داستان کم‌شنوایی از کجا شروع می‌شود؟

علل کم‌شنوایی در نوزادان و کودکان چیست؟

یکی از مهم‌ترین مسائلی که والدین جوان باید در مورد شنوایی نوزاد مدنظر قرار دهند، نحوه شیرخوردن نوزاد است. یک لوله ارتباطی بین گوش میانی و حلق وجود دارد که به آن شیپور استاش می‌گوییم. این لوله تهویه هوای گوش میانی را انجام می‌دهد. در نوزادان این لوله گشادتر، کوتاه‌تر و افقی‌تر است و لازم است سر نوزاد هنگام شیرخوردن بالاتر از تنه قرار گیرد. در این صورت شیر وارد شیپور استاش نمی‌شود. شیپور بسته نمی‌شود و در نتیجه عفونت، گوش درد و کم‌شنوایی هم اتفاق نمی‌افتد. اگر این آموزش در زایشگاه داده شود از عفونت گوش میانی جلوگیری می‌شود. در سنین بعد از دوران نوزادی، عفونت‌هایی که به علت عفونت سیستمیک مجاری تنفسی فوقانی و سرماخوردگی‌ها اتفاق می‌افتد، می‌تواند موجب التهاب شیپور استاش و تورم لوزه‌ها شود و این موارد موجب بسته شدن شیپور استاش و اوتیت میانی می‌شود. از کودکانی که به مهد کودک می‌روند در فصل سرد باید مراقبت بیشتری به عمل آورد و اگر آنها دچار سرماخوردگی شدند، سرماخوردگی‌شان کنترل شود تا موجب عفونت مزمن و تورم لوزه سوم و بسته شدن شیپوراستاش نشود.

چه عوامل محیطی بر سلامت شنوایی کودکان تاثیر منفی می‌گذارد؟

زندگی شهری و ماشینی تبعاتی دارد. انفجارها، سروصدای زیاد در محیط بویژه برای کودکان مضر است. برای کودکان باید از اسباب‌بازی‌هایی استفاده شود که صداهای مجاز دارند. استفاده از هدفون برای گوش دادن به موسیقی با صدای بلند موجب آسیب به گوش و کم‌شنوایی می‌شود.

آلودگی صوتی از چه طریقی ایجاد می‌شود؟

آلودگی صوتی از طراحی ساختمان شروع شده و طراحی ماشین‌آلات ـ ابزارآلات و خودروها را هم شامل می‌شود. آپارتمان‌های بلندمرتبه به صورت یک دیاپازون (وسیله‌ای که امواج صوتی ثابت ایجاد می‌کند) عمل می‌کند. وقتی یک کامیون از وسط آن عبور می‌کند، آپارتمان را می‌لرزاند و ساکنان آپارتمان هم تحت تاثیر قرار می‌گیرند و این حالت در درازمدت بر شنوایی افراد تاثیرگذار است و می‌تواند مشکلات روحی ـ روانی،
روان‌تنی، افسردگی شدید و افزایش فشار خون ایجاد کند.

محیط زیست ما باید آرام باشد. ما با صداهای بلند آرامش را از خود و همسایه‌ها می‌گیریم. انسان حتی آرامش را از حیوانات اهلی هم می‌گیرد. پرنده‌ها هم به این ترتیب از تهران مهاجرت می‌کنند بجز آنها که سطح شنوایی‌شان پایین است. ما نیاز به یک برنامه‌ریزی جامع کنترل آلودگی صوتی داریم. خوشبختانه در این خصوص تلاش‌هایی شده و نیاز به تلاش‌های بیشتر است.

آیا وضعیت شنوایی همه افراد باید سنجیده شود؟

در تمام سنین آزمایش شنوایی دوره‌ای باید انجام شود؛ ابتدای نوزادی، در مهدهای کودک و ابتدای ورود به مدرسه به عنوان تست پایه انجام می‌شود. در دوره راهنمایی و دبیرستان براساس صلاحدید مدیران آزمایش انجام می‌شود، اما روال معمول نیست. در مراکز نظامی یعنی ابتدای ورود به سربازی، در بدو استخدام در تمام مراکز دولتی این آزمایش انجام می‌شود. در مراکز صنعتی ابتدا به عنوان آزمایش پایه و دوره‌ای هر سال صورت می‌گیرد. مقایسه نتایج آزمایش می‌تواند نشان دهد آیا فرد از قبل مشکل داشته یا به علت ورود به مراکز صنعتی دچار مشکل شده است. جامعه ما به سمت سالمندی پیش می‌رود و از 55 ـ 50 سالگی کم‌شنوایی دو گوش را در سالمندی داریم. مثل همه ارگان‌های بدن، گوش هم مستهلک می‌‌شود. از 55 سالگی به بعد آزمایشات دوره‌ای سالانه را پیش‌بینی می‌‌کنیم و قرار است وزارت بهداشت برخی آزمایشات غربالگری دوره‌ای را طراحی کند تا سالمندی‌مان با مشکل استفاده از سمعک همراه نباشد.

آیا کم‌شنوایی سالمندی به طور تدریجی اتفاق می‌افتد؟

بله. کم‌شنوایی تدریجی اتفاق می‌افتد و این باعث خو گرفتن فرد به آن می‌شود.

معمولا سالمندان کم‌شنوایی خود را به مسائل دیگر ربط می‌دهند، مثلا می‌گویند صدای تلویزیون کم است. صدای در زدن را نمی‌شنوند. در جمع، صداهای دیگران را نمی‌شنوند و می‌گویند دیگران بد صحبت می‌کنند. احساس می‌کنند بچه‌ها سر و صدا می‌کنند. اینها از نشانه‌های کم‌شنوایی است.

دکتر خسرو هورابی

دکترای شنوایی‌شناسی