در دهههای اخیر، بانکهای مرکزی کشورهایی همچون آمریکا، کشورهای اروپایی و دیگر کشورهای توسعه یافته به طور گسترده به خلق و انتشار پول مبادرت ورزیدهاند. یکی از اثرات افزایش انتشار پول از سوی بانکهای مرکزی، افزایش قیمت محصولاتی همچون طلا در بازارهای جهانی است.
طلا از دیرباز به عنوان مطمئن ترین وسیله ذخیره ارزش و همچنین مبادله مورد استفاده مردم بوده است. با این حال به دلیل محدودیت در میزان تولید طلا، امکان عرضه گسترده طلا از سوی کشورها فراهم نیست و از این رو با انتشار گسترده پول در جهان، افزایش قیمت آن اجتنابناپذیر است.
افزایش قیمت جهانی محصولاتی همچون طلا موجب کاهش اعتبار نظام مالی جهان میشود و کارایی سیاستهای فعلی را با مشکل مواجه میکند. از این رو بانکهای مرکزی در کشورهای پیشرفته تلاش کردهاند با تدابیری از افزایش قیمت این فلز گرانبها جلوگیری کنند. مشکل اصلی که موجب افزایش قیمت طلا در جهان میشود، کمبود عرضه این محصول به دلیل عدم امکان تولید گسترده آن در جهان است. از اینرو کشورهای پیشرفته برای فراهم کردن امکان جلوگیری از افزایش قیمت طلا، بازارهای اوراق خرید و فروش طلا را ایجاد کردهاند تا بتوانند بهطور نا محدود و بدون پشتوانه به عرضه طلا در جهان بپردازند. راهاندازی بازار اوراق خرید و فروش طلا، راهکار ویژه کشورهای غربی برای جلوگیری از افزایش قیمت طلا بوده است. در حال حاضر، کشورهای غربی بر این بازارها تسلط دارند و از طریق عرضه بدون پشتوانه اوراق طلا از افزایش قیمت آن جلوگیری میکنند.
در کنار تأسیس بازارهای اوراق طلا، کشورهای توسعه یافته غربی، بانکهایی را مخصوص جمعآوری طلای فیزیکی و ارائه اوراق قرضه طلا ایجاد کردهاند.
وظیفه این بانکها جمع آوری طلای فیزیکی و متناسب با آن انتشار اوراق قرضه طلاست، اما از آنجا که نظارت مناسبی بر عملکرد این بانکها وجود ندارد، میزان اوراق منتشر شده از سوی آنها بسیار بیشتر از میزان طلای فیزیکی جمعآوری شده بوده است. این بانکها توانستهاند به ابزاری برای عرضه گسترده اوراق طلا بهمنظور جلوگیری از افزایش قیمت آن تبدیل شوند.
به طور خاص در طول ماههای اخیر، هربار قیمت هر اونس طلا به حدود 1300 دلار میرسد، بانکهای فعال در خرید و فروش اوراق طلا، حجم گستردهای از اوراق را منتشر میکنند و از این طریق مانع افزایش قیمت آن میشوند.
بانکهای فعال در اوراق طلا موظفند به پشتوانه طلای فیزیکی که از مردم جمعآوری میکنند، به انتشار اوراق طلا بپردازند، اما در عمل این محدودیت رعایت نمیشود و این بانکها از پرداخت طلای فیزیکی به دارندگان اوراق خود سربازمیزنند. این بانکها به میزان اوراقی که منتشر کردهاند، طلای فیزیکی ندارند و به همین دلیل، قادر به پرداخت طلای فیزیکی مردم نیستند.