تجارت زیبایی ، پشت درهای بسته اتاق جراحی

آمار غیر رسمی حاکی از آن است که روزانه حداقل یک نفر در کشور بر اثر عوارض حاصل از جراحی زیبایی ، جان می سپارد. البته در ابتدا باید بگوییم اعمال جراحی بخصوص اعمالی که حین آن ، بیمار بیهوش می شود ، حتی در بهترین شرایط بازهم درصدی از آن دارای عوارضی هستند. به عنوان مثال خون مردگی اطراف چشم و بینی ، گرفتگی بینی و تغییر حس بویایی ، کاهش یا حتی از بین رفتن حس بویایی از عوارض شایع جراحی زیبایی بینی است که حتی اگر بهترین متخصصان نیز عمل را انجام دهند ، ممکن است رخ دهد.
درباره افزایش عوارض اعمال جراحی زیبایی که اخیرا شاهد آن هستیم ، شاید بتوان گفت دلیل آن بیش از آن که به خاطر خطای پزشکی ایجاد شده باشد ، به دلیل افزایش بی رویه انجام این اعمال و تعدد آنهاست. البته به نظر می رسد چند نکته نیز در میزان عوارض بی تاثیر نباشد: نخست این که بسیاری از این اعمال در کلینیک های روزانه یا سرپایی انجام می شوند. در کلینیک های روزانه ، هزینه اتاق عمل بسیار کمتر از بیمارستان های بزرگتر است و پزشک جوان جویای نام هم می تواند بیمارانی که توانایی پرداخت بیشتر را ندارند ، پذیرش دهد که البته کاهش هزینه هم بیشتر مربوط به سبد سهمیه بیمارستان است نه دریافتی پزشک. باید توجه کرد که اساسا تخصص و امکانات تخصصی برای درصد کمی از بیماران ضروری است. در بیشتر موارد ، در بدترین حالات با بدترین امکانات جراحی و بیهوشی هم در نهایت اتفاق خاصی برای کسی نمی افتد ؛ اما تمام احتیاطات فقط برای آن چند درصد خطر ، پیش بینی می شوند. نکته دیگر ، دخالت غیر جراحان و غیرپزشکان در این کار است که متاسفانه بکرات شاهد آن هستیم. این افراد به دلیل این که فاقد تخصص لازم هستند ؛ در مواردی که عارضه ای پیش بیاید ، نمی توانند بدرستی اقدام کنند. قسمت دیگری از عوارض مربوط به دست نیافتن به نتیجه مطلوب یا احیانا از شکل افتادن صورت بیمار است. این قسمت را دیگر نمی توان به حساب اتفاق یا بد شانسی گذاشت ، بلکه به طور مستقیم به مهارت و دقت پزشک بستگی دارد ؛ دقتی که متاسفانه فدای مسائل مالی یا اصرار بی دلیل بیمار می شود!

مد یا ضرورت؛

برخی آمارها نشان می دهد بیشترین انگیزه درخواست کنندگان جراحی های زیبایی ،چشم و همچشمی و پس از آن ، زیباتر شدن و ایجاد اعتماد به نفس است. برخی نیز استقبال از جراحی های زیبایی را نوعی مد اجتماعی می دانند. مد اجتماعی ، رفتار جمعی مکرری است که به اندازه رسم اجتماعی تثبیت شده نیست ؛ مد اجتماعی ناپایدار است و دوام ندارد. فرد ، دیروز را زشت و مضحک می داند و فردا را نامعقول و ناراحت کننده می یابد. تنها آنچه را که در زمان حال اتفاق می افتد ، یعنی مد روز را نیک می پندارد.
فناوری های نوین از جمله اینترنت و ماهواره نیز به گسترش این پدیده کمک می کنند. هر مد جدید در آن سوی آبها در زمانی اندک به این سو منتقل می شود و برای خود ، بازاری ایجاد می کند. بسیاری از مردم نیز بدون آن که بدانند چه می کنند گرفتار این بازار می شوند.
بی شک این تحفه غرب برای جامعه ما بود ، اما امروز وضع در دنیای سرمایه داری نیز دگرگون شده است. نگاهی گذرا به مقالات درج شده در مجلات اروپایی و امریکایی نشان می دهد که بتازگی جنبشی بر ضد جراحی های بی مورد زیبایی به وجود آمده است و آنان نگران افزایش بی رویه این جراحی ها در جامعه خود بخصوص جوانان شده اند. امید است همان گونه که موج جراحی از اروپا به ایران رسیده موج مخالفت با آن نیز به ایران برسد.

علی اخوان بهبهانی