‌آمریکا احترامی برای حقوق بین‌الملل قائل نیست

بنابراین اصل انجام ارائه دادخواست شکایت ایران اقدام خوبی است، چراکه عهدنامه مودت، عهدنامه‌ای است که همچنان معتبر بوده و علی‌رغم اراده هر دو کشور ایران و آمریکا برای خروج از آن چنین اتفاقی نیفتاده است.

هردو کشور در گذشته هم به استناد این عهدنامه که مرجع شکایت را دیوان لاهه معرفی کرده بودند شکایت‌هایی را علیه دولت مقابل در لاهه مطرح کردند بنابراین، این عهدنامه معتبری است و اقدامات اخیر آمریکا قطعا مغایر با مفاد عهدنامه است.

مشکلی که در این میان وجود دارد این است که این‌گونه آرای صادره از سوی دیوان عملا ساز و کار اجرایی ندارد. از سوی دیگر دولت آمریکا به‌ویژه هیات حاکمه فعلی نشان داده که هیچ احترامی برای معاهدات بین المللی و همچنین نهادهای بین المللی قائل نیست و تا جایی معاهدات را تحمل می کند که طبق منویات آن دولت عمل کنند، بنابراین القای این‌که با قرار موقت صادر شده از سوی دیوان تحریم‌ها علیه ایران تمام شده و یا جلوی آن گرفته می شود امیدواری نادرستی است. با قرار موقتی که صادر شده است عملا شاهد تغییر جدی و قابل توجهی نخواهیم بود جز این‌که یک‌بار دیگر اثبات می‌شود آمریکا به مفاد معاهداتی که به آن پیوسته و یا ‌آرای نهادهای حقوقی و بین‌الملل توجه چندانی ندارد و این می تواند برای ایران موفقیت و برای آمریکا شکست محسوب شود.

بنابراین در مجموع و در عمل تصور تاثیرگذاری این قرار موقت و اعمال محدودیت برای تحریم‌ها نادرست است.

نکته دیگر این است که قرار موقت صادر شده و رای نهایی نیست. از ابتدا هم می توانستیم صدور چنین قرار موقتی را انتظار داشته باشیم چرا که به صراحت در معاهده مودت میان دو کشور، مرجع حل و فصل اختلافات دیوان بوده است.

بنابراین دور از انتظار نیست که رای نهایی دیوان نیز اقدامات آمریکا علیه ایران را خلاف عهدنامه مودت اعلام کند.

حسین میرمحمد صادقی

حقوقدان