حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
انحلال پارلمان اوکراین ؛ ریشه ها و پیامدها
اعلام انحلال پارلمان اوکراین توسط رئیس جمهور این کشور، بحران سیاسی جدیدی در کی اف به وجود آورده است.هفته گذشته یوشچنکو در آنچه که محدود کردن قدرت رئیس جمهوری خواند، پارلمان اوکراین را منحل اعلام کرد.
دکتر بهرام امیر احمدیان در گفتگو با جام جم به بررسی ریشه های ایجاد بحران ، نقش عناصر فرامنطقه ای و چالشهای ناشی از بحران پرداخته است.
بحران در فضای سیاسی اوکراین ریشه در چه موضوعاتی دارد؛
ملتهب بودن شرایط سیاسی اجتماعی اوکراین و اختلاف بین آقای یانکوویچ و یوشچنکو، نخست وزیر و رئیس جمهوری این کشور به انقلاب نارنجی معطوف است که در آن زمان جامعه اوکراین به دو دسته تقسیم شده بود که گروه اول خواهان ارتباط گسترده تر با روسیه بودند که آقای یانکوویچ در این طیف قرار داشت که به اوکراینی های شرقی معروف شدند. دسته دوم نیز کسانی بودند که پیوستن به ساختارهای غربی را در دستور کار داشتند که به اوکراینی های غربی شهره هستند که رهبری آنها را یوشچنکو برعهده داشت. با توجه به این که بیش از نیمی از حمایت اوکراین را روس تبارها تشکیل می دهند اساسا گروه طرفداران روسیه از کمیت بیشتری برخوردارند. اما با وقوع انقلاب نارنجی و روی کار آمدن یوشچنکو باعث شده سیاست خارجی اوکراین تمایل بیشتری برای ارتباط با غرب داشته باشد. اوکراینی های غربی که کاتولیک مذهب هستند چسبندگی بیشتری به اروپا و غرب دارند و اوکراینی های شرقی همچنان ارتدوکس هستند که با روسیه احساس قرابت بسیاری دارند. رودخانه دنیپر که اوکراین را به دو قسمت تقسیم کرده در ساحل چپ آن که روس تبارهای طرفدار روسیه ساکن هستند، ساختارهای صنعتی ، معادن و امکانات بسیاری به چشم می خورد و درصدد هستند تا با مسکو ارتباط تنگاتنگی داشته باشند؛ بنابراین در فضای دوقطبی شدن جامعه اوکراین که رقابت در غرب گروی و شرق گروی باعث به وجود آمدن آن شده طبیعتا تضادهای جدی پدید می آید که می تواند بحران سیاسی عمیق را در اوکراین حاصل کند. از سوی دیگر ساکنان شبه جزیره استراتژیک کریمه تمایل دارند با روسیه در ارتباط باشند چرا که بیشتر آنها روس و تاتار هستند که این شبه جزیره در زمان حکومت خروشچف به اوکراین واگذار شده است.
در شرایط فعلی که پارلمان در دست طرفداران یانکوویچ با ایده های طرفداری از روسیه قرار دارد، موقعیت جناح طرفدار غرب به رهبری رئیس جمهور اوکراین با تحدید امکان مانور بیشتر روبه رو شده است.
در حال حاضر رئیس جمهور اوکراین با ادعای نقض قانون اساسی پارلمان این کشور را منحل اعلام کرده که باعث به وجود آمدن بحران سیاسی جدید شده است.
به نظر شما نقش عناصر خارجی و بازیگران فرامنطقه ای در بروز و تداوم شرایط فعلی در اوکراین چگونه است؛
به اعتقاد بنده این بحران ، نوعی جنگ سرد جدید است که آغاز شده که ایالات متحده و غرب تاکید دارند روسیه یا باید به غرب گرایش پیدا کند یا در سطح منطقه و جهان با انزوا روبه رو شود. روسیه در تلاش است تا در حال حاضر دوباره به ایفای نقش گذشته در دوران جنگ سرد بپردازد و تقریبا مسکو توان لازم را برای حضور در عرصه تاثیرگذاری نظام بین الملل پیدا کرده که در عرصه انرژی این موضوع کاملا نمایان شده است. طرح دربرگیری که شوروی در جنگ جهانی دوم دنبال می کرد هم اکنون توسط امریکا و غرب در حال پیگیری است. در آن زمان شوروی با نفوذ در میان کشورهای اروپای شرقی توانست در حیطه جغرافیای اروپایی و منطقه نفوذ امریکا رسوخ کند؛ اما در حال حاضر امریکا توانسته چنین طرحی را درخصوص همسایگان روسیه در اروپای شرقی ، آسیای مرکزی و قفقاز اعمال کند. کشور اوکراین که در منطقه حایل ارتباط بین روسیه و اروپا قرار دارد، می تواند ارتباط روسیه با غرب یعنی شرق اروپا را مختل کند. امریکا توانسته با پذیرش کشورهای اروپای شرقی در ناتو و ایجاد سپر دفاع موشکی در چک و لهستان و همچنین ایجاد پایگاه نظامی در رومانی و بلغارستان ، روسیه را تحت محاصره خود درآورد.
امتناع دادستان کل اوکراین از دستور رئیس جمهور این کشور مبنی بر برخورد با پارلمان به معنای غیرقانونی بودن دستور یوشچنکو درخصوص انحلال پارلمان است؛
دادستان کل اوکراین در زمان انتخابات گذشته پارلمان در دور نخست ، نتایج را باطل اعلام کرد که در حال حاضر شرایط به گونه ای است که در صورت پذیرش قانونی بودن دستور رئیس جمهور برای انحلال پارلمان اوکراین ، این کشور را به ورطه جنگ داخلی خواهد کشید. در انقلاب نارنجی شاهد بودیم که اوکراینی های شرقی برای فرونشاندن بحران سیاسی کوتاه آمدند؛ اما در حال حاضر همین گروه از همان مدل استفاده می کند. در صورت انحلال پارلمان و برکناری نخست وزیر از قدرت احتمال جدایی طلبی بخش شرقی اوکراین فراهم خواهد شد.
بنابراین به نظر می رسد دادستان کل با در نظر گرفتن این موضوع از پذیرش برخورد با پارلمان امتناع کرده و احتمالا باید این بار اوکراینی های غربی از موضع خود عقب نشینی کنند.
گفت و گو
