این طرح که اواخر سال 93خبرساز شد بار دیگر در روزهای پایانی سال 97 خبرساز شده با این تفاوت که مشمولان فراری سالهای قبل از خدمت دیگر نمیتوانند به آن امیدوار باشند. شرایط برای استفاده ازطرح جریمه ریالی مشمولان غایب به شکلی تنظیم شده بوده که مسؤولان برآورد میکردند حدود یک میلیون و 500هزار نفر بتوانند از آن استفاده کنند، اما آمار افرادی که در 4 سال گذشته از این طرح استفاده کردهاند به 500هزار نفر نیز نمی رسد به همین دلیل می توان گفت این طرح شامل بسیاری از افراد نشد و خیلی ها از آن استقبال نکردند. موافقان فروش سربازی از این طرح به عنوان راهکاری برای نجات گروهی از جامعه یاد میکنند، افرادی که به دلیل نداشتن کارت پایان خدمت یا معافیت نمیتوانند مانند دیگران از حقوق اجتماعی شان بهره ببرند. در مقابل این افراد مخالفان نیز تاکید دارند که فروش سربازی سبب تبعیض و بیشتر شدن شکاف طبقاتی در جامعه می شود. اواخر سال93 که طرح جریمه فروش سربازی نهایی شد، آمار تمام مشمولان فراری حدود 2 میلیون و 500هزار نفر برآورد می شد اما به طور حتم دراین مدت نیز افراد بیشتری به خیل فراریان از سربازی پیوسته اند. افرادی که جمعیت میلیونی شان از آنها لشکری ساخته که در واقع باید آنها را قربانیان سیاست های اشتباه برخی مدیران دانست، چراکه تصمیم های اشتباه و متناقض آنها سبب شده این افراد امیدوارتر از گذشته در انتظار معافیت بنشینند. ماجرا فقط به فرار از سربازی ختم نمی شود چراکه به این شکل بخش زیادی از نیروی مولد جامعه دچار بلاتکلیفی می شوند، افرادی که امیدوارند مسؤولان دوباره تصمیمی جنجالی بگیرند و با فروش سربازی تکلیف شان را روشن کنند. بلاتکلیفی و رویای دوباره فروش سربازی آسیبهای دیگری نیز به دنبال دارد،نمیتوان ازیاد برد جوانانی را که تا چندسال پیش برای معاف شدن از خدمت سربازی راضی می شدند در دهانشان کمتر از 14 دندان باقی بماند، کم نبودند افرادی که زیر تیغ جراحان متخلف میرفتند تا نقصی پیدا کنند و این نقص مانع اعزام آنها بهپادگان شود. این ماجرا حتی طلاقهای صوری را دربین والدین نیز مد کرده بود. بنابراین این روزها که جمعیت انبوه بلاتکلیفان خدمت سربازی بیشتر از گذشته است نباید آنها را بلاتکلیف گذاشت، چراکه وقتی مسؤولان از منتفی شدن اجرای طرح جریمه ریالی سربازان دم میزنند،هنوز مشخص نیست که دولت در لایحه بودجه 98 دراین خصوص چه برنامهای برای آنان دارد و موضع نمایندگان در این باره چیست. به طور حتم روز به روز بر تعداد بلاتکلیفان سربازی اضافه میشود؛ کسانی که در رویای فروش سربازی هر روز از آرزوهایشان فاصله میگیرند و نقششان در خانواده و جامعه دستخوش آسیب می شود.
مهدی آیینی
دبیر گروه جامعه
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم