هشدار ظریف به اروپا برای درس‌‌گرفتن از تاریخ

محمدجواد ظریف در این مقاله تاکید کرده است: توجه اصلی ما در حال حاضر هشدار دادن به کشورهای اروپایی در برابر هرگونه نرمش در مسائلی فراتر از محدوده توافق هسته‌ای است که می‌تواند آنها را در حماقت دنبال شده توسط کاخ سفید گرفتار کند. در حالی که توافق هسته‌ای و اوضاع منطقه وارد وضعیتی نامشخص و به طور بالقوه قابل انفجار شده، لازم است اروپا برای کمک به تکرار نشدن تاریخ تلاش کند.

این مقاله در حالی منتشر شده که پیش از سفر بوریس جانسون به تهران، گفت‌وگو درباره فعالیت‌های منطقه‌ای کشورمان و همچنین توانمندی‌های دفاعی جمهوری اسلامی ایران، به عنوان محورهای رایزنی وزیر خارجه انگلیس با مقامات کشورمان مطرح شده بود و اخبار رسمی که از دیدارهای او در تهران منتشر شد، حکایت از طرح این مسائل در گفت‌وگوهای هیات انگلیسی با مسئولان جمهوری اسلامی ایران داشت.

البته قطعا مواضع مقامات کشورمان در دیدارهای خصوصی با وزیر خارجه انگلیس همان مواضع اعلامی تهران مبنی بر غیرقابل گفت‌وگو بودن فعالیت‌های موشکی و منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران بوده است و اخبار رسمی از جزئیات دیدارها نیز همین را نشان می‌داد. شاید به‌همین دلیل بود که وزیران خارجه ایران و انگلیس پس از دیداری که روز شنبه داشتند برخلاف عرف دیپلماتیک نشست خبری مشترک برگزار نکردند؛ موضوعی که به اعتقاد برخی کارشناسان می‌تواند نشان‌دهنده نارضایتی دو طرف از جزئیات دیدار باشد.

یک روز پس از سفر جانسون به تهران و در حالی که بر اساس اخبار منتشر شده، وزیر خارجه فرانسه نیز به تهران سفر خواهد کرد دیروز شاهد انتشار یادداشت هشدارآمیز محمدجواد ظریف در روزنامه نیویورک‌تایمز بودیم.

ضرورت درس گرفتن اروپا
از تجربیات گذشته

وزیر خارجه در بخشی از این مقاله که پس از انتشار در روزنامه نیویورک‌تایمز در صفحه شخصی خود در توییتر نیز قرار داد، نوشته است: توافق هسته‌ای، موفقیت نادر در پیش گرفتن دیپلماسی در برابر سیاست تقابل است. اروپا نباید اشتباهات گذشته‌اش را با سرگردان شدن در تصمیمات آمریکا که برای تغییر دادن توجه به بحران‌های غیرضروری دیگری گرفته‌ می‌شود، تکرار کند.

وزیر خارجه کشورمان به تاریخ مذاکرات هسته‌ای میان ایران و کشورهای اروپایی در دهه 80 اشاره کرده و نوشته است: یک دهه قبل از مذاکراتی که به توافق هسته‌ای منجر شد، ایران مذاکرات مشابهی را با بریتانیا، فرانسه و آلمان انجام داد. دیپلمات‌های اروپایی، به منظور ترغیب دولت جورج دبلیو بوش برای ایجاد یک فرصت برای دیپلماسی، از ما خواستند که به طور موقت و داوطلبانه، فعالیت‌های مربوط به غنی‌سازی را به عنوان یک اقدام اعتمادساز تعلیق کنیم و ما موافقت کردیم.

ظریف در این مطلب افزوده است: لکن راضی کردن آمریکایی‌ها دشوار بود و لذا اروپایی‌ها اشتباه دیگری مرتکب شدند. پس از دو سال مذاکره ـ‌ و تحت فشار آمریکا‌ـ‌ انگلیس، فرانسه و آلمان ناگهان خواستار تعطیلی همه فعالیت‌های غنی‌سازی ایران شدند. مذاکرات از هم پاشید و اروپایی‌ها نه توانستند برنامه هسته‌ای ما را متوقف کنند و نه توانستند واشنگتن را راضی کنند.

در ادامه مقاله وزیر خارجه آمده است: مذاکرات پراکنده در سال‌های بعدی به جایی نرسید و تا سال 2013، زمانی که مجددا به مذاکره نشستیم ـ‌ این بار به طور مستقیم با حضور ایالات متحده ـ‌ ایران که در سال 2005 کمتر از 200 سانتریفیوژ داشت در این سال به بیش از 20 هزار سانتریفیوژ دست یافته بود. در آن زمان دیگر جای هیچ صحبتی برای توقف غنی‌سازی اورانیوم در خاک ایران وجود نداشت.

ظریف پس از ذکر این تاریخچه به اروپایی‌ها هشدار داده که با تکرار زیاده‌خواهی‌های آمریکا در زمینه فعالیت‌های موشکی و منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران بار دیگر، یک تجربه آزموده‌شده را نیازمایند و توافق هسته‌ای را که یک نمونه نادر از پیروزی دیپلماسی بر تقابل است، تضعیف نکنند.

وزیر خارجه افزوده است: اروپا نباید به عزم واشنگتن برای تغییر توجهات به یک بحران غیرضروری دیگر تن دهد؛‌ چه برنامه موشکی دفاعی ایران باشد و چه حضور و نفوذ منطقه‌ای ایران. چنین کاری تکرار همان روند پیش از توافق هسته‌ای است.