خیز اعراب برای هسته ای شدن

دولت عربستان فردا میزبان نشست مسوولان کشورهای عربی برای بررسی توسعه انرژی هسته ای و امنیت آن است.

کد خبر: ۱۱۷۱۶۵

این نشست با هدف همکاری کشورهای عربی در مساله تامین امنیت هسته ای ، افزایش سازوکارهای آگاه سازی نسبت به مسائل هسته ای ، توسعه استفاده از انرژی هسته ای ، ضمانت امنیت هسته ای و تهدیدهای مربوط به صلح و امنیت جهانی به دلیل سوءاستفاده از مواد هسته ای و رادیواکتیو برگزار می شود.
به اعتقاد کارشناسان سیاسی ، تمایل چشمگیر کشورهای عربی برای استفاده از انرژی هسته ای دلیل اصلی برگزاری این نشست مهم است.
دکتر مهدی مطهرنیا ، کارشناس مسائل بین الملل در گفتگو با جام جم ، براین باور است که هدف از برگزاری این نشست ، بررسی راهکارهای مرحله گذار از یک کشور ضعیف به یک کشور متوسط امنیتی در حوزه هسته ای و در ابعاد عربی است.

نشست مسوولان کشورهای عربی درباره بررسی امنیت هسته ای در مناطق عربی در ریاض را چگونه ارزیابی می کنید؛
این موضوع دارای دو وجه اساسی است ؛ یکی از این وجوه به بافت موضعی بحث برمی گردد که در قالب دانش واژه ترکیبی امنیت انرژی هسته ای خود را نشان می دهد ، وجه دیگر این موضوع به بافت موقعیتی آن معطوف است که به برگزاری کنفرانسی با موضوع امنیت انرژی هسته ای در کشورهای عربی مرتبط است . به بیان دیگر ، هم بافت موضوعی این کنفرانس و هم بافت موقعیتی آن نشان دهنده فضاسازی روانی ، برای طرح مسائل است که اگر چه واجد جنبه های حقوقی و امنیتی در باب امنیت محیط زیست از جنبه های طبیعی و انسانی است اما از منظر بازتاب های آن به عنوان یک کنفرانس تعریف شده ، مبین تلاش جهت فضاسازی روانی در راستای ایجاد حساسیت های سیاسی در ارتباط با فعالیت کشورهایی است که خواهان دستیابی به انرژی صلح آمیز هسته ای و استقلال تولید انرژی هسته ای در چارچوب ملی خود هستند. کشورهای عربی از یکسو با فشارهای سیاسی غرب برای همراهی با آنان در جهت محکوم کردن فعالیت صلح آمیز ایران در عرصه هسته ای مواجه هستند واز سوی دیگر نوعی حرکت آرام برای دستیابی به انرژی هسته ای در میان این کشورها از جمله مصر آغاز شده است.

به نظر جنابعالی برآیند این دو دیدگاه متناقض چه خواهد بود؛
کشورهای عربی منطقه از منظر مکتب تفصیلی امنیت و تقسیم بندی کشورها در این مکتب در فضای گذار از کشورهای ضعیف به کشورهای متوسط امنیتی قرار دارند. کشورهای عربی به دلیل آن که از منظر تاریخ سیاسی و رفتارهای حکومتی از وابستگی قدرتهای فرامنطقه ای در رنج می باشند ، همواره با این پارادوکس مواجه هستند. چرا که این کشورها بیش از آن که به حفظ وضع موجود بیندیشند ، درگیر حفظ وضع خود هستند. از این منظر برآیند برخورد این دو دیدگاه به بهره برداری کشورهای فرامنطقه ای از این گونه شرایط در ایجاد فضای مناسب برای عملیات روانی بر ضد کشورهای مستقل خواهد بود که تلاش دارند با حفظ وضع موجود ، زمینه رساندن خود را به سمت توان بیشتر جهت تضمین استقلال حاصل از گذار از وضعیت ضعیف به وضعیت متوسط قدرت را فراهم کنند.

با عنایت به تمایل چشمگیر کشورهای عربی برای برخورداری از انرژی هسته ای ، آیا افزایش تدریجی این تمایل به صورت یک خواست جهانی ، باعث کاهش تاثیرات انحصارطلبی غرب در حوزه انرژی هسته ای می شود؛
خواست انرژی هسته ای به عنوان یک انرژی پاک و سالم در قرنی که حداقل در دهه های نخست آن ، به قرن نبرد بر سر انرژی و رقابت شدید در این خصوص نام گرفته است ، امری غیرقابل انکار است . بی تردید رویکرد اخیر جامعه جهانی برای استفاده از انرژی هسته ای خصوصا در میان کشورهای عربی بیش از آن که در این فضا و یا کنش فعالانه تعریف پذیر باشد ، یک کنش انفعالی تحت تاثیر فضای حاصل از پرونده هسته ای ایران و کره شمالی در چارچوب فضاسازی سیاسی امریکا برای تحت فشار قرار دادن کشورهایی مانند ایران است. باید گفت که این خواست ملتها کاملا قابل احترام است و باید از جنبه انفعالی به جنبه فعال و همگرا در عرصه انرژی به سمت نیل به این هدف حرکت کند.