معاون وزیر نیرو: بهتر است به جای سدسازی، شبکه های فرسوده را اصلاح کنیم

دکتر رسول زرگر - معاون وزیر نیرو در امور آب و و مدیرعامل شرکت مدیریت منابع آب ایران - به همراه عبدالرضا فروغی - معاون حوزههای آبریز شرکت مدیریت منابع آب ایران

کد خبر: ۱۱۷۵۲۲

- و هیات همراه با حضور در خبرگزاری ایسنا طی نشستی با گروه انرژی ایسنا در مورد مسائل مختلف بخش آب کشور به گفتوگو پرداختند.
در این نشست زرگر اظهار کرد: هماکنون 178 سد در مرحله تحقیقاتی هستند که مطالعات فاز دو بیش از 50 عدد از آنها تا پایان امسال به اتمام میرسد و لذا امکان شروع عملیات اجرایی آنها وجود دارد؛ با این حساب پس از ساخت همه این سدها در مجموع 45 میلیارد مترمکعب به ظرفیت ذخیره آب کشور افزوده خواهد شد.
او اضافه کرد: از ابتدای سال تاکنون پنج سد از طرحهای ملی را به بهرهبرداری رساندهایم و تا پایان سال نیز 10 سد دیگر را آبگیری یا افتتاح خواهیم کرد. در حال حاضر برای افتتاح سد جگین، سلیمانشاه و طرح انتقال آب به سمنان از چشمه روزیه از رئیس جمهور تقاضای افتتاح کردهایم.
وی، درباره تعداد سدهای افتتاحی امسال و این که گفته میشود قرار است 18 سد تا پایان سال به بهرهبرداری برسد، گفت: در آمار ابتدای سال 18 سد را برای افتتاح پیشبینی کرده بودیم؛ اما معمولا به علت برخی از مشکلات احتمالی، رقمی پایینتر از ظرفیت اعلام میشود و ما نیز 15 سد را برای آبگیری در سال 85 اعلام کردیم که البته رئیسجمهور در سفر به طالقان و مراسم افتتاح سد، ملاک امسال را بر همان عدد 18 گذاشتند.
زرگر با بیان اینکه در دولت نهم چندین سیاست راهبردی در بخش آب منظور شده است، تصریح کرد: به طور مثال سعی کردهایم علاوه بر سدهای بزرگ به طرحهای زودبازده نیز اهمیت دهیم و آنها را در اولویتهای کاریمان قرار دهیم. در واقع طرحهای زودبازده نمونههایی هستند که مراحل مطالعه و ساخت آنها بین 2 تا 2.5 سال زمان میبرد و هزینه آن کمتر از پنج میلیارد تومان است.
وی افزود: از جمله سیاستهای دیگر، ساخت شبکههای اصلی و فرعی سد همزمان با آغاز احداث سد است؛ زیرا در حال حاضر سدهای زیادی ساخته شدهاند که شبکه اصلی آنها کامل نیست و یا این که شبکه اصلی قابل توجهی احداث شده؛ ولی راههای فرعی آن ساخته نشده است و در واقع آب با سرمایهگذاریهای فراوان به مصرفکننده نهایی نمیرسد؛ بنابراین ما طرحی را به رئیسجمهور ارایه کردیم که اگر این روند ادامه پیدا کند تا پایان برنامه پنج ساله چهارم توسعه نزدیک به 700 هزار هکتار شبکه اصلی و بیش از یک میلیون و 200 هزار هکتار شبکه فرعی نسبت به سدها عقب میافتیم.
او افزود: بر این اساس قرار شد که سه میلیارد دلار ظرف سه سال، هر سال یک میلیارد دلار برای احداث صرف شبکهها اختصاص یابد. همچنین از این پس هیچ سدی ساخته نمیشود، مگر این که احداث شبکههای آن نیز همزمان با طرح آغاز شود.
وی با اشاره به سیاست کاهش هزینهها و زمان اجرای طرحها یادآور شد: در همین رابطه اخیرا گردهمایی مدیران ارشد بخش آب کشور با دستور کار چگونگی کاهش هزینهها و زمان اجرای طرحها برگزار شد و در آن رئیس جمهور معتقد بود که میتوان یک مکانیزمی را پیشبینی کنیم که برای سایر دستگاههای اجرایی الگو شود و ما نیز هم اکنون این موضوع را به عنوان یک سیاست به کار گرفتهایم و در حال فعالیت برای پیشبرد آن هستیم که البته شاید چهار سال دیگر نتیجه دهد و در این دولت نباشد؛ اما به عنوان یک جهتگیری، خوب و منطقی است.
معاون وزیر نیرو در امور آب از ایجاد مدیریت جامع در ساختار جدید خبر داد و خاطرنشان کرد: در طول دو دههای که پس از انقلاب به مسائل ایجاد سازههای آبی و سدسازی پرداخته شد، تقریبا9 90 درصد کار به مدیریت سازهای و سختافزاری مربوط میشود و تنها 10 درصد را مدیریت نرمافزاری و غیرسازهای تشکیل میدهد که اگر چه این روند در 10 سال نخست خوب نمایان شد، اما پس از یک مدت نتایج نامطلوبی را به همراه خواهد داشت.
او تأکید کرد: در دولت جدید اعلام کردهایم که مدیریت منابع آب یک مدیریت جامع است و هر دو مدیریت سازهای و غیرسازهای باید در یک تعامل مناسب و جایگاه واقعی خود قرار گیرند. در همین راستا معمولا در جلسه با مدیر عاملان بخش آب کشور میگویم مدیرعاملی که بیش از 20 درصد وقت خود را صرف ساخت و ساز کند، مدیرعامل قابل قبولی نیست.
وی با اشاره به گستردگی دوگانگیها در بخش آب تصریح کرد: مدیریت جامع در یک معنا جامعیت در تمام ابعاد است؛ یعنی اینکه بتوانیم بین آبهای زیرزمینی و سطحی، کمیت و کیفیت، آب و خاک، بالادست و پایین دست تعامل ایجاد کنیم.
مدیرعامل شرکت مدیریت منابع آب ایران، همچنین از جایگزینی مدیریت تقاضا به جای عرضه خبر داد و گفت: با توجه به شرایط موجود، مدیریت صرف عرضه پایان یافته و باید وارد مدیریت توامان عرضه و تقاضا و یا به عبارتی مدیریت تقاضا شویم.
او با اشاره به هدرروی 30 درصد آب شرب سالم به دلیل فرسودگی شدید شبکههای داخل شهری اذعان کرد: این مقدار میتواند با اصلاح شبکهها به 10 درصد کاهش یابد؛ لذا هماکنون لازم است که به جای سرمایهگذاری بر روی ساخت سدهای جدید، شبکه فرسوده را بازسازی کنیم.
وی افزود: در حال حاضر راندمان آبیاری در بخش کشاورزی حدود 35 درصد است که با شیوه غرقابی میتوان آن را به 50 درصد رساند و اگر شیوه آبیاری را اصلاح کنیم به 90 درصد نیز قابل افزایش است و در واقع تحقق این موضوع یک انقلاب بزرگ در مدیریت آب کشور ایجاد میکند.
زرگر با بیان اینکه باید به سمت مدیریت تقاضا حرکت کنیم، ابراز کرد: مدیریت تقاضا یعنی ارتقای بهرهوری، منطقی کردن راندمان و اینکه هدرروی را به حداقل برسانیم و رفتارهای مصرف را کنترل کنیم.
او در ادامه با اشاره به ساختارهای آب دنیا به صورت حوزههای آبریز یادآوری کرد: همه کشورهای دنیا در مسیر استقرار حوزههای آبریز حرکت میکنند و حتی برخی از آنها تقسمات سیاسی و کشوری را براساس این حوزهها منطبق میکنند؛ در حالی که ما به دلیل قانون تصویب شده از سوی مجلس و ابلاغ آن در اوایل سال 84 ملزم به تشکیل شرکتهای آب استانی شدیم و در حقیقت یک گام به عقب برداشتهایم.
او اضافه کرد: برای اینکه عقبروی ما بیش از این نباشد در تشکیلات ستادی شرکت مدیریت منابع آب یک معاونت حوزههای آبریز را تشکیل دادهایم تا بتوانیم بخشی از این مدیریت حوزههای آبریز که به دلیل تشکیل شرکتهای آب استانی خدشه دار شدهاند را جبران کنیم.
معاون وزیر نیرو در امور آب تصریح کرد: هماکنون کشور ما در سدسازی از لحاظ تعداد، پس از چین و ترکیه مقام سوم را دارد و از لحاظ ظرفیت، تواناییهای مهندسی و تکنولوژیکی جزو شش کشور اول هستیم که البته مقام سوم به نوعی یک شاخص منفی نیز تلقی میشود زیرا کشورهای پیشرفته دنیا در حدود دو دهه قبل تمام ظرفیتهای سدسازی خود را تکمیل کردهاند و ما حالا به انجام این کار روی آوردهایم و به هر حال امیدواریم که در صورت تخصیص اعتبارات لازم تا یک دهه آینده پرونده سدسازی را ببندیم.