ایران پاسخ سوالات آژانس اتمی را به صورت مرحله ای می دهد

فارس: دیپلماتها گفتند ایران تا پایان سال جاری میلادی به سوالات آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره برنامه هستهایش به صورت مرحلهای پاسخ میدهد.

کد خبر: ۱۴۳۳۹۸

آنها جنبههای گسترده طرحی را که ایران هفته جاری درباره آن با آژانس بینالمللی انرژی اتمی بمنظور پاسخ به سوالات این نهاد به توافق رسید، فاش کردند.
هدف دیگر دسترسی منظم و موثر بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به سایت هستهای نطنز است که ایران در آن قصد تولید اورانیوم غنیشده را در سطح صنعتی دارد.
دیپلماتها پیش از توزیع متن این طرح در نشست شورای حکام آژانس اتمی در هفته آینده گفتند در این طرح از ایران خواسته شده به سوالات به صورت مرحلهای پاسخ دهد که از سوالات آسانتر تا سختتر ادامه مییابد و در ماه دسامبر به پایان میرسد.
یک دیپلمات گفت آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواستار اقدام سریعتر و گستردهتر ایران بمنظور جلوگیری از پایان شکیبایی قدرتهای غربی و فشار برای تحریمهای بیشتر شده است اما ایران خواستار حل مرحلهای مسائل است.
این دیپلمات تصریح کرد: «نگرانی این است که آنها با حل مسائل آسانتر پیروزیهای سیاسی زودهنگامی را بدست آوردند و آنگاه از حل مسائل حساستر با سرزنش کردن اقدام شورای امنیت یا حتی مذاکره در این شورا برای اقدام (علیه ایران) سر باز بزنند. آنگاه آژانس اتمی ممکن است خواستار زمان بیشتری شود.»
دیپلماتهای غربی که این طرح شفافسازی را ارزیابی میکنند، گفتند ایران ممکن است تنها تلاش کند شورای امنیت را در حالی که به غنیسازی اورانیوم برای تکمیل چرخه سوخت ادامه میدهد، معطل نگه دارد.
اولین بخش از مسائلی که ایران باید آن را حل کند، آزمایشات ایران روی پلوتونیوم، دسترسی دوباره بازرسان به رآکتور آب سنگین اراک و توافق الزامآور برای بازرسی از سایت غنیسازی نطنز است.
دومین مرحله این روند شامل روشن شدن مسائل درباره تلاشهای ایران برای ساخت سانتریفوژهای P-2 میشود که قادر است اورانیوم را دو تا سه برابر سریعتر از مدل P-1 آن غنی کند.
دیپلماتها میگویند ایران این قطعات سانتریفوژی را از شبکه بازار سیاه سابق وابسته به عبدالقدیر خان، دانشمند هستهای تهیه کرده است.
دیپلماتها تاکید کردند مرحله سوم درباره بخش اصلی تردیدها درباره ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای ایران است.
این مسائل شامل بحث درباره سندی است که چگونه فلز اورانیوم را به وسیله تراش دادن به اشکال «کرهای» درآورد.
همچنین در سوالات مطرح شده میتوان به اطلاعات غربیها درباره ارتباطات مخفیانه و اجرایی میان فرآوری اورانیوم، آزمایشات انفجار قوی و طرح یک کلاهک موشکی اشاره کرد.
یک دیپلمات گفت ایران برای اولین بار با بررسی شواهد این ارتباط موافقت کرد که پیش از این «ساختگی» خوانده بود.
دیپلماتها گفتند ایران در گفتوگوها با آژانس اتمی خواستار قرار دادن جملهای شد که بر اساس آن در صورت حل مسائل عمده، آژانس اتمی این مسئله را تایید میکند که هیچ فعالیت یا مواد هستهای اعلامنشده در ایران وجود ندارد و این بدان معناست که برنامه هستهای ایران کاملا صلحآمیز است.
آنها افزودند اما آژانس اتمی این مسئله را رد و اعلام کرد پیش از آنکه ایران اجازه بازرسیهای گسترده سایتهای هستهایش را بر اساس پروتکل الحاقی ندهد، چنین کاری را انجام نمیدهد.
یک دیپلمات نزدیک به آژانس اتمی گفت: «آژانس احساس میکند بدون اجرای پروتکل الحاقی نمیتواند به ایران گواهی کامل سلامت بدهد.»
دیپلماتها گفتند مرحله اول سوالات قرار است از هم اکنون تا اواسط ماه سپتامبر، مرحله دوم در اکتبر و نوامبر و مرحله سوم تا پایان سال حل شود.
یک دیپلمات ارشد در وین که آشنا با مسئله هستهای ایران است، گفت: «مسئله ضمنی این طرح ارتباط بین همکاری ایران و عدم اقدام بیشتر در شورای امنیت است اما در آنجا اعلام نشده است.»