مقابله اورژانسی با تب و تشنج

پیشگیری از تشنج‌های مرتبط با تب با رعایت همین اقدامات و درمان‌های ساده صورت می‌پذیرد، اقدام حمایتی برای بیماران تب‌دار، استفاده از پاشویه با آب ولرم (و نه آب سرد) است و مهم‌ترین درمان دارویی در این زمینه استفاده از تب‌بر‌ها نظیر استامینوفن و بروفن است. کودک تب‌داری که زیاد پوشانده شود و در نزدیک وسایل گرمایشی باشد، خطر بالاتری برای تشنج دارد .

استامینوفن به سه شکل دارویی توسط شرکت‌های داروسازی برای اطفال تهیه و توزیع می‌شود. قطره برای اطفال با سن پایین‌تر و شربت استامینوفن برای کودکان با سن بالاتر و شیاف استامینوفن برای کودک تب‌داری که به علت استفراغ تحمل داروی خوراکی ندارد یا برای اثر سریع دارو تجویز می‌شود. البته نوع تزریقی استامینوفن هم وجود دارد که در مراکز درمانی برای بیماران مورد استفاده قرار می‌گیرد. دوز داروی مصرفی بیماران باید توسط پزشک معالج تعیین شود، ولی به صورت کلی تعداد قطره استامینوفن لازم برای کودک تب‌دار دو برابر وزن او و میزان شربت استامینوفن نصف وزن او هر شش ساعت یک بار است. مثلا کودک با وزن هفت کیلوگرم 14 قطره استامینوفن هر شش ساعت برای قطع تب نیاز دارد. استامینوفن هم مانند سایر داروها در صورت مصرف بیش از حد مجاز باعث ایجاد مسمومیت می‌شود و متاسفانه مسمومیت استامینوفن در صورت عدم درمان مرگ و میر بالایی دارد. توصیه به استفاده از استامینوفن برای تب بالای 5/38 درجه سانتی‌گراد است و هرگونه احساس گرمی به‌خصوص زمانی که با دست والدین احساس می‌شود نیاز به درمان دارویی ندارد.
واکسن‌های دوران کودکی به‌ویژه واکسن سرخک سرخجه اوریون یا MMR ریسک تب و تشنج را بالا می‌برد و باید والدین کودک در این زمینه هوشیاری لازم را بعد از تزریق واکسن داشته باشند .
در صورت ایجاد تشنج حفظ خونسردی، مراقبت از کودک برای عدم ایجاد آسیب ثانویه بر اثر ضربه به سر با حرکات غیرارادی حین تشنج، استفاده از شیاف استامینوفن در صورت ادامه تب و انتقال کودک در اسرع وقت به یک مرکز درمانی توصیه می‌شود.

دکتر سید میثم یکه سادات

متخصص طب اورژانس