رفتارهای سعودی‌ها نابخردانه است

معمولا در عربستان سعودی مرسوم بود تصمیمات و سیاست‌های مهم کشور بر اساس اجماع شاهزادگان و بزرگان خاندان سعودی صورت بگیرد. اکنون که محمد بن سلمان این سنت را شکسته و سیاست‌های سعودی را به تنهایی تبیین می‌کند، آیا ممکن است شاهزادگان سعودی علیه این رویه او شورش کنند؟

جدا از ساختار فاسد شاهنشاهی عربستان سعودی که ظالمانه و عقب‌مانده است، دیکتاتوری فردی محمد بن سلمان در طول دوران سعودی کم‌سابقه است. ولیعهد جوان سعودی عجله عجیبی برای رسیدن به تخت سلطنت دارد و شاید این موضوع سبب رفتارهای نامعقول سعودی شده است. پیش از این در مسئولان سعودی رفتاری معقول می‌دیدیم. به عنوان مثال، ملک عبدالله پادشاه پیشین سعودی، همواره اجماع خاندان سعودی را پشت‌سر خود داشت و سیاست‌های کشور را براساس مشورت پایه‌ریزی می‌کرد. اما امروز در سیاست خارجی عربستان سعودی شاهد رفتارهای نامعقول هستیم. اگر در نظر بگیریم سه عامل زور و مسالحه، ثروت، دانایی و عقل در قدرت یک کشور مؤثر است، رفتار عربستان نشان می‌دهد در سیاست‌هایش از عامل عقل بی‌بهره است.

پیش‌بینی این‌که شاهزادگان سعودی بتوانند علیه بن سلمان اقدام کنند، بسیار دشوار است. در واقع، وهابیت هر گونه خروج علیه امیر و حاکم را نفی می‌کند. ولی بعید نیست بزرگان سعودی خواستار بازگشت به رویه پیشین باشند.

در مورد رفتار نامعقول سعودی‌ها در عرصه سیاست خارجی می‌توانید به چند نمونه اشاره کنید؟

تصمیم اخیر این کشور مبنی بر فراخوان سعد حریری و اجبار او به اعلام استعفا در عربستان، یکی از رفتارهای نابخردانه ولیعهد سعودی بود. این نشان می‌دهد پس از سال‌ها سرمایه‌گذاری روی خاندان حریری و حزب المستقبل لبنان، بن سلمان آنقدر به حریری اعتماد ندارد که از او بخواهد در لبنان استعفا بدهد. اتفاقات پس از آن نشان داد مردم لبنان نیز دیگر به سعودی‌ها اعتمادی ندارند و این اقدام عربستان که به نوعی علیه حزب‌الله برنامه‌ریزی شده بود، افزایش محبوبیت را در پی داشت. جنگ سه ساله و صرف میلیاردها دلار برای خرید سلاح بی‌آن‌که سعودی‌ها به موفقیتی دست یابند، فروش سهام آرامکو در بورس سهام نیویورک و در اختیار گذاشتن سرمایه عربستان در اختیار آمریکایی‌ها از دیگر اقدامات نابخردانه سعودی‌هاست.

آیا بن‌سلمان می‌تواند با برخوردها و سرکوب مخالفان، راه خود را برای حکومت بی‌دردسر هموار کند؟

به نظر می‌رسد مردم عربستان از وضعیت حاضر راضی نیستند و بن سلمان متوجه این موضوع شده است و برای همین مساله اصلاحات و مبارزه با فساد را پیش کشیده است. اما به نظر نمی‌رسد مردم با این اقدامات راضی شوند.