گفتگو با مهندس معلم زاده مدیر عامل شرکت توسعه صنعتی شرکت توسعه صادرات صنعتی بازوی صادراتی ایدرو
سوال: در مورد تاسیس شرکت توسعه صادرات صنعتی به عنوان مهمترین شرکت صادراتی سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران بفرمایید
بسماللهالرحمنالرحیم درحقیقت شرکت توسعه صادرات صنعتی به عنوان یک بازوی صادراتی برای شناسائی پروژهها و توانمندیهای شرکتهای تحت پوشش سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران و حتی بخش خصوصی تاسیس شد. قدم اول روی سازمان گسترش بود که پروژههایی در چارچوب فعالیتهای آن انجام گیرد و بعد که شرکت فعالیتش را شروع کرد آنقدر بستر توانمندیهای مملکت برای صادرات صنعتی و خدمات فنی و مهندسی فراوان دیده شد که به طور کلی اسم شرکت هم عوض شد و شرکت توسعه صادرات صنعتی نام گرفت و قرار شد که هم به بخش خصوصی و هم به بخش دولتی خدمات تخصصی صادراتی را ارائه دهد. اساسا شرکت توسعه صادرات صنعتی با هدف اینکه بستر صادرات محصولات صنعتی و خدمات فنی و مهندسی را برای توانمندیهای شرکتهای ایرانی را فراهم سازد، شروع به کار کرده و در حال حاضر سال چهارم تاسیس خود را میگذراند و ظرف مدت این 4 سال با همکاری نزدیک نیروهای متخصصی که در اختیار گرفته است توانسته در چارچوب بعضی از استراتژیهایی که ترسیم کرده است موفقیتهایی را در بازار بینالمللی به دست بیاورد. در بخش اول بازارها را برحسب وضعیتی که دارند تقسیمبندی کردیم. در بعضی از بازارها، ما مزایای نسبی سیاسی داریم. مثل کشورهایی مانند ونزوئلا و الجزایر، دیگر کشورهای آمریکای جنوبی و عراق. در بعضی از کشورها ما مزایای نسبی اقتصادی داریم که حضور ما در آنجا میتواند از لحاظ اقتصادی خیلی مطرح باشد. در بخشی از مناطق ما مزیت نسبی صنعتی داریم و لذا حضورمان در این کشورها را با توجه به این تقسیمبندیها تثبیت کردهایم. اگر بخواهیم در این مباحث به تکیهگاهی به عنوان چگونگی فعالیت خودمان اشاره کنیم باید گفت که در بخش اول ما ونزوئلا را به عنوان پایگاهی برای حضور در منطقه آمریکای جنوبی انتخاب کردیم و حدود 2 سال پیش دفتری را در آنجا خریداری کردیم و نمایندگیها در آنجا مستقر شد.
ابتدا در بخش صنعت کشاورزی ، ساخت کارخانه تراکتور کار آغاز شد و به دنبال آن پروژههای احداث کارخانجات خودرو، کارخانجات لبنیات، کارخانجات دوچرخهسازی، کارخانجات مواد غذایی، پروژه مشاورهای احداث سازمان گسترش و نوسازی ونزوئلا که با ابتکار سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران و مشاوره سازمان مدیریت صنعتی در شرف مطالعه و بررسی است، از طرف دیگر اجرای مدیریت مالی پروژه زمینشناسی و دادههای علوم زمین که در ونزوئلا با موفقیت در حال صورت گرفتن است و همچنین برنامههایی را که در چارچوب اجلاس مشترک دو کشور مورد تفاهم قرار گرفته و پیگیری مواردی که در بخش خصوصی و دولتی در ارتباط با بخش صادرات داشته باشد را دنبال میکنیم. ما حتی نماینده شرکت کیسان در ونزوئلا و الجزایر هستیم که شرکت کیسان قرارداد ده هزار واحد مسکونی را در ونزوئلا منعقد کرده به ارزش حدود 400 میلیون دلار که مشغول ساخت هستند.
از کاستاریکا نمایندهای را انتخاب کردیم و مشغول فعالیت هستند و این کار اخیرا انجام گرفته و صادرات بعضی از خودروهای ایرانی مثل صبا که ساخت شرکت سایپا هست مورد بررسی قرار گرفته و اینها فعالیتهایی را در کشورهای همجوار شروع کردند . یک پروژهای که طی روزهای گذشته معرفی کردند و بحث احداث یک کانال جدید آبی خشکی است که دریای کارائیب را به دریای آرام متصل میکند. عرض آن یک کیلومتر و طول آن 2/19 کیلومتر است.
اگر این پروژه که حدود 3 تا 4 میلیارد دلار ارزش دارد و فاینانس آن توسط دولت نیکاراگوئه تامین میشود، انشاءالله اگر ایدرو بتواند حتی بخشی از آن را انجام دهد یک پروژه بسیار بزرگی است که این کانال حدود 700 کیلومتر راه دریایی را نزدیک میکند . قبلا کانال پانا در منطقه آمریکای جنوبی وجود داشت حداکثر کشتیهایی که میتوانستند از این کانال عبور کنند 50 هزار تن بیشتر نبودند. اگر کانال نیکاراگوئه به مرحله اجرا دربیاید تا 250 هزار تن کشتی میتواند از این کانال عبور کند.
راهحل دومی نیز در نظر گرفتهاند اگر این پروژه قرار باشد طول بکشد چون طبق اطلاعاتی که به من رسیده آقای ارتگا اعلام کرده که میخواهد در دوره ریاستجمهوری خود این کانال تمام شود و اگر فکر بکنند که این کار انجام نگیرد و حتی کانال خشکی را در نظر گرفتهاند که راهآهن بکشند بین دو دریا که کشتیهایی که در دریای آرام لنگر میاندازند بتوانند با کانتینر به آن طرف به دریای کارائیب بروند. این هم خودش حدود 234 مایل یا نزدیک به 400 کیلومتر راهآهن خواهد بود یکی از این پروژهها در دوره ریاست جمهوری آقای ارتگا حتما انجام خواهد گرفت.
ما تقاضا کردهایم که ایدرو در این زمینه مشارکت کند و آنها اعلام آمادگی کردهاند ما انشاءالله مقداری که پروژه به تدریج جلو برود امیدواریم این کار انجام بگیرد. ما دیشب به کاستاریکا اعلام آمادگی کردیم. همین الان که من در خدمت شما هستم نماینده ما در نیکاراگوئه با وزیر امور خارجه آنها جلسه دارد. در بخش آمریکا که ما مزایای نسبی سیاسی داریم چون فاصله بسیار دور است ولی مزایای سیاسی نسبی خوبی بین دو مملکت وجود دارد اعتباراتی به این ممالک تخصیص داده شده و بودجه ای را که از محل ذخائر ارزی ایران و ونزوئلا حدود 2 میلیارد دلار پیشبینی شده برای پروژه میتواند کمک بسیار به توسعه فعالیتهای صنعتی و خدمات فنی، مهندسی ایران در منطقه آمریکای جنوبی بکند.
سوال: اخیرا اطلاع یافتیم که بخشی از قطعات سمند یا پژو پارس به کشور مصر ارسال گردیده. نقش شرکت توسعه صادرات صنعتی در این زمینه چه بوده است. این را برای خوانندگان گرامی توضیح دهید.
شرکت توسعه صادرات صنعتی حدود 4 سال است که در مصر فعال است. قبل از آن هم آشنایی و زمینههای خوبی را برای فعالیت در مصر داشته و در حقیقت برحسب قراردادهایی که با شرکت سایپا و ایران خودرو منعقد گردید نمایندگی انحصاری بازاریابی محصولات ایران خودرو و سایپا در مصر را برعهده شرکت توسعه صادرات صنعتی واگذار کردند. ما با همکاری نزدیکی که با معاونت صادرات و معاونت مرکز مهندسی ایران خودرو و مدیریت ارشد ایران خودرو داریم همکاریهای بسیار خوبی را انجام دادیم و بحث از قطعات گذشته و بحث پروژههای بزرگتری است که الحمدلله قراردادهایش 3-2 ماه گذشته امضاء و نهایی شده است. حتما شما دروسایل ارتباط جمعی در مجله کارآمد عکسهایش را دیدید ما قرارداد احداث خط مونتاژ پژو پارس را در آنجا امضا کردیم و قرار است تا یک ماه یا حداکثر 40 روز دیگر این خط هم در آنجا افتتاح شود.
امروز که با شما صحبت میکنم نمایندگان ایران خودرو در مصر هستند و مشغول ارزیابی خط مونتاژی که در آنجا وجود دارد و قبلا پژو 405 را مونتاژ میکردند هستند.
بنابراین بسیار خوب پیش میرود و پیشبینی این است که حداقل در سال اول 1500 پژو پارس بتوانیم در آنجا مونتاژ کنیم. برنامه سال بعدش گسترش آن تا 5000 میتواند افزایش پیدا کند. به دنبال آن قرارداد صادرات سمند را در مصر امضا کردیم ماهی 100 تا سالی 1200 قطعه سفارش آن دریافت شده و در کنار آن صادرات خودروی روآ است . تفاهمنامه آن امضا شده است. ماهی 500 تا سالی 6000 خودرو به مصر صادر خواهد شد. الان که در خدمت شما هستیم بیش از سی صد خودرو از اولین محموله آن در بندرعباس است بقیه آن تا 500 خودرو اول از طریق ترکیه ارسال خواهد شد. بنابراین فکر میکنم ظرف 20 روز آینده اولین 500 محموله روآ به مصر برود و قبلا هم 500 خودروی صبا و نسیم محصول سایپا را به آنجا ارسال کردیم که تا حالا فروخته شده و تمام شده است. به هر حال صنعت خودروسازی را در مصر الحمدلله با همکاری شرکت توسعه صادرات صنعتی از لحاظ نرمافزاری ولی از نظر عملکرد و کار و پشتکار، همه کارهای سخت را شرکت سایپا و ایران خودرو انجام دادند و ما با همکاری آنها توانستیم بسترسازی کنیم و پایگاه آتی آفریقای شمالی از طریق مصر برای ایران خودرو و سایپا جایگاه بازی است که انشاءالله بتوانیم این زمینهها را فراهم کنیم.
برداشت ما این است که ظرف یک سال بتوانیم حداقل 6000 خودروی روآ به آنجا صادر کنیم و حدود 1200 سمند و حداقل 1500 قطعه CKD پژو پارس را به آنجا صادر کنیم و این انجام نمیشد مگر با همکاری ایران خودرو و شرکت توسعه صادرات صنعتی و سایپا .
سوال: قبل از اینکه به فعالیت شرکت توسعه صادرات صنعتی در سایر مناطق بپردازیم سوالی دارم اینکه در چارچوب اقتصاد کلان جایگاه اتاق بازرگانی جایگاه بسیار مهمی هست با توجه به پتانسیلهای صنعتی که کشورمان دارد و توانمندی آن که در چند حوزه صنعتی به اثبات رسیده اصولا جنابعالی نقش اتاق بازرگانی در تشویق، ارتقا و توسعه صادرات ایران را تا چه حد میدانید؛
خوشبختانه سوال شما با فعالیتهای شرکت توسعه صادرات صنعتی بخصوص در بخش کشورهای خاورمیانه و کشورهای آفریقایی با همکاری نزدیک با اتاق بازرگانی دارد انجام میگیرد. شرکت توسعه صادرات صنعتی عضو اتاق بازرگانی ایران و عضو هیات مدیره شورای مشترک ایران و الجزایر است. درحقیقت مدیرعامل شرکت توسعه صادرات صنعتی نائب رئیس شورای مشترک ایران و الجزایر هست و الان حدود یک سال است که این شورا شکل گرفته است به علاوه عضو هیات مدیره این شورا هم هستیم و درحقیقت در زمینه حضور ایرانیها در الجزایر و شناسایی و گرفتن پروژههای جاری در الجزایر بسیار فعالیت کرده. در بخش الجزایر که اردیبهشت ماه گذشته در خدمت آقای مهندس خاموشی و آقای مهندس مفیدی بودیم و در نمایشگاهی که آنجا توسط آقایان افتتاح شد حضور گسترده داشتیم و شرکتهایی را هماهنگ کرده بودیم که در آن نمایشگاه حضور پیدا کنند. معرفی صنعت ایران و درحقیقت صنعت شرکتهای زیرمجموعهای در بخش خصوصی در آنجا به خوبی انجام گرفت و بستر حضور ایرانیان در آنجا با همکاری سفارت و دوستانی که در آنجا پیدا کردیم فراهم شد. اگر بخواهیم به بخش الجزایر اکتفا کنیم در حال حاضر در چندین پروژه از مناقصات آنها شرکت کردهایم. شرکت مانا از شرکتهای زیرمجموعه سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران است که دو پروژه به آنها دادهایم. یک پروژه احداث استادیوم چهل هزار نفری است که در حال مطالعه است و قرار است پیشنهاد آن با توجه به اینکه مدت مناقصهاش هم اخیرا تمدید شده، قبل از بیستم ماه مارچ حتما به منابع الجزایری داده شود. در کنار این احداث یک مجموعه مجتمع ساختمانی 6000 واحدی است که باز از سازمان گسترش خریداری شده و در اختیار شرکت مانا قرار گرفته است. پیشنهادهای فنی و پیشنهادهای تجاری این پروژه هم قبل از 22 مارچ سال 2007 حتما به منابع الجزایری داده شده است. امیدواریم که این شروعی باشد برای حضور ایرانیها در صنعت ساختمانسازی آنجا. در الجزایر یک میلیون خانه جزو برنامههایشان هست که تا سال 2009 ساخته میشوند. در سال گذشته که ما آنجا بودیم فقط 113 هزار خانه ساخته شده بود و قرار است که این ساختمانها به هر حال با توجه به بودجهای که دولت در اختیار گذاشته در تلاش هستیم که این پروژهها بتوانند به سرعت انجام گیرند و حتی رقبای چینی مصری کانادائی را هم در آنجا داریم ولی ارتباطات بسیار بسیار نزدیک است و شرکت توسعه صادرات صنعتی هم نمایندهای در الجزایر انتخاب کرده و توسط نمایندهاش در حال پیگیری این پروژههاست و انشاءالله یکی از شرکتهایی که بتواند در این زمینه حرکت کند شرکت مانا خواهد بود.
بازسازی و ساخت 64 کیلومتر راهآهن موجود است که مدرنسازی آن باید صورت گیرد و در اختیار شرکت گسترش توسعه ریلی قرار گرفته و آنها علاقمند هستند که پروژههایشان افزایش پیدا کند. به همین جهت ما پیشنهاد کردیم خرید اسناد مناقصه جدیدی یکی 188 کیلومتر و یکی 175 کیلومتر است مجددا خریداری شده و در اختیار آنها قرار گیرد تا بتوانند 5-4 پروژه را انشاءالله با همدیگر روی این کار صورت دهند و امیدوار هستیم که این شروع خوبی برای این بحث باشد.
در بخش صنایع دیگر صنعت سیمان است. پروژهای را بابت ساخت یک کارخانه سیمان به ظرفیت 300 هزار تن را از بخش خصوصی الجزایر گرفتهایم. در اختیار شرکت فعالیت صنعت و شرکت احداث صنایع قرار گرفته و هر دو شرکت در حال بررسی و مطالعه آن هستند و هرکدام پروپوزالشان را سریعتر بدهند ما میتوانیم در اختیار طرف الجزایری قرار دهیم که بشود روی این مساله حرکتی کرد. در کنار این ساخت یک نیروگاه گازی با ظرفیت 80 مگاوات مطرح است که اسناد مناقصهاش خریداری شده است و در اختیار شرکت مدیریت طرحهای صنعتی گذاشته شده و مشغول فعالیت هستند و فکر میکنم تا 25 ماه مارچ قرار است که پروپوزالشان را بدهند و در این مناقصه شرکت کنند. پروژههای دیگری هم است: صادرات محصولات هپکو، موتورهای صنعتی ، ساخت کارخانه لبنیات که اینها همه در دستور کار قرار دارند و امیدواریم بتوانیم در این زمینه حرکت کنیم. فکر میکنم که شورای مشترک ایران و الجزایر که نقش بسیار موثری شرکت توسعه صادرات درفعال کردن این پروژه یا این شورای مشترک دارد بتواند کمک بسیار خوبی در این زمینه کند که یکی از زیرمجموعهها و وابستههای اتاق بازرگانی ایران است.
سوال: بنابراین جنابعالی اتاق بازرگانی را فضایی میدانید که میتواند فعالیتهای اقتصادی را ارتقاء و توسعه دهد؛
به هر حال اتاق بازرگانی معرف توان صنعتی و بخش خصوصی است. اتاق بازرگانی میتواند یک رابط خوب برای ایجاد ارتباط بین تجار، تولیدکنندگان و صاحب صنعت و خدمات فنی و مهندسی ایران و کشورهای دیگر باشد. با ارتباطهایی که با اتاقهای بازرگانی کشورهای مختلف دارند میتوانند زمینههای اعزام نیروهای ایرانی را به کشورهای مختلف فراهم کنند و برگزاری نمایشگاهها را در آنجا همانگ کنند. میتوانند در چارچوب مذاکرات مراکز تجاری را در کشورهای مختلف به وجود بیاورند و میتوانند درچارچوب ارتباط خوب موجود زمینه گسترش و توسعه صنایع ایران را در خارج از کشور فراهم کنند. ما باید بدانیم که توان صنعتی ایران در خارج از کشور به خوبی معرفی نشده است و توان صنایع ایران خیلی بیشتر از آن است که در منابع خارجی به آن اشاره شده است اگر ما نگاهی به خود کنیم میبینیم ایران درخاورمیانه و آفریقا اگر از آفریقای جنوبی بگذریم از لحاظ صنعتی حرف اول را میزند و این در جاهای دیگر شناخته شده نیست و ما نیاز داریم برای شناخته شدن صنعت ایران، این صنعت معرفی شود ومن فکر میکنم اتاق بازرگانی میتواند نقش بسیار مهمی در این زمینه داشته باشد.
