هنر ایرانی در حاشیه خلیج فارس

این رویدادها دارای چند بخش است که یکی از آنها در کنار حراجی‌ها و جشنواره‌ها که ساز و کار مخصوص به خود را دارند، آرت فر‌ها هستند، رخدادهایی که در فضای بزرگ نمایشگاهی نقش موثری در معرفی گالری‌ها، هنرمندان و نمایش آثار آنها دارد.

در این میان آرت‌فر ابوظبی یکی از برنامه‌هایی است در کنار دیگر رویدادهای آن منطقه چند سالی است که جای خود را بین گالری‌داران و هنرمندان باز کرده است. این رویداد سال ۲۰۰۷ آغاز به کار کرد و جزو برنامه‌های قابل توجه برای ارائه هنر مدرن و معاصر محسوب می‌شود. در این آرت‌فر هر ساله هنرمندان زیادی از طریق گالری‌های مطرح، معرفی و آثارشان عرضه می‌شود، ایران هم جزو یکی از کشورهای شرکت‌کننده در این رویداد است که البته اغلب به دلیل شیوه فعالیت گالری‌ها چند هنرمند مشخص از سوی آنها به این فضا راه پیدا می‌کرد، اما امسال موسسه توسعه هنرهای تجسمی با ارائه دفترچه آثار برگزیده جشنواره هنرهای تجسمی فجر به کارشناسان ابوظبی، باعث شد تا چهار هنرمند جوان از چند استان کشورمان توسط گالری «سیلوا زیدان» در این آرت‌فر حاضر شوند.

معرفی هنرمندان گمنام

عبدالرحیم سیاهکار زاده، مدیر موسسه توسعه هنرهای معاصر، درباره شیوه‌ای که برای ارائه اثر به این آرت‌فر داشتند، به جام‌جم گفت: ما از محل برگزاری جشنواره فجر به دلیل حضور هنرمندان جوان در آن، تصمیم گرفتیم تا قدمی برای معرفی آنها برداریم. اغلب در رویدادهای اینچنینی مثل آرت‌فر ابوظبی و... گالری‌ها با حضور در آنها هنرمندان بنام و دارای سابقه را معرفی می‌کنند، به همین دلیل ما هم با ارائه کتاب آثار برگزیده جشنواره تلاشمان این بود دیگر هنرمندان مستعد را هم معرفی کنیم. در همین خصوص ما با یکی از گالری‌های حاضر در آرت‌فر مذاکره کردیم و در نهایت چهار اثری که اعلام شده توسط آنها انتخاب شد.

روش تازه‌ای برای معرفی

با توجه به این که اغلب گالری‌ها برای حضور در آرت‌فرها پیشقدم می‌شوند و هنرمندان را معرفی می‌کنند، این اقدام از سوی یک موسسه تجسمی اتفاقی بود که به گفته مجید‌ملا‌نوروزی، مدیر سابق این حوزه پیشتر رخ‌نداه بود، موضوعی که سیاهکارزاده در پاسخ به شکل‌گیری چنین تصمیمی بیان کرد: از حدود یک سال و نیم پیش ما با مشورت مدیریت هنری مجموعه، جمشید حقیقت‌شناس به این نتیجه رسیدیم که به واسطه ارتباطاتی که می‌توانیم با دیگر کشورها و رویدادها برقرار‌کنیم، چنین اقدامی را شکل دهیم. در حال حاضر که این تعامل نتیجه داد نیز من واقعا خوشحال شدم، چرا که هر جشنواره‌ای برگزار می‌شود، در پایان می‌تواند هم برای خرید آثار باشد و هم معرفی هنرمندان در مجامع بین‌المللی؛ ظرفیتی که باید از آن استفاده شود و هر چه بیشتر برای هنرمندان توانمند کارساز باشد.

شکل‌گیری یک تعامل

ادامه این تعامل با کشورها و رویدادهای دیگر هم از مواردی بود که سیاهکارزاده درباره‌اش می‌گوید: ما اخیرا در ایتالیا نمایشگاهی را برگزار کردیم. با کشور پرتقال هم صحبت‌هایی را برای گسترش تعاملات فرهنگی و معرفی هنرمندان جوان‌تر از طریق برگزاری نمایشگاه در موزه لیسبون مطرح کرده‌ایم و کتاب آثار برگزیده نگارگری و جشنواره تجسمی را برای آنها فرستاده‌ایم. در ادامه در تلاشم این تعاملات ادامه داشته باشد. البته در بعضی فضاها مثل حراجی‌های باسابقه مانند کریستی چنین اتفاقی ممکن نیست یا خیلی دشوار می‌شود، چرا که موسسه بیشتر به دنبال معرفی جوانان است و این برنامه‌ها به دنبال اعتبار هنرمند هم هستند، به همین دلیل نماینده رسمی که دارند باید با ملاک‌هایی دست به انتخاب و معرفی بزند. علاوه بر اینها از آنجا که هدف ما حمایت و توسعه هنر است، سعی‌مان این است که آثار و هنرمندان را به کشورها و رویدادهایی معرفی کنیم که برای خود هنرمند هم امتیازاتی داشته باشد، در این بین ما یک کتاب از آثار را در اختیار گالری‌ها و رخدادهای مختلف قرار می‌دهیم و آنها خودشان انتخاب می‌کنند نه این که ما از روی اجبار باعث محدودیت انتخاب برایشان شویم، اتفاقی که این تعامل را آسان‌تر می‌کند.

حمایت 3ساله از هنرمندان

بدیهی است اگر درباره آرت ابوظبی هم مانعی برای ورود موسسات به آن وجود داشت، آنها از طریق گالری هنر ایران که زیرمجموعه این موسسه است، برای حضور در این آرت‌فر اقدام می‌کردند.

آن‌طور که مشخص است اتفاقی که رخ داد با هدف معرفی هنرمندان جوان صورت گرفت، همچنین نکته‌ای که وجود دارد این است که علت شکل‌گیری چنین فعالیتی تنها ورود به آرت‌فر نیست، بلکه گالری‌هایی که با هنرمندان چنین تعاملی دارند تا سه سال آنها را پشتیبانی می‌کنند و بعد از آرت‌فر هم از هنرمندان دعوت کرده و نمایشگاه برای آنها برگزار می‌کنند. در این میان علاوه بر جشنواره و آثار آن سعی شده است نگارگران هم معرفی شوند، آنها هم تمایل نشان دادند اما هنوز پاسخ قطعی نداده‌اند.

فاطمه شهدوست

فرهنگ و هنر