رفع موقتی کسری بودجه با انتشار اوراق مالی

در لایحه بودجه سال 1397 مجموع اوراق ارزی و ریالی 81 هزار میلیارد تومان درج شده که 73500میلیارد تومان آن اوراق ریالی است. از آنجا که خریدار این اوراق، مردم هستند، انتشار اوراق مالی در واقع استقراض دولت از بخش خصوصی است. با توجه به این که اوراق مالی باید در سررسید با محاسبه سود به خریداران بازگردانده شود، افزایش انتشار آنها موجب رفع کسری بودجه دولت می‌شود، اما بدهی را با رقم بیشتر به سال‌های بعد به تعویق می‌اندازد. در سال آینده دولت باید 7000 میلیارد تومان فقط برای سود اوراقی بپردازد که سررسید آنها فرامی‌رسد.

علی لاریجانی، رئیس مجلس نیز در روزهای نخست بررسی لایحه بودجه در کمیسیون تلفیق درباره موضوع اوراق مشارکت گفت: این کار استانداردی در دنیا دارد و این‌جور نیست که ما برای بودجه جاری اوراق مشارکت پخش کنیم؛ چراکه این مدیون کردن کشور است و آینده آن را خراب می‌کند.

لاریجانی گفت: اشکال ندارد که ما ببینیم کسری بودجه‌مان چقدر است و برای آن فکری کنیم، اما روشی که ما با اوراق داریم، این سوال را پیش می‌آورد که برای سال آینده چه می‌خواهیم بکنیم؟ امسال همان فکری را بکنید که سال آینده می‌خواهید بکنید.

وی اضافه کرد: من فکر می‌کنم باید جلوی اوراق مشارکت را بگیریم، زیرا همین امسال 30 هزار میلیارد تومان برای اوراق قبل می‌خواهید بدهید و با این وضع نمی‌توانیم ادامه دهیم. پس باید جلوی اوراق را بگیریم و راه دیگری برای آن بیابیم که در این مسیر بعضی راه‌ها وجود دارد، خودتان به آن فکر کنید البته من هم کمک خواهم کرد.

با وجودی که انتظار می‌رفت کمیسیون تلفیق مجلس این نقص لایحه بودجه را رفع کند، اما این‌طور نشد و در سال آینده دوباره شاهد انتشار حجم عظیمی از اوراق ریالی خواهیم بود.

افزایش حجم بدهی دولت

غلامعلی جعفرزاده ایمن‌آبادی، عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با خبرگزاری خانه ملت، بیان کرد: شاهد هستیم در سطح وسیعی یعنی بالغ بر 74 هزار میلیارد تومان اوراق مشارکت در سال آینده منتشر می‌شود.

وی توضیح داد: انتشار این حجم اوراق مشارکت، هم افزایش حجم بدهی دولت را رقم می‌زند و هم منجر می‌شود تورم افزایش پیدا کند.

محمد عزیزی، نماینده ابهر و خرمدره در مجلس نیز از انتشار اوراق مشارکت که در بودجه باب شده انتقاد کرد. عزیزی در نشست علنی سه‌شنبه 26دی‌ماه مجلس شورای اسلامی در تذکر شفاهی با بیان این‌که انتشار اوراق مشارکت در بودجه باب شده است، افزود: ما در حال فروش آینده هستیم و بدهی‌های دولت را با فروش اوراق افزایش می‌دهیم.

برداشت پول از جیب آیندگان

سیدتقی کبیری، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با انتقاد از اتکای دولت به اوراق مشارکت بیان کرد: استفاده از این اوراق در واقع برداشت از جیب آیندگان است.

محمدرضا پورابراهیمی، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی هم معتقد است: جلوگیری از فرارهای مالیاتی می‌تواند از راهکارهای عملیاتی برای جلوگیری از انتشار اوراق مشارکت باشد.

پورابراهیمی درباره موضوع انتشار اوراق مشارکت گفت: بحث انتشار اوراق مشارکت اگر مدیریت نشود به یکی از موضوعات چالش‌برانگیز اقتصاد ایران در چند سال آینده تبدیل می‌شود.

رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی ادامه داد: بی‌توجهی به موضوع انتشار اوراق مشارکت و ادامه این کار، باعث می‌شود بدهی‌های بیشتری از دولت به آینده منتقل شود.