خانه طباطبایی‌ها می‌تواند موزه تاریخی همدان شود

یافتن نشانی یک خانه قدیمی جذاب است؛ جذاب از آن روی که می‌تواند نشانگر بخشی از شناسنامه هویتی شهر و ساکنانش باشد. اگر با نام کاشان به یاد خانه‌های تاریخی بروجردی‌ها و طباطبایی‌ها می‌افتیم، همدان نیز می‌تواند با حفظ و معرفی خانه‌های تایخی‌اش، مکان‌هایی مهم را به یاد شهروندان و گردشگران بیندازد؛ خانه‌هایی مثل خانه طباطبایی‌ها که هم به لحاظ قدمت و هم هویت و تاریخی که بر آن گذشته می‌تواند جالب توجه باشد و مراقبت و حفاظت از آن و تبدیلش به یکی از جاذبه‌های میراثی گردشگری همدان می‌تواند سهم این شهر را از گردشگران و درآمدهای اقتصادی آن افزایش دهد. این امر بویژه در سالی که همدان عنوان پایتخت گردشگری کشورهای آسیایی را یدک می‌کشد، قابل توجه و تامل است و نباید از نظر مسئولان میراثی استان همدان دور بماند.

کد خبر: ۱۱۶۰۰۳۲

در مجاورت کوچه استر و مردخای که از مکان‌های تاریخی و دیدنی همدان است در نزدیکی میدان امام، خانه‌ای تاریخی قرار دارد که اگر به سابقه آن خانه مراجعه کنیم، با قدمت و تاریخی مهم مواجه می‌شویم. شهر همدان در تاریخ مشروطه چهره‌ها و نام‌هایی مهم به خود دیده است، چهره‌هایی که هر کدام در روند جنبش مشروطه تاثیرگذار بودند.

پرویز اذکایی، مورخ همدانی، در مقاله‌هایی به تاریخ مشروطه در همدان پرداخته است؛ اذکایی می‌گوید: یکی از چهره‌های شناخته شده جنبش مشروطه در ایران، آیت‌ا... سیدمحمد طباطبایی سنگلجی است. او کار هدایت و رهبری بخشی از مشروطه‌خواهان را در تهران به عهده داشت. پسرعموی او که همنام با آیت‌ا... بود در همدان سکونت داشت و همدانی بود. سیدمحمد طباطبایی همدانی که خود در صف فعالان جنبش مشروطه بود، در خانه‌ای سکونت داشت که هنوز هم پابرجاست. خاندان طباطبایی‌ها در تاریخ سیاسی همدان اهمیت و سابقه‌ای قابل توجه دارند. برادرزاده سیدمحمد که بعدها به نام
«رئیس الاسلام» لقب گرفت نیز در همین خانه ساکن بود و از همدان به عنوان نماینده به مجلس موسسان راه یافت. این اتفاق در اوایل دوران پهلوی اول رخ داد. فرزندان رئیس‌الاسلام در فعالیت‌های سیاسی روزگار خود کوشا بودند. یکی از آنها به نام حاج علی طباطبایی در دهه 50 خورشیدی نماینده همدان در مجلس شورا بود. حاج علی طباطبایی از چهره‌های شناخته شده شهر همدان بود.

به گفته کارشناس ثبت آثار و اماکن تاریخی سازمان میراث فرهنگی همدان، سابقه ساخت خانه طباطبایی‌ها و رئیس‌الاسلام به اواخر دوره قاجاریه و اوایل دوره پهلوی می‌رسد و سبک ساخت آن قابل تکرار نیست. این خانه به شکل حیاط مرکزی در دو طبقه ساخته شده، سقف آن شیروانی است و آجرکاری‌های منحصر به‌فردی دارد. کنگره‌ها، ستون‌ها و قاب پنجره‌های آجری از جمله تزئینات مثال‌زدنی این خانه تاریخی هستند.

خانه تاریخ مشروطه ،اقامتگاه بوم‌گردی

خانه تاریخ مشروطه همدان با تعبیه و جانمایی یک موزه تاریخی معاصر می‌تواند پیشنهاد خوبی برای خانه طباطبایی‌ها باشد. همدان هنوز موزه تاریخی معاصر ندارد و می‌توان پس از ثبت بنا و خریدن خانه طباطبایی‌ها، خانه را به موزه‌ تبدیل کرد.

از سویی این خانه با توجه به قرارگیری در بافت مرکزی شهر و نزدیکی به میدان امام (مرکز شهر همدان) بخوبی می‌تواند به عنوان خانه‌ای بوم‌گردی و محل استقرار گردشگران تبدیل شود.

رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان همدان بر اهمیت حفظ خانه‌های تاریخی تاکید دارد و از این نظر به عنوان مسئولی حامی می‌تواند کار ثبت بناهای تاریخی همدان را سرعت ببخشد.

علی مالمیر به جام‌جم می‌گوید: خانه‌ها و بناهای تاریخی ثروتی هستند که نمی‌شود روی آنها قیمت گذاشت. این بناها حافظه و پیشینه تاریخی ماست، اما متاسفانه به خاطر نبودن این نگرش، بسیاری از این بناها در نقاط مختلف کشور و همچنین همدان از بین رفته است.

وی تاکید می‌کند که امروز در اداره کل میراث فرهنگی استان همدان، این اختیار را داریم که خانه‌های ثبت شده را به کاربری مورد نیاز آن تبدیل کنیم. این تعیین کاربری بدون هزینه انجام می‌شود. مثلا تبدیل آن به خانه صنایع دستی، کافه گالری، حمام سنتی و موزه و دیگر موارد، از این جمله است که بازده اقتصادی هم خواهد داشت و شأن بنا نیز این‌گونه حفظ می‌شود. ثبت بنا در فهرست آثار ملی ایران نیز با حمایت‌های خوبی مانند اعطای وام برای مرمت و احیا و معافیت مالیاتی همراه است.

کارشناس ثبت بناها و آثار تاریخی سازمان میراث فرهنگی، ثبت بنا در فهرست آثار ملی ایران را گام نخست اما مهم برای حفظ و نگهداری اثر تاریخی برشمرده و برای انجام این مهم در جمع‌آوری و تکمیل پرونده ثبتی خانه طباطبایی‌ها تلاش می‌کند. پروین ابراهیمی به جام‌جم می‌گوید: بنا بر قانون ثبت آثار ملی ایران، بناهایی که در این فهرست ثبت شده‌اند از هر گونه تخریب، تغییر و دگرگونی در امان هستند.