شد و مردم و بخش خصوصی هم حمایت کردند و الان هم تا حدودی از نتیجه کار راضی هستیم زیرا به هر حال خلائی را پر کرد و یک نیاز واقعی مردم را جواب داد ولی این سوال همیشه خیلی مستدل است که اگر دانشگاه آزاد نبود این 2 میلیون فارغ التحصیل و یک میلیون و 300 هزار دانشجو و دهها هزار استاد در کجا بودند و آیا اینها دیپلم بیکار بودند، خارج رفته بودند، درس خوانده بودند؛
رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: این دانشگاه مال کسی نیست و هیچ کسی در این کشور نیست که سهمی در این دانشگاه داشته باشد و یک موسسه غیرانتفاعی است و نهایتا پیشبینی شده است که اگر روزی به این امکانات نیازی نبود به بیتالمال برگشت داده شود و سعی کردیم همیشه شهریه در حد نیاز جاری دانشگاه باشد به علاوه توسعه که 25 درصد درآمد را صرف توسعه میکنیم.
وی اظهار کرد: از سال گذشته قرار شد وامهایی داده شود که وقتی دانشجو فارغ التحصیل شد و شغل پیدا کرد به تناسب درآمد شغلی بازپرداخت کند و امسال نیز مجلس 60 میلیارد تومان تصویب کرد که تا سقف 30 تا 50 درصد هزینه تحصیلی را بتوانیم با این مبلغ بپردازیم و سال آینده هم انشاءلله بیشتر میشود و پیگیری میکنیم خانوادهها تحت فشار تحصیلی قرار نگیرند.
هاشمی رفسنجانی یکی دیگر از اقداماتی که باید در دانشگاه صورت گیرد را رشد سطح کیفی دانشگاه تا سطح عالی در ایران و برخی از کشورها ی دیگر دانست و افزود: این فقط به کمک خود دانشجویان بستگی دارد.
رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام درباره کار سیاسی در دانشگاه آزاد بیان داشت: قطعا انتظار داریم عقاید خود را اجرا کنیم و فکر میکنیم فضای باز و اجازه اظهار نظر و نقد به صورت منطقی به نفع کشور است و حداقل تحمل شنیدن اعتراض به نفع جامعه، پیشرفت علم و اتحاد و همدلی است و این سنت پیامبر(ص) و ائمه(ع) ما بوده و فضای اسلامی باید فضای تحمل اظهار نظر، شنیدن حرف دیگران و انتخاب حرف بهتر که عامل رشد و تکامل است، باشد و انتظار داریم دانشگاه آزاد اسلامی اینگونه باشد.
وی کلمه آزاد را که در نام این دانشگاه به کار میرود را از یک جهت تحصیلی و از جهت دیگر فضای آزاد تعریف کرد و گفت: اینکه در نام این دانشگاه گفتیم اسلامی، همین آزادی یک حکم اسلامی است و به نفع اسلام است و اگر محدودیتهایی در برخی دانشگاهها هست به نظر من با سیاستهای دانشگاه نمیسازد، منتها در وضع کلی حاکم بر دانشگاه های کشور، دانشگاه آزاد هم که تافته جدا بافته نیست.
هاشمی رفسنجانی گفت: با اتکا به مردم انقلاب کردیم، جنگیدیم و دفاع کردیم، و متکی به مردم کشور را ساختیم و امروز هم نیاز اتکا به مردم بسیار بالاست و تحمیل عقیده به مردم و جوانان حقیقتا جواب نمیدهد و از زمانی که بیداری جامعه بشری پیش آمده هیچ وقت در تنگنا قرار دادن مردم در دراز مدت جواب نداده ولی اگر فضا آزاد باشد و مردم در ابراز نظر و شرکت در امور سیاسی خود احساس راحتی کنند، ممکن است حرفهای مخالف در فضای جامعه زیاد پیدا شود، اما در نهایت به طرف انسجام میرویم.
رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام قانون اساسی ایران را بسیار مترقی دانست و ادامه داد: در قانون اساسی تعدد احزاب و حق اظهار نظر را داریم، کسی حق سانسور مردم و شنود را ندارد و کسی حق ندارد جعبههای پستی مردم را کشف کند.
وی ایران و انقلاب اسلامی را مظلوم خواند و افزود: اینقدر که در رسانههای بزرگ دنیا علیه ما مطلب نوشته و خوانده میشود هیچ وقت اینگونه نبوده و کمتر روزی است که هزاران مقاله در روزنامهها در سراسر دنیا و یا رادیو و تلویزیونها علیه ایران؛ کشوری که در گذشته مورد تجاوز بوده، جنگیده، از خود دفاع کرده، منتشر میشود. با این فضا قبول نداریم که بتوانیم در مجامع جهان تاثیر جدی داشته باشم.
وی در بخشی از سخنان خود خاطرنشان کرد: ایران وزنه بزرگی است و مهمترین نیاز بشریت از لحاظ مادی انرژی است که ایران دومین کشور دارنده منابع انرژی دنیاست و از لحاظ جغرافیایی یکی از حساسترین مناطق دنیاست و میتوانیم منطقه را امن نگه داریم یا ناامن کنیم.
رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام ادامه داد: مردم ایران باهوش هستند، با سوادند، سابقه تمدن دارند، در تاریخ جایگاه دارند، مکتب اسلام دارند. وقتی ظلم ستیزی داریم و جلوی استکبار میایستیم و در مسایلی مثل فلسطین، عراق و افغانستان با ظلم مخالفت میکنیم، طبعا مورد تعرض قرار میگیریم و این قابل قبول است. در افغانستان حقیقتا نقش ایفا کردیم زیرا طالبان برای منطقه یک خطر بود و همچنین در عراق که صدام بسیار خطرناک بود نقش ایفا کردیم و در عین اشغال شدن عراق برای برگزاری انتخابات و تشکیل مجلس در این کشور سهم ایفا کردیم؛ چراکه اگر عراق امن شود جمهوری اسلامی خیلی دستاورد دارد.
هاشمی رفسنجانی اظهار کرد: اکثریت ملت عراق به طور طبیعی همراه ما هستند و میتوانیم استراتژی مشترک داشته باشیم، در مورد انتخابات هم باید، آزاد، دموکراتیک و با حضور مردم باشد و اکثریت مردم عراق مثل مردم ایران با ما صمیمی هستند و در این جهت حرکت میکنیم ولی بنا بر ادلهای که برای شما منطقی نیست ما را به تروریست متهم میکنند.
وی افزود: در مورد فلسطین مترقیترین موضع را ما داریم و میگوییم مردم فلسطین باید در وطن خود حق ماندن داشته باشند، ما دخالت نمیکنیم، بلکه ابراز نظر حق بزرگی است ولی به دلیل برخی سوء تعبیرها ممکن است دردسر درست شود.
newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها