حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
همکاری ایران به موضوعات پلوتونیوم و بازفرآوری پایان داد
ایسنا: گزارش محمد البرادعی درباره فعالیتهای صلحآمیز هستهیی ایران روز پنجشنبه در حالی منتشر شد که به گفتهی نماینده کشورمان در آژانس یکی از مثبتترین گزارشهای مدیرکل آژانس تاکنون است.
اعلام حل موضوعات "پلوتونیوم و بازفرآوری" و ضمیمه توافق ایران و آژانس به این گزارش از جمله نکات مثبت آن است.
با این وجود البرادعی سنت همیشگیاش در بیان دو پهلوی مسایل را همچنان حفظ کرده است و یکبار دیگر در ارزیابیاش از فعالیتهای هستهیی ایران اظهار داشته است که " آژانس قادر به تایید چشمانداز و ماهیت برنامهی هستهیی ایران نیست."
گزارش البرادعی فضای مثبتی را برای مساله هستهیی ایران در آستانهی نشست تابستانهی شورای حکام در برابر تشدید فضای سیاسی علیه ایران ایجاد خواهد کرد.
دکتر علیاصغر سلطانیه، نماینده دایمی ایران در آژانس با بیان اینکه ضمیمه توافقنامه ایران و آژانس به گزارش البرادعی به عنوان بخش لاینفک این گزارش بسیار مثبت است افزود: البرادعی در گزارش خود به اعضای شورای حکام موافقتنامه ایران و آژانس را مثبت و قدمی رو به جلو خوانده است.
وی در پاسخ به این سوال که در بخش ارزیابی گزارش، البرادعی اعلام کرده است که نمیتوانند چشمانداز ماهیت برنامه هستهیی ایران را تایید کند گفت: چشم انداز برنامه هستهیی ایران بعد از حل سوالات و ابهامات آژانس در ابعاد کلی میتواند مورد بررسی قرار گیرد.
سلطانیه تصریح کرد: ما انتظار داشتیم که آژانس گامهای مثبت ایران را در همکاری و رفع ابهام از مسایل لحاظ کند.
وی گفت: مهم تر این است که دبیرخانه و اعضای شورای حکام از دستاورد ایران و آژانس حراست کنند و اجازه ندهند با انگیزههای سیاسی مختل شود.
نمایندهی دایم ایران در آژانس در خصوص برخی تحرکات سیاسی از سوی کشورهای فرانسه، آمریکا و انگلیس در اعمال فشار به مدیرکل آژانس بر سر توافق همکاری با ایران و گزارش وی به اعضای شوای حکام گفت: دبیرخانه و اعضای شورای حکام به وظایف فنی و تخصصی خود در چارچوب اساسنامه آژانس ادامه میدهد.
وی افزود: توافق ایران و آژانس در راستای وظایف آژانس در تعامل با یک کشور عضو و اختیارات لاینفک آن بود و اعتراضات صورت گرفته از سوی برخی کشورهای عضو هیچ وجاهت قانونی ندارد.
سلطانیه خاطرنشان کرد: این اعتراضات نمیتواند در روند همکاریهای ایران و آژانس تاثیر و تاخیر ایجاد کند.
همچنین، یک مقام مسوول مطلع از گزارش اخیر مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره ایران ، گفت: آژانس صریحا اعلام کرده است که تأیید میکند، مواد هستهیی اعلامشده در ایران هیچ انحرافی ندارد.
وی گفت: همچنین مدیرکل آژانس برنامه کاری بسته شده با ایران را برای پاسخ به مسائل و سوالات باقیمانده قدمی بسیار مهم و رو به جلو دانسته است. در عینحال که البرادعی تأکید میکند که پس از اجرای برنامهی کاری توافقشده میان ایران و آژانس نیاز است، ایران نسبت به اعتمادسازی چشمانداز و ماهیت برنامهی صلحآمیز هستهییاش اقدام کند.
این مقام مسوول با اشاره به گزارش اخیر البرادعی گفت: یکی از ویژگیهای مهم این گزارش پیوست موافقتنامه ایران با آژانس بر سر تعیین برنامه کاری برای پاسخ به مسائل باقیمانده به عنوان ضمیمه این گزارش است.
وی با اشاره به بند B این گزارش، تصریح کرد: آژانس برای اولین بار اعلام کرده است، هیچ نشانهای مبنی بر فعالیتهای بازفرآوری در تأسیسات هستهیی ایران وجود ندارد. بررسیها، نظارت و اطلاعات به دست آمده دربارهی سلولهای داغ در رآکتور تحقیقاتی تهران و فرآیند کار در رآکتور آب سنگین اراک نشان میدهد که براساس بازرسیها و راستیآزمایی اطلاعات طراحی رآکتور آب سنگین، هیچ نشانهای از انحراف وجود ندارد.
وی تصریح کرد: این در حالی است که تاکنون در قطعنامههای شورای امنیت از ایران خواسته میشد تا فعالیتهای مربوط به بازفرآوری در تأسیسات هستهییاش را قطع کند و ایران بارها اعلام کرده بود که هیچ فعالیتی مبنی بر بازفرآوری صورت نداده و نمیدهد.
این مقام مسوول تأیید این امر را از سوی آژانس بسیار مهم در روند راستیآزمایی از فعالیتهای صلحآمیز هستهیی ایران دانست.
وی گفت: برای اولین بار و براساس موافقتنامهای که بین ایران و آژانس در 12 جولای در تهران به دست آمد، تمام سوالات آژانس به صورت کتبی به ایران ارائه شد و ایران پاسخ این سوالات را در 7 اوت (16 مرداد) در یک ملاقات فنی فراهم کرده و تمام اطلاعات اضافی را به مقامات آژانس ارائه داده است.
وی با اشاره به گزارش البرادعی گفت: بر اساس اطلاعات ایران که به آژانس ارائه شده است مدیرکل جمعبندی میکند که اظهارات ایران مطابق یافتههای آژانس است.
این مقام مسوول با اشاره به اینکه اطلاعات ارائه شده دربارهی مقدار و نمونههای مواد در ارتباط با موضوع پلوتونیم است، گفت: آژانس پس از ارائه این اطلاعات در گزارش اعلام کرده است که موضوع پلوتونیم حل شده است.
وی خاطرنشان کرد: بنابراین دو موضوع «بازفرآوری و پلوتونیم» از موضوعات و سوالات آژانس در فعالیتهای گذشتهی هستهای ایران حل شده و پایان یافت.
این مقام مسوول با اشاره به موضوع دستگاههای پی 1 و پی 2، توضیح داد: مدیرکل در گزارش اعلام کرده است که ایران بر اساس برنامهی کاری توافقشده قرار شده در دو ماه آینده به این موضوع پاسخ دهد. همچنین قرار است با هدف حل این موضوع و بر اساس برنامهی کاری پاسخ به این مسأله از سوی ایران تا نوامبر 2007 (اوایل آبان) ارائه شود.
این مقام مسوول در ادامه به موضوع «آلودگی» اشاره کرد و افزود: در این باره ایران موافقت کرده، مباحث بیشتری را با آژانس انجام دهد و سوالات مکتوب آژانس را پس از حل موضوع دستگاههای پی 1 و پی 2 دریافت کند.
وی در خصوص سند اورانیوم فلزی، تصریح کرد: آژانس تقاضای کپی از سند 15 صفحهای را کرده است و بر اساس برنامهی کاری توافقشده ایران پذیرفته است در این باره همکاری کند.
وی در پاسخ به این سوال ، مبنی بر اینکه آیا این همکاری به معنی ارائه کپی نسخه این سند به آژانس است، گفت: ما آمادهایم تطبیق این سند را تسهیل کنیم.
این مقام مسوول در خصوص موضوع پلونیوم210 اظهار داشت: بر اساس برنامهی کاری توافقشده ایران توافق کرده است تا در این خصوص همکاری کند و دو هفته پس از پایان بسته شدن موضوع سند کرهی فلزی این همکاری را انجام دهد.
وی در خصوص ابهام آژانس دربارهی معدن گچین در بندرعباس، اظهار داشت: ایران در این خصوص نیز موافقت کرده است تا دو هفته پس از پایان موضوع پلونیوم210 توضیحات در این خصوص را ارائه دهد.
وی تأکید کرد: ایران تنها در صورتی به سوالات آژانس پاسخ میدهد که موضوعات قدم به قدم حل و بسته شود و بسته شدن آنها در گزارش مدیرکل آژانس به شورای حکام تأیید گردد.
این مقام مسوول با اشاره به موضوعات نمک سبز، آزمایش انفجارات بالا و سر جنگی موشک، خاطرنشان کرد: همانگونه که در گزارش مدیرکل آمده است ایران این موضوعات را اتهاماتی با انگیزههای سیاسی و بیاساس قلمداد کرده است. در عینحال ایران آماده است که این موضوعات را بررسی کند و پس از آن ارزیابیاش را به اطلاع آژانس برساند.
وی گفت: ایران به این سه موضوع پس از بسته شدن موضوعات قبلی پاسخ میدهد.
وی در پاسخ به این سوال که نهایتا آژانس از ایران چه تعداد سوال دارد؛ گفت: به طور مشخص 5 سوال مطرح است که دو سوال آن یعنی سوالات مربوط به بازفرآوری و پلوتونیم در گزارش اخیر به عنوان موضوعات حل شده مورد تأیید قرار گرفته است. بر این اساس سه موضوع دیگر در بین ایران و آژانس قرار دارد که طبق برنامه کاری به آنها پاسخ داده خواهد شد.
این مقام مسوول با اشاره به بخش ارزیابی گزارش مدیرکل آژانس تصریح کرد: البرادعی به طور صریح و روشن اعلام کرده است که آژانس قادر است تأیید کند که مواد هستهیی اعلام شده در ایران هیچ انحرافی ندارد و ایران دسترسی آژانس به این مواد را فراهم کرده است و گزارش مربوط به این مواد را در اختیار آژانس قرار داده است.
وی با بیان اینکه اعلام این مسائل از سوی مدیرکل آژانس توفیق بزرگی برای ایران محسوب میشود، افزود: مدیرکل آژانس برنامه کاری بستهشده با ایران را قدمی بسیار مهم و رو به جلو خوانده است.
وی گفت: در بخش دیگری از این گزارش آمده است که آژانس قادر نیست چشمانداز و ماهیت برنامهی هستهیی ایران را تأیید کند. البرادعی اعلام کرده است که از اوایل سال 2006 آژانس قادر نیست، بخشی از اطلاعات به دست آمده دربارهی فعالیتهای هستهای ایران را بررسی کند چراکه این امر نیازمند اجرای پروتکل الحاقی است.
وی ادامه داد: البرادعی در این گزارش تصریح دارد که پس از روشن شدن فعالیتهای هستهیی گذشتهی ایران که قرار است، براساس برنامهی کاری توضیح داده شود ایران نیازمند است که به اعتمادسازی درباره چشمانداز و ماهیت برنامهی هستهییاش ادامه دهد چراکه آژانس نه تنها باید قادر باشد که مواد هستهیی اعلامشده را تضمین کند، بلکه مهم است که درباره روشن شدن این که مواد و فعالیت هستهیی اعلام نشدهای وجود دارد یا نه مطمئن شود و آژانس درخواست دارد برای این امر اجرای پروتکل الحاقی از سوی ایران پذیرفته شود.
وی گفت: البرادعی در بخش دیگری از ارزیابیاش اعلام کرده است که ایران فعالیتهای مربوط به غنیسازی را تعلیق نکرده است و ساخت و ساز در رآکتور آب سنگین اراک ادامه دارد و تعلیق نشده است.
این مقام مسوول خاطرنشان کرد: گزارش البرادعی نقطه عطفی است که فضای مثبتی را در آستانه نشست سپتامبر شورای حکام ایجاد کرده است، مبنی بر اینکه ایران در حال همکاری با آژانس است.
این مقام مسوول در پاسخ به این سوال که آیا ایران درخواست اجرای پروتکل الحاقی را در چارچوب برنامهی کاری و درخواست مدیرکل آژانس میپذیرد؛ گفت: به نظر میرسد این امر زمانی صورت گیرد که ایران باور کند مسیر غرب مقابله نیست؛ یعنی تحریمهای یکجانبه و چندجانبه در بیرون و درون شورای امنیت علیه ایران به طور عملی کنار گذاشته شود، پروندهی هستهای ایران در شورای امنیت مختومه شود و به آژانس برگردد و موضوع فعالیتهای صلحآمیز هستهیی ایران در آژانس به موضوعی عادی تبدیل شود و همکاریهای متقابل پایدار نسبت به فروش رآکتورهای مورد نیاز ایران توسط غرب و تضمین فروش آنها صورت گیرد.
وی همچنین گفت: ایجاد کنسرسیوم غنیسازی در خاک ایران از سوی غرب نیز باید تضمین شود.
وی در پاسخ به این سوال خبرنگار ایسنا، مبنی بر اینکه مدیرکل در گزارش یک بار دیگر اعلام کرده است که قادر نیست چشمانداز و ماهیت برنامهی هستهای ایران را تأیید کند با دوپهلو خواندن این بخش از گزارش البرادعی، گفت: باید خاطرنشان کرد که در این گزارش مدیرکل دیگر بر فعالیتهای هستهای ایران و اینکه قادر به تأیید آنها نیست، اشارهای ندارد بلکه به طور کلی به چشمانداز برنامه اشاره میکند.
این مقام مسوول مطلع از گزارش اخیر البرادعی در پاسخ به اینکه برخی معتقدند همکاریهای ایران با آژانس در این مقطع بیش از اندازه بوده است، تصریح کرد: همکاریهای ایران با آژانس در چارچوب برنامهی کاری توافقشده تصمیمی بوده است که توسط نظام گرفته شده است. این تصمیم با دقت بسیار و با مشارکت همهی بخشهای مربوطه انجام گرفته است.
همچنین یک دیپلمات ارشد ایرانی خبر داد که سفرای کشورهای فرانسه، آمریکا و انگلیس اخیرا در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی طی ملاقاتی با مدیرکل آژانس، از وی نسبت به توافقات ایران و آژانس و گزارش اخیرش که در آن به موضوع ایران اشاره شده است شدیدا انتقاد کردند.
این دیپلمات ارشد ایرانی در گفتوگو با خبرنگار انرژی هستهیی ایسنا، گفت: سفرای کشورهای چین، روسیه و آلمان از حضور در این ملاقات با هدف تحت فشار قرار دادن مدیرکل آژانس، خودداری کردند.
وی ادامه داد: این سفرا نسبت به برخی موضوعات از جمله اینکه آژانس نباید میپذیرفت که پس از حل مسائل موضوع هستهای ایران به حالت عادی در شورای حکام بازگردد، انتقاد کردند. آنها بر این نظر بودند که بازگشت روند بررسی مسألهی هستهای ایران در آژانس باید با تأیید اعضای شورای حکام صورت گیرد نه شخص مدیرکل. آنها همچنین نسبت به اینکه موضوعات و سوالات مطرح باید به طور موازی مورد بررسی قرار گیرند نه گام به گام و متوالی، انتقاد داشتند.
این دیپلمات ارشد ایرانی با اشاره به توافق ایران و آژانس مبنی بر این که پس از پاسخ به سوالات و تایید آن از سوی مدیر کل دیگر هیچ موضوع و سوال دیگری دربارهی فعالیتهای صلحآمیز هستهای ایران وجود ندارد، گفت: این سه کشور معتقدند که آژانس نباید میپذیرفت که به جز این مسائل، مسائل دیگری وجود ندارد.
وی ادامه داد: آنها مخالفت خود را نسبت به این موضوع که توافقنامه ایران و آژانس به طور رسمی مطرح شود اعلام کردند.
این در حالی است که توافقنامهی ایران و آژانس بر سر تعیین برنامه کاری پاسخ به مسائل باقیمانده روز ضمیمه گزارش البرادعی جهت بررسی اعضای شورای حکام آژانس منتشر شد.
همچنین یک مقام مسوول دیگر در این باره به خبرنگار ایسنا، گفت: در توافق ایران و آژانس دو موضوع از همدیگر تفکیک شده است؛ یکی موارد و سوالات آژانس هست که برای پاسخ به آنها جدول زمانی تعیین شده و دیگری اتهاماتی است که پیش از این در قالب سوالات آژانس و با اعمال فشار سیاسی برخی کشورها مطرح می شد که در برنامه کاری توافق شده این دو از یکدیگر جدا شدهاند و نمایندگان کشورهای آمریکا، فرانسه و انگلیس در ملاقات اخیرشان با مدیرکل آژانس نسبت به این که این اتهامات از سوالات آژانس جدا شده است به شدت انتقاد کردند.
نیویورک تایمز نوشت: گزارش اخیر آژانس بین المللی انرژی، توسعهی آرام اما مستمر فناوری هستهیی ایران را نشان میدهد که شکافی تازه را میان بازرسان تسلیحاتی سازمان ملل و آمریکا و متحدینش در خصوص چگونگی محدود کردن برنامه های هستهیی تهران پدید آورده است.
این روزنامه آمریکایی افزود: آژانس بین المللی انرژی اتمی در گزارشش اعلام کرد که ایران به طرز غیرمعمولی همکاری میکند و با آژانس دربارهی پاسخ گویی به سوالات در خصوص یک سری تردیدها نسبت به فعالیتهای گذشتهاش به توافق رسیده است.
آژانس افزود که در حالی که فعالیت غنی سازی اورانیوم تهران روبه رشد است، خروجی آن بسیار کمتر از چیزی است که کارشناسان انتظار داشتهاند.
البرادعی در مصاحبهای گفت: این اولین باری است که ایران حاضر است دربارهی سری مسایل باقی ماندهای که ماشهی بحران اعتماد را کشید مذاکره کند و این گام مهمی است. اما دولت بوش و متحدانش که تحریمهایی را در شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران در تلاش برای توقف غنیسازی اورانیوم به دست آوردند، گزارش اخیر آژانس را شاهدی بیشتر از تمرد ایران و نه همکاریاش در نظر میگیرند.
همچنین، تام کیسی سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا روز پنجشنبه گفت: هیچ اعتبار نسبی وجود ندارد.
وی افزود: ایران از پایبندی به الزامات بین المللیاش سر باز زده است و در نتیجه آن جامعه بین المللی قصد دارد به تشدید فشار ادامه دهد.
در همین حال، نماینده آمریکا در آژانس با کم اهمیت جلوه دادن گزارش آژانس بین المللی درباره برنامه هستهیی ایران مبنی بر اینکه تهران در حال پاسخ گویی به سوالات آژانس درباره فعالیت هستهییاش است، تاکید کرد: ایران باید برنامههای غنی سازی اورانیوم را در راستای به دست آوردن اتحاد بین المللی تعلیق کند.
خبرگزاری فرانسه به نقل از گرگوری شولتی، نوشت که آژانس از حل مسایل دردسرساز دربارهی فعالیتهای هستهیی ایران استقبال خواهد کرد، اما تا این لحظه ایران در بیشتر موارد فقط وعدههایی داده است.
شولتی گفت: حتی اگر ایران در مورد گذشتهاش شفاف سازی کند، پروندهی هستهییاش تا زمانی که آژانس شناخت کامل نسبت به وضعیت حاضر به دست آورد نمیتواند بسته شود.
همچنین، پاسکال اندرانی، سخنگوی وزارت امور خارجه فرانسه در پاریس گفت که مادامی که ایران تصمیم روشن دربارهی تعلیق فعالیتهای غنیسازیاش اتخاذ نکند، فرانسه با دیگران در خصوص بررسی امکان تحریمهای بیشتر همکاری میکند.
گفت و گو
