jamejamnashriyat
کد خبر: ۱۲۲۶۰۱۶   ۰۹ شهريور ۱۳۹۸  |  ۰۰:۰۱

جام‌جم در گفت‌وگو با یکی از اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس از جزئیات لایحه مالکیت فکری گزارش می‌دهد

«برن» به زبان فارسی!

هفته قبل بود که از قول یکی از اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس شنیدیم لایحه مالکیت فکری به مجلس آمده و در حال بررسی است. مخلص کلام این‌که شما به عنوان تولیدکننده در فرهنگ و هنر اگر بخواهید از محصول دیگران هر استفاده‌‌ای کنید باید حقوق او را به رسمیت بشناسید. مثلا همین کتاب‌های ترجمه را تصور کنید. در وضعیت فعلی هر‌ناشر داخلی می‌تواند از راه برسد و یک کتاب خارجی را انتخاب و بدون این‌که به مالک خارجی آن اطلاع داده یا موافقت او را جلب کند، آن کتاب را ترجمه و در ایران منتشر کند. حالا خبر رسیده که دولت برای ساماندهی این فضا، لایحه مالکیت فکری را تدوین و برای بررسی به مجلس ارائه داده است. برای اطلاع از جزئیات این مساله سراغ طیبه سیاوشی، عضو کمیسیون فرهنگی رفتیم. به دلیل این‌که قضیه تا حد زیادی حساس است، به اندازه‌ای که حتی بعضا خود خانم سیاوشی هم حاضر نشد جزئیات بیشتری از آن بدهد، ما عین گفت‌وگوی کوتاهی را که با او داشتیم در ادامه نقل می‌کنیم. اجمالا اما همین را بگوییم که هرچند از نفس این موضوع استقبال می‌کنیم اما باید دید جزئیات این لایحه چیست. قانونی کردن بعضی از مفاد حق مالکیت فکری بدون رفتن به زیر بار تعهد بین‌المللی آن می‌تواند تا حد زیادی وضعیت نابسامان و بلبشوی فعلی را حداقل در حوزه نشر سامان دهد. کنوانسیون برن یک معاهده بین‌المللی برای رعایت کپی‌رایت جهانی است .

قدری درباره جزئیات لایحه مالکیت فکری بگویید که الان به مجلس ارائه شده.
لایحه مالکیت فکری سال‌هاست که در دستور کار قرار دارد و حالا بالاخره بعد از تغییرات زیاد به کمیسیون فرهنگی رسیده است. البته این را هم بگویم که کمیسیون بررسی‌کننده اصلی این لایحه، کمیسیون فرهنگی نیست. لایحه در کمیسیون قضایی به عنوان کمیسیون اصلی در حال بررسی است ولی موارد متعددی هم بوده‌اند که به ما در کمیسیون فرهنگی ارجاع داده شده است. از ایده تا مرحله گمرک مواردی است که به حوزه مالکیت فکری برمی‌گردد. در این مورد تاکنون فقط یک قانون داشته‌ایم که مربوط به سال 48 است. این قانون، روند تغییراتی که در این 50 و اندی سال اتفاق افتاده را را تحت پوشش خود قرار نمی‌دهد.
به‌طور مشخص در این لایحه درباره برن تصمیمی گرفته شده است؟
در پاسخ به این سوال شما اجازه بدهید با یک مثال آن را شرح دهم. ما یک کنوانسیون حقوق کودک داشتیم. این کنوانسیون سال 83 یا 84 به تصویب مجلس رسیده است، اما یک کنوانسیون متروک است چون با عرف و فرهنگ ما هم‍خوانی نداشته است. منتها برای این کار، لایحه حمایت از حقوق کودک را به تصویب رساندیم. 9 سال خاک خورد اما بالاخره به تصویب رسید و حالا تبدیل به قانون داخلی شد. درباره مباحثی که درباره برن مطرح می‌شود این فرصت را بدهیم که این کنوانسیون خوانده شود تا مساله‌ای شبیه سند 2030 برای آن پیش نیاید؛ چون در وضعیت فعلی، تولیدکننده داخلی است که در حال آسیب دیدن است. درست است که لایحه مالکیت فکری، کپی‌رایت خارجی را هم برای نویسنده خارجی به رسمیت می‌شناسد، اما بیشترین فایده آن به تولیدکننده و خلاق ایرانی باز می‌گردد.
الان چیزی که من می‌فهمم یعنی تصمیم گرفته شده بعضی از مفاد برن تبدیل به قانون داخلی شود؟
با توجه به کنوانسیون برن که هنوز به آن نپیوسته‌ایم، تصمیم گرفته شده که مالکیت فکری در داخل کشور به شکل قانون داخلی در بیاید. درست است که کنوانسیون برن و مفاد آن می‌تواند یک الگو باشد اما الگویی که بومی‌سازی شده است.
این یعنی الان خیلی از مفاد برن، تبدیل به قانون داخلی شده است؟
خیلی نه! شاید چهار پنج مورد بود که در این لایحه به آن اشاره شد. اجازه بدهید بیشتر صحبت نکنم!
این موارد توی ذهن‌تان هست که برای ما هم ذکر کنید؟
نه! اجازه بدهید حساسیت ایجاد نشود. فقط این را بگویم که ما برای بررسی لایحه مالکیت فکری از تمام دستگاه‌ها دعوت کرده‌ایم و همه به کمیسیون فرهنگی آمده‌اند. هیچ دستگاهی جا‌نمانده است.

فیلم چی می بینی؟

حالا درست است که با عضو کمیسیون فرهنگی مجلس راجع به یک موضوع تخصصی گفت‌وگو کرده‌ایم، اما این مانع از آن نمی‌شود که از یک عضو یک کمیسیون فرهنگی مجلس درباره رفتارهای فرهنگی چند وقت اخیرش سوال نکنیم. از سیاوشی درباره آخرین کتابی که خوانده می‌پرسیم: «آخرین کتابی که خوانده‌ام یا درست‌تر بگویم در حال خواندن آن هستم کتاب «بی‍شعوری» است.» این عضو کمیسیون فرهنگی همچنین فیلم «ایده اصلی» به کارگردانی آزیتا موگویی را هم آخرین فیلم ایرانی معرفی می‌کند که موفق به دیدن آن شده است. سیاوشی البته آخرین فیلم خارجی را هم که دیده یک فیلم آمریکایی معرفی می‌کند که درباره انتخابات اخیر ایالات متحده است. با این حال خانم نماینده نام این فیلم به یادش نمانده هرچند خیلی از آن تعریف می‌کند.

محمدصادق علیزاده

فرهنگ و هنر

ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:

یادداشت

بیشتر
عباس‌ آقا باشیم

عباس‌ آقا باشیم

سال‌ها پیش توی یک مدرسه تئاتر به کار مشغول بودم. ساختمانی با موقعیت اداری را دوستی اجاره کرده‌بود که چند کلاس داشت و یک پلاتوی نسبتا بزرگ برای تمرین‌ها و کلاس‌های عملی.

پایبندی در برابر پایبندی

پایبندی در برابر پایبندی

تکلیف ما در برابر جلسه شورای حکام صرف‌ نظر از هر نتیجه‌ای که داشته باشد، مشخص است. ما در مجلس شورای اسلامی قانونی تحت عنوان اقدام راهبردی برای رفع تحریم‌ها و صیانت از حقوق ملت ایران تصویب کردیم.

گفتگو

بیشتر
بارداران، معاف از خانه‌ تکانی

دکتر سونیا اسکندریون، متخصص جراحی زنان تأکید می‌کند بارداران از پرداختن به فعالیت‌هایی که با خطر افتادن همراه است، پرهیز کنند

بارداران، معاف از خانه‌ تکانی

پیشنهاد سردبیر

بیشتر
حراجی جراحی!

درآمد بالا و ریسک کم عمل جراحی زیبایی سبب شده برخی پزشکان برخلاف تخصص‌شان به این بازار رو بیاورند

حراجی جراحی!

یک عصر متفاوت

در مرحله نیمه‌نهایی عصرجدید چه اتفاقاتی افتاد؟ به همراه جزئیاتی از چگونگی برگزاری مرحله پایانی

یک عصر متفاوت

پیشخوان

بیشتر