jamejamonline
دانش عمومی کد خبر: ۱۳۱۰۶۸۶   ۲۴ فروردين ۱۴۰۰  |  ۱۵:۳۲

در پنجاه و دومین سالگرد حادثه ماموریت آپولو ۱۳ و در آستانه سالگرد فاجعه چرنوبیل، نمونه‌هایی از بدترین اشتباهات مهندسی را بررسی می‌کنیم

۵ اشتباه مهندسی فاجعه‌ بار (+تصاویر)

مهندسان نقش عمده‌ای در تغییر رویکردهای جهانی داشته‌اند. نوآوری‌ها و اختراعات چند دهه گذشته را می‌توان از بسیاری جهات، ‌باورنکردنی دانست.

اما در این میان، فاجعه‌های مهندسی غم‌انگیز و فراموش نشدنی نیز رخ داده‌اند. این فاجعه‌ها که عموما ناشی از عواملی همچون نقص در طراحی، ارزیابی‌های ضعیف یا بیش از حد، دانش ناکافی و سایر عوامل بوده‌اند در عین حال فرصتی برای یادگیری از اشتباهات نیز هستند تا چنین حوادثی در آینده تکرار نشوند. در ادامه تعدادی از قابل‌توجه‌ترین حوادث فاجعه‌بار ناشی از اشتباهات مهندسی را مرور کرده‌ایم.

حادثه هیندنبورگ

در سال ۱۳۱۶ شمسی/ ۱۹۳۷ میلادی، هیندنبورگ، کشتی هوایی مسافربری آلمانی که از فرانکفورت آلمان عازم فرودگاه جی‌بی ام‌دی‌ال لیک‌هرست آمریکا بود، در اثر برخورد با دکل زمینی در شهر منچستر ایالت نیوجرسی آتش گرفت و سقوط کرد.

۵ اشتباه مهندسی فاجعه‌ بار (+تصاویر)

طی این حادثه که به «سانحه هیندنبورگ» شهرت یافت، ۱۳‌مسافر، ۲۲ نفر از خدمه کشتی هوایی و همچنین ۱ نفر از کارگرانی که روی زمین در حال کمک بودند کشته شدند.

به گفته محققان آمریکایی و آلمانی که این سقوط را بررسی کردند، آتش‌سوزی به دلیل تخلیه الکترواستاتیک رخ داد که به احتراق گاز هیدروژنِ نشت یافته منجر شد. این واقعه سبب بازنگری در قوانین مربوط به استفاده از کشتی هوایی برای حمل‌ونقل و سرآغازی برای منسوخ‌شدن استفاده از کشتی‌های هوایی شد.

فروریختن پل کبک در کانادا

پل «کبک» کانادا درواقع دو بار فروریخت. در فاجعه اول که سال ۱۲۸۶ شمسی/ ۱۹۰۷میلادی رخ داد، یک کارگر در حال پرچ‌زدن روی بخش جنوبی پل بود که متوجه شد پرچی که حدود یک ساعت پیش آن را نصب کرده بود نصف شده است.

۵ اشتباه مهندسی فاجعه‌ بار (+تصاویر)

چند ثانیه نگذشت که یکباره پل فولادی عظیم به داخل رودخانه فرو ریخت. از ۸۶ کارگری که روی این سازه فولادی مشغول به کار بودند فقط ۱۱ نفر جان سالم به در بردند.

فاجعه‌ دوم در سال ۱۲۹۵/ ۱۹۱۶ رخ داد. دولت کانادا که مدیریت و اجرای ساخت پل را خود به دست گرفته بود، پل را با بازوهای کنسولی سنگین‌تر بازطراحی کرد؛ اما هنگام بلندکردن، دهنه‌ میانی پل سقوط کرد و جان ۱۳ نفر را نیز گرفت.

پس از این حادثه، ایده‌ «سوگندنامه‌ اخلاقی» از سوی مهندسان کانادایی مطرح شد؛ همانند سوگندنامه‌ بقراط. هدف از برگزاری این آیین، آگاه‌سازی تازه‌مهندسان از اهمیت اجتماعی حرفه خود بود. در پایان این مراسم به تازه‌مهندسان «انگشتر فولادین» اهدا می‌شود تا یادآور نقش حرفه‌ای، اخلاقی و اجتماعی آنها باشد.

حادثه آپولو۱۳

آپولو۱۳ سومین تلاش ناسا برای فتح ماه بود. اما هرگز به مقصد نرسید و فضانوردان در این ماموریت از دور نظاره‌گر ماه بودند.

هرچند این ماموریت ناموفق بود اما ناسا آن را موفق‌ترین شکست خود می‌داند. زیرا توانست با اتخاذ راهکار مناسب جان فضانوردان را از مرگ حتمی نجات دهد. مأموریت آپولو۱۳ در بهار ۱۳۴۸ آغاز شد. دو روز از پرتاب نگذشته بود که در ۲۴ فروردین در فاصله ۳۲۲ هزار کیلومتری زمین، فضانوردان متوجه سیگنال هشداری مبنی بر کاهش فشار در مخزن اکسیژن شدند.

۵ اشتباه مهندسی فاجعه‌ بار (+تصاویر)

برای جلوگیری از ته‌نشین‌شدن اکسیژن باید گاز درون مخزن گرم شده و با کمک یک فن به گردش درمی‌آمد. اما هم‌زدن مخزن اکسیژن باعث اشتعال عایق سیم آسیب‌دیده داخل آن شد.

لحظه‌ای بعد تمام فضاپیما به لرزه درآمد. بروز یک انفجار، محتوای مخازن اکسیژن ماژول فضایی را وارد فضا کرد. همه تلاش کنترلگرهای ماموریت این بود که خدمه را زنده به زمین برگردانند. آنها در ۲۸ فرودین ۱۳۴۸ موفق به انجام این کار شدند.

فاجعه چرنوبیل

این حادثه در ششم اردیبهشت ۱۳۶۵ و در طی آزمایش سیستم‌های ایمنی راکتور شماره ۴ نیروگاه هسته‌ای چرنوبیل اکراین رخ داد. متصدیان رآکتور برای انجام آزمایش قطعی برق، سیستم ایمنی رآکتور را غیرفعال کردند. هدف متصدیان این بود که بدانند آیا توربین‌ها هنگام قطع برق قادر به تولید برق کافی برای ادامه کار نیروگاه خواهند بود یا خیر.

۵ اشتباه مهندسی فاجعه‌ بار (+تصاویر)

نتیجه این اقدام از کنترل خارج شدن رآکتور و انفجار هسته آن بود. هسته رآکتور در اثر انفجار شدید بخار آب، از هم گسیخته و به دنبال آن دچار آتش‌سوزی شد. در اثر این حادثه مقادیر زیادی آلاینده رادیواکتیو به مدت ۹روز در هوا منتشر شد. عملیات آتش‌سوزی و پاکسازی، صدها نفر را به کام مرگ کشاند و میلیون‌ها نفر دیگر را در اتحاد جماهیر شوروی سابق و در مناطقی از اروپا در معرض تشعشعات خطرناک قرار داد. برخی گزارش‌ها تعداد تلفات بر اثر سرطان ناشی از این حادثه را بین ۳۰هزار تا ۶۰ هزار نفر اعلام کرده‌ا‌ند.

فاجعه بوپال هند

در سحرگاه ۱۲ آذر ۱۳۶۳/ سوم دسامبر سال ۱۹۸۴، ابر مسموم ناشی از نشت نوعی گاز سمی خطرناک به نام متیل ایزوسیانید (MIC) از کارخانه حشره‌کش‌سازی شرکت آمریکایی «یونیون کارباید» بر فراز شهر بوپال هند به حرکت درآمد و یکی از وخیم‌ترین فاجعه‌های صنعتی جهان را رقم زد. این فاجعه چند هزار کشته و بیش از ۳۰۰ هزار بیمار برجای گذاشت که بسیاری از آنها کاملا معلول شدند و در شرایط دشواری زندگی می‌کنند.

۵ اشتباه مهندسی فاجعه‌ بار (+تصاویر)

بیشتر متخصصانی که حادثه را مورد بررسی قرار داده‌اند، علت اساسی آن را ورود مقادیر زیادی آب به مخازن متیل ایزوسیانید و افزایش درجه حرارت و فشار ناشی از آن اعلام کردند. بر اثر این حادثه تقریبا ۴۰ تن گاز به محیط رها شد و بیش از ده‌ها هزار نفر را تحت تأثیر قرار داد. یونیون کارباید در بوپال اکنون کارخانه‌ای متروکه است. اما به گفته برخی هنوز حدود ۲۵ تن مواد سمی در محل باقی ‌مانده ‌است.

مترجم: یاسمین مشرف 

دانش / روزنامه جام جم

منبع: interestingengineering.com

ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:

یادداشت

بیشتر
ابررایانه سیمرغ بستر رشد اقتصاد دیجیتال

ابررایانه سیمرغ بستر رشد اقتصاد دیجیتال

امروزه با توجه به پیشرفت فناوری‌ های نوین، افزایش چشمگیر و گسترش روزافزون اطلاعات، دسترسی به منابع پردازشی پرسرعت و با ظرفیت بالا، به یکی از نیازهای اصلی و بنیادین مراکز پژوهشی و کسب‌ و کارها تبدیل شده و در پایداری و تداوم توسعه اقتصاد دیجیتالی، امری اجتناب‌ناپذیر است.

جای خالی سیاستگذاری در هوش مصنوعی

جای خالی سیاستگذاری در هوش مصنوعی

امروزه فناوری‌ های نوین و به ویژه هوش مصنوعی به سرعت جهان اطراف ما را متحول می‌کند و نفوذ روزافزون آنها در تمامی کاربردهای سنتی، یکی‌از دغدغه‌ها و اولویت‌های دولت‌هاست. اکنون دنیا به تعبیری با سونامی فناوری مواجه بوده و کشور ما نیز از این قاعده مستثنی نیست.

طراحی کی۱۲۵ با پژو ۲۰۰۸ ارتباطی ندارد

طراحی کی۱۲۵ با پژو ۲۰۰۸ ارتباطی ندارد

در پی انتشار گزارش روزنامه جام‌جم در چهارم دی ۹۹ با عنوان «یک فیس‌لیفت جدید» که به بررسی آرای کارشناسان درباره محصول جدید ایران‌خودرو (خودروی تارا) می‌پرداخت، کیانوش پورمجیب، معاون تحقیقات،‌ طراحی و تکوین محصول ایران‌خودرو در گفت‌و‌گو با جام‌جم ضمن اشاره به به برخی ویژگی‌های مهم خودروی تارا، هرگونه ارتباطی بین طراحی خودروی کراس‌اور کی۱۲۵ (K۱۲۵) که قرار است به‌زودی رونمایی شود با پژو ۲۰۰۸ را رد کرد.

گفتگو

بیشتر
کار ناتمام محققان با آرسیبو

مدیر عملیاتی تلسکوپ رادیویی ساردینیا در گفتگو با جام‌جم از داغ‌ترین حوزه‌های مطالعاتی در اخترشناسی رادیویی می‌گوید

کار ناتمام محققان با آرسیبو