بازگشت به درون راه حل مشکلات منطقه

سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران نیز همواره بر گفت‌وگوهای منطقه‌ای استوار بوده و هست و در این میان شاهد الگوی موفق همکاری‌های منطقه‌ای بخصوص در موضوع سوریه و مقابله با داعش بوده‌ایم. این همکاری‌ها صرفا براساس همکاری کشورهای منطقه و بدون حضور کشورهای فرامنطقه‌ای صورت گرفت و نمونه موفقیت‌آمیزی از این نوع همکاری‌ها بود.

حضور مستشاری ایران در سوریه و نیروهای نظامی روسیه موجب از هم پاشیدن و نابودی بساط داعش در این منطقه شد، این در حالی است که با وجود این‌که در برخی مقاطع شاهد تشکیل ائتلاف‌های غیرمنطقه‌ای بودیم اما این ائتلاف‌ها در عمل، توفیقی به‌دست نیاوردند. بهترین نمونه آن را می‌توان ائتلاف آمریکایی علیه داعش ذکر کرد که حدود سه سال پیش تشکیل شد و در عمل موفقیتی به دست نیاورد، ائتلاف آمریکا و حامیانش برای مقابله با داعش براساس نظرات بسیاری از سیاسیون یک اتئلاف دروغین بوده و در واقعیت شاهد آن بودیم که این ائتلاف با تمام توان خود از گروه تروریستی داعش حمایت می‌کرد.

بنابراین آنچه که در مبارزه با داعش بسیار مهم و سرنوشت‌ساز بود، به میدان آمدن ملت‌های سوریه و عراق بود که با حضور سازمان‌یافته، نقش تعیین‌کننده‌ای در مقابله با داعش ایفا کردند و توانستند شهرها را از تصرف داعش خارج کنند. این تجربیات بود که رویکرد برخی کشورهای منطقه را نسبت به راهکار حل بحران‌ها تغییر داد و موجب شد نگاه و امید آنها به بیرون از منطقه به سمت درون تغییر کند و به رویکرد همکاری‌های منطقه‌ای جهت مبارزه با تروریسم اهمیت قائل شوند.

محوریت کشورهای منطقه در مبارزه با تروریسم

در راستای همین الگوهای منطقه‌ای قرار است امروز نشستی در اسلام‌آباد با عنوان «چالش‌های مقابله با تروریسم و نقش همکاری‌های منطقه‌ای» با حضور چین، روسیه، ایران، ترکیه، افغانستان و پاکستان در اسلام آباد برگزار شود.

علی لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی نیز دیروز پیش از عزیمت به اسلام‌آباد گفت: جمهوری اسلامی ایران و پاکستان به‌دلیل قرابت‌های زیادی که دارند و با روس‌ها به‌خاطر همکاری منطقه‌ای در مبارزه با تروریسم و با ترکیه نیز به دلیل این‌که طی یکی دو سال اخیر همکاری‌های خوبی در زمینه مبارزه با داعش داشتیم، باعث شده است که تمام این موارد به صورت زنجیره‌ای به هم متصل شوند و موجب گردهمایی نمایندگان مجلس‌ها در این نشست شوند.

لاریجانی گفت: برگزاری کنفرانس چالش‌های مقابله با تروریسم و نقش همکاری‌های منطقه‌ای به دلیل این است که همچنان مساله تروریسم در منطقه موضوعی داغ است.

لاریجانی گفت: مبارزه با تروریسم در گذشته چندان موفق نبود و بعد از توجه به عناصر فعال در منطقه و حساسیت نسبت به آنها روش‌های نوینی از سوی کشورهای منطقه برای ارائه راه‌حل در مبارزه با تروریسم دنبال شد.

راه‌حل رفع مشکلات منطقه‌ای درونی است و نه بیرونی

رضا سیمبر استاد دانشگاه در همین زمینه در گفت‌وگو با جام‌جم گفت: موضعگیری دستگاه دیپلماسی کشورمان بعد از انقلاب این بوده که راه‌حل‌های مربوط به بحران‌های منطقه‌ای بویژه تروریسم از بیرون نیست و در این زمینه دخالت قدرت‌های بزرگ نه تنها اوضاع را بهتر نمی‌کند بلکه موجب پیچیده‌تر شدن مسائل می‌شود.

وی با تاکید بر لزوم راهکارهای منطقه‌ای برای حل مسائل افزود: اغلب کشورها که امروز برگزار کننده اجلاسند، خودشان هم به نوعی درگیر مسائل مربوط به تروریسم هستند، از جمله ایران، روسیه، پاکستان و افغانستان که همچنان بعد از طالبان درگیر مشکلات ایجاد شده از سوی تروریست‌ها هستند.

این کارشناس مسائل منطقه در عین حال با بیان این‌که مبارزه با تروریسم فقط راهکار امنیتی ندارد و باید در این ارتباط از راهکارهای اقتصادی هم استفاده شود، تصریح کرد: راهکار منطقه‌ای در عین انسجام همکاری‌های حقوقی و امنیت در کنار آن می‌تواند راهکارهای اقتصادی و روانی مساله را در منطقه تعمیق ببخشد.

سیمبر اظهار کرد: گرچه در مرحله ابتدایی مبارزه با تروریسم باید برخورد امنیتی و اطلاعاتی صورت گیرد، اما راهکارهای دیگر هم باید در کنار آن مدنظر قرار بگیرد.

وی افزود: باید همکاری‌های مشترک دیگری نیز در کنار همکاری‌های امنیتی از جمله راهکار توسعه اقتصادی مورد توجه کشورها باشد از جمله همکاری‌های اقتصادی که بین ایران و ترکیه و روسیه در حال شکل‌گیری است.

تجربه موفق کشورهای منطقه در حل بحران‌های داخلی

حسن هانی‌زاده در گفت‌وگو با جام‌جم، عنوان کرد: سیاست‌های آمریکا در طول دهه‌های گذشته انتقال بحران از یک منطقه به منطقه دیگری بوده است.

وی افزود: آمریکا از سال 2011 به‌طور مشخص نسبت به خاورمیانه توجه خاصی داشت و با آغاز خیزش‌های عربی، این کشور یک سلسله گروه‌های تروریستی را با همکاری عربستان و رژیم صهیونیستی برای بر هم زدن ثبات منطقه و جلوگیری از توسعه پایدار کشورهای اسلامی ایجاد کرد که برآیند گزارش‌ها نشان می‌دهد در طول هفت سال 130 گروهک تروریستی در سوریه و عراق ساماندهی شده‌اند.

وی با بیان این‌که با همکاری مشترک ایران، سوریه و برخی دیگر از کشورهای منطقه طی هفت سال گذشته گروه تروریستی داعش به کلی شکست خورد، افزود: این شکست به مفهوم شکست استراتژی ناامن‌سازی منطقه از سوی آمریکاست. آمریکا درصدد انتقال بحران خاورمیانه به سمت آسیای مرکزی برآمده است.

هانی‌زاده ادامه داد: آمریکا صدها نفر از عناصر زبده این گروهک را به سمت افغانستان منتقل و تحت آموزش قرار داده تا ناامنی را در مرزهای ایران، پاکستان، افغانستان، ترکیه، روسیه و حتی چین تشدید کند.

این کارشناس مسائل منطقه‌ای گفت: با توجه به این‌که همکاری منطقه‌ای می‌تواند مانع نفوذ کشورهای فرامنطقه‌ای شود، نخستین تجربه موفق در این ارتباط همکاری مشترک ایران، روسیه و ترکیه در مورد سوریه بود که نتایج درخشانی داشت و آمریکا با شکست مواجه شد.

وی تاکید کرد: برگزاری چنین نشست‌هایی از جمله اسلام‌آباد می‌تواند گامی مهم و مفید برای حل بحران‌های منطقه‌ای با استفاده از امکانات کشورهای منطقه بوده و به توسعه پایدار کشورها کمک کند.