علی مطهری: در مورد آزاد اندیشی به نظر شهید مطهری کاملا عمل نمی شود

فارس: علی مطهری گفت: بخش عمده رفتار جمهوری اسلامی منطبق بر آرای شهید مطهری است، اما درباره موضوعاتی مثل آزادی تفکر و آزادی بیان، آن طور که مورد نظر ایشان بوده عمل نشده است.

کد خبر: ۱۳۲۶۷۲

علی مطهری -فرزند شهید مطهری- به مناسبت بیست و هشتمین سالروز شهادت آیتالله مرتضی مطهری، در گفتوگو با خبرنگار آیین و اندیشه خبرگزاری فارس، با بیان اینکه خواندن تمام آثار شهید مطهری برای جامعه امروز ما ضرورت دارد، اظهار داشت: موضوعاتی که ایشان در آثارشان بحث کردهاند، موضوعاتی هستند که در همه زمانها مطرح است و اختصاص به زمان خود ایشان ندارد. اکثر این موضوعات به حسب نیازی که هر یک اقشار مختلف جامعه دارند، قابل استفاده است. البته ممکن است یک قشری به برخی مسائل بیشتر محتاج باشد و قشر دیگر کمتر. اما این آثار برای کلیت جامعه مورد نیاز است و نمیشود گفت که دوره آن گذشته است.
وی در پاسخ به اینکه چرا از اندیشههای شهید مطهری گذر نشده است، گفت: به نظر من گذر از اندیشهها حرف درستی نیست. اگر میخواهیم از اندیشهای گذر کنیم، باید از قرآن هم گذر کنیم. بنابراین گذر از اندیشه درست نیست. اگر اندیشهای درست است، میشود آن را همیشه مورد استفاده قرار داد و اگر اندیشهای غلط است در همه زمانها غلط است. این طور نیست که باید با گذشت زمان، از اندیشهای گذر کنیم.
فرزند شهید مطهری درباره نقد آثار شهید مطهری گفت: کتابهای شهید مطهری نقد شده است و خیلی جاها به صورت علمی در مورد این آثار پژوهش شده است و این طور نیست که آثار شهید مطهری اصلا نقد نشده باشد. اما نقد باید از طرف متخصصان و کسانی که واقعا آثار شهید مطهری را مطالعه کرده باشند و مسلط به این آثار باشند، صورت بگیرد. نقد نباید از روی خودستایی باشد و کسی برای اینکه خودش را مطرح کند، نقدی درباره آثار شهید مطهری بنویسد.
وی افزود: من گاهی نقدهایی را درباره آثار شهید مطهری میخوانم که حس میکنم نویسندهاش اصلا مطلب را متوجه نشده و صرفا خواسته است اظهار وجود کند.
وی درباره اینکه شهید مطهری را جزو کدامین طیف فکری جامعه معاصر ایران میداند، گفت: من در درجه اول شهید مطهری را یک مصلح اجتماعی و فکری میدانم. شهید مطهری هم روشنفکر دینی است و هم اندیشمند سنتی. اما هر کدام از اینها در جای خودش معنی دارد. یعنی شهید مطهری هرجا که لازم باشد از سنت دفاع شود سنتگرا است و آن جایی که باید روشنفکر باشد روشنفکر است. به نظر من همه توصیفهایی که درباره شهید مطهری میشود درباره ایشان صدق میکند. اما جامعترین صفتی که میشود درباره او به کار برد، واژه «مصلح» است.
وی درباره تأثیر شهید مطهری بر بنیانهای فکری جمهوری اسلامی گفت: بخش عمده رفتار جمهوری اسلامی منطبق بر آرای شهید مطهری است، اما درباره موضوعاتی مثل آزادی تفکر و آزادی بیان، آن طور که مورد نظر ایشان بوده عمل نشده است. یا مثلا درباره نقش روحانیت در جمهوری اسلامی ایشان آرای خاصی دارند که باید به آن توجه شود. خودباختگی فرهنگی و حساسیت نسبت به غربزدگی از دیگر موضوعاتی است که در این سالها آن طور که مد نظر شهید مطهری بوده، توجه نشده است.
وی افزود: شهید مطهری بر این عقیده بود که باید با هر تریبونی از اسلام دفاع کرد و معتقد بود در هر جایی که شبههای درباره اسلام مطرح میشود باید در همان جا از اسلام دفاع کرد.
مطهری درباره اینکه تا چه حد آشنایی شهید مطهری با مبانی فکری غرب عمیق بوده، اظهار داشت: درست است که شهید مطهری تسلط به زبان انگلیسی نداشتند و خودشان هم میگفتند که اگر من به طور کامل زبان انگلیسی میدانستم خیلی بهتر بود، اما با این حال ایشان دقت لازم را در خواندن آثار غربی به فارسی میکردند و گاهی اشکالات مترجم را به او گوشزد میکردند.
وی درباره شاگردان شهید مطهری گفت: متأسفانه شهید مطهری موقع باروری از دنیا رفتند و نرسیدند که شاگردان زیادی را تربیت کنند. با این حال این طور هم نبوده است که شاگردانی را نپرورانده باشد. اما یک نکته در اینجا مهم است و آن اینکه راه شهید مطهری آنچنان که خودش دنبال میکرد، پس از او دنبال نمیشود و گاهی فقط جرقههای فردی زده میشود.
وی درباره بزرگداشتهایی که درباره شهید مطهری برگزار میشود، گفت: این بزرگداشتها همین که باعث میشوند سالی یک بار از شهید مطهری یاد شود و ایشان از ذهنها فراموش نشود، خوب است. اما مهمتر از این بزرگداشتها این است که آثار ایشان خوانده و به آن عمل شود و در نهادهای فرهنگی استفاده شود. به نظر من از این جهت کار زیادی انجام نمیشود.
وی درباره کاربردی کردن اندیشههای شهید مطهری گفت: پژوهشهای موضوعی در مورد آثار شهید مطهری انجام شده است و موضوعاتی از این کتابها استخراج شده که خیلی از اینها کاربردی و قابل استفاده است.
فرزند شهید مطهری در پایان درباره فعالیت های خود درباره شهید مطهری گفت: من اکنون فقط در پی این هستم که آثار باقی مانده شهید مطهری به چاپ برسد تا این بار وظیفه از روی دوش من برداشته شود.