تحلیل

مسکو، چین و دهلی‌نو در مقابل واشنگتن

افول هژمون ایالات‌متحده دیگر بحثی نیست که تنها از سوی رقبای این کشور مطرح شود، بلکه سیاستمداران آمریکایی نیز به این مساله اذعان دارند و یکی از مهم‌ترین راهکارهای کاخ سفید جهت مقابله با آن، جنگ اقتصادی است که اکنون دیگر از یک بازی صرف رسانه‌ای خارج شده و ابعاد عملی و حقیقی به خود گرفته است.

کد خبر: ۱۲۱۲۱۵۲

کاخ سفید با هدف راضی نگه‌داشتن رأی‌دهندگان در برخی ایالات آمریکا به اعمال تعرفه بر کالاهای ورودی از سایر کشورها پرداخت که واکنش سایر کشورها، این طرح داخلی ایالات‌متحده را که از لحاظ منافع ملی بسیار نیز موفق بود دارای ابعاد بین‌المللی کرد و نهایتا به یک جنگ اقتصادی بدل ساخت.
چیـــــــــن و روسیــــــــــه دو رقیــــــــــب بیـــــــن‌المللی
آمریکا - که هیچ‌کدام به‌صورت موردی توانایی مقابله مستقیم با این کشور را از لحاظ امنیتی و اقتصادی دارا نیستند-از مدت‌ها پیش به‌دنبال ارتقای سطح همکاری‌های استراتژیک باهدف مقابله با ایالات‌متحده بودند. البته مسکو را باید ابداع‌کننده این طرح دانست؛ زیرا این کشور پیشتر نیز طرح مشابهی را با همکاری دهلی‌نو آغاز کرده بود.
چین قدرت اقتصادی قدرتمندی در جهان کنونی محسوب می‌شود اما در بحث مقابله خصمانه با واشنگتن، فاقد معیارهای لازم برای این تقابل است. از سوی دیگر مسکو نیز به‌عنوان قطب انرژی‌های فسیلی به لحاظ اقتصادی توانایی مقابله با ایالات‌متحده را نخواهد داشت. اما ائتلاف میان این دو رقیب می‌تواند کاخ سفید را به فکر فروبرد. ضمن آن‌که باید دید سیاست‌های کرملین توانایی ایجاد مثلث روسیه، چین و هند را دارد یا خیر. ایجاد این مثلث راهبردی می‌تواند نیاز هر سه کشور به حضور در بازارهای جهانی، تأمین انرژی و رفع نیازهای کشاورزی را به‌صورت سه‌جانبه رفع کند.
دیدار صمیمانه شی جین پینگ و نارندرا مودی در بیشکک قرقیزستان و مذاکرات دوجانبه دو کشور می‌تواند نشانه‌هایی باشد از تحقق آنچه ذکر شد. نکته پنهان ائتلاف سه‌جانبه فوق، ایجاد یک بازار مصرف‌کننده بیش از سه‌میلیاردنفری است که می‌تواند هر کشور ثالثی را به وسوسه ایجاد رابطه حسنه با آن وادارد. ضمن آن‌که از نگاه واقع‌بینانه باید جاکارتا را که در سال‌های اخیر به‌سوی پکن چرخش راهبردی داشته نیز عضوی از این ائتلاف احتمالی قلمداد کرد .
فارغ از مساله کاهش خرید این بازار بیش از سه‌میلیاردنفری از محصولات ایالات‌متحده یا کاهش ورود گردشگران این ائتلاف سه‌جانبه به آمریکا که می‌تواند به سقوط صنعت گردشگری این کشور بینجامد، ایجاد پیمان سه‌جانبه پولی اضمحلال کامل قدرت دلار در بازارهای جهانی را در پی خواهد داشت.
پوتین در دیدارهای جداگانه با پینگ و مودی بر حذف دلار از مبادلات مستقیم روسیه با چین و هند و ایجاد زمینه‌های تشکیل پیمان پولی تأکید داشته، همان‌طور که سال گذشته نیز مسکو توانست تهران و آنکارا به این کار ترغیب کند.
اما باید دید در کمتر از دو سال باقی‌مانده از دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، ابعاد این جنگ اقتصادی تا چه حد افزایش خواهد یافت و آیا سیاست‌های کاخ سفید به‌گونه‌ای خواهد بود که کشورهای شرقی را به واکنش حداکثری در مقابل اقتصاد این کشور وادارد یا خیر.