روز شلوغ دیپلمات‌ها در آستانه تصمیم ترامپ

ان‌بی‌سی گزارش داد: «طبق گفته سه مقام آمریکایی، دونالد ترامپ طی یک جلسه در 20 جولای در جمع عالی‌ترین رهبران امنیت ملی از قبیل رئیس ستاد مشترک ارتش و رکس تیلرسون، وزیر خارجه تاکید کرد که او خواهان حدود ده برابر شدن زرادخانه اتمی آمریکاست». این درحالی است که او قرار است توافق هسته‌ای پنج قدرت اتمی جهان بعلاوه آلمان را با ایران زیر سوال برده و خواستار فشار‌های بیشتر بر سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران شود.

تلاش‌های ترامپ برای زیر سوال بردن برجام و فشار بر سپاه پاسداران درحالی است که مخالفت‌های جدی داخلی حتی در کابینه خود وی با این اقدام وجود دارد و این که هیچ‌کدام از متحدان غربی این کشور و البته چین و روسیه با ترسیم مولفه‌های امنیتی عجیب و غریب او موافق نیستند.

وزارت خارجه روسیه با اعلام این‌که تصمیم آمریکا برای تروریستی اعلام کردن سپاه گامی در جهت لغو برجام است، ضمن اعلام حمایت مسکو از سپاه پاسداران، هشدار داد خروج آمریکا از برجام بر ثبات جهانی تاثیر (منفی) می‌گذارد و اوضاع خاورمیانه را متشنج‌تر می‌کند.

گئورگی بوریسنکو، رئیس اداره آمریکای شمالی وزارت خارجه روسیه درباره خروج آمریکا از برجام گفت: می‌خواهیم منافع و خواسته‌های همه مورد توجه قرار گیرد و
به همین دلیل نسبت به منافع دیگر کشورها احترام قائلیم، اما از این‌که آمریکا با خروج از توافق هسته‌ای با ایران چه سودی می‌برد، آگاهی نداریم. در همین حال «ترزا می» نخست‌وزیر انگلیس طی گفت‌وگویی تلفنی با رئیس‌جمهور آمریکا، تأکید کرده که انگلیس به توافق هسته‌ای با ایران (برجام) متعهد است. دفتر نخست‌وزیر انگلیس در بیانیه‌ای اعلام کرد: «نخست‌وزیر در گفت‌وگوی خود با دونالد ترامپ بر تعهد مستحکم انگلیس همراه متحدان اروپایی در قبال توافق (هسته‌ای با ایران ) تاکید کرد.» این بیانیه افزود: «ترزا می‌همچنین بر اهمیت نظارت دقیق و اجرای درست توافق هسته‌ای تاکید کرده است.»

طبق این بیانیه، دونالد ترامپ و ترزا می‌ در این گفت‌وگوی تلفنی توافق کرده‌اند تا پیش از اعلام نظر رئیس‌جمهور آمریکا درخصوص پایبندی ایران به برجام، تیم‌های دو کشور با یکدیگر در تماس باشند.

در خبری موازی در همین رابطه بوریس جانسون، وزیر خارجه انگلیس نیز ضمن تاکید بر تعهد لندن به حفظ برجام، در این‌باره با همتایان ایرانی و آمریکایی خود تلفنی گفت‌وگو کرد.

به گزارش رویترز، جانسون روز سه‌شنبه با محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان و سپس با رکس تیلرسون، وزیر خارجه آمریکا به صورت تلفنی گفت‌وگو کرد.

جانسون در توییتر نوشت که با ظریف صحبت کرده و انگلیس متعهد به توافق هسته‌ای است.

رایزنی‌ها درباره تببین موضع ترامپ در ارتباط با برجام درحالی است که رسانه‌ها و محافل سیاسی آمریکایی و غربی عمدتا به دیده تردید به خروج ترامپ از برجام می‌نگرند و آن را خیلی جدی نمی‌گیرند. شبکه سی‌ان‌بی‌سی آمریکا به نقل از رئیس بنیاد آمریکایی دفاع از دموکراسی می‌نویسد: ترامپ به دنبال لغو توافق هسته‌ای ایران نیست؛ بلکه هدف احتمالی او از عدم تائید برجام این است که شرکای اروپایی را تحت فشار قرار دهد تا ایران را برای بحث در مورد دائمی شدن محدودیت‌های هسته‌ای، صدور مجوز بازدید از اماکن نظامی و اضافه کردن برنامه موشکی‌اش به برجام دوباره به پای میز مذاکره بکشاند.

در عین حال برخی تحلیلگران بر این باورند که ترامپ عمدتا از توسعه برنامه موشک‌های بالستیک ایران به عنوان مورد نقض‌کننده برجام استفاده خواهد کرد. درعین حال او اظهارات روز 4 مهر ماه آمانو، مدیرکل آژانس را که گفته بود: طبق بند T ضمیمه شماره یک برجام، ایران از فعالیت‌هایی از قبیل استفاده از مدل‌های کامپیوتری برای شبیه‌سازی انفجارهای هسته‌ای منع شده است، اما امکان راستی‌آزمایی ایران در این‌گونه موارد محدود است، بهره خواهد جست.

اما برخی دیگر به رد برجام از سوی آمریکا به گونه‌ای دیگر یعنی از بعد لطمه‌ای که می‌تواند به اعتماد جهانیان به آمریکا بزند، نگاه می‌کنند. نشنال اینترست می‌نویسد: مهم‌ترین نتیجه رد برجام این است که متحدان و دوستان آمریکا به این نتیجه می‌رسند که آمریکا دیگر یک رهبر بین‌المللی قابل اعتماد نبوده، لذا به توانایی آن در تعیین قراردادهایی که جهت پیشبرد منافع ملی و اقتصادی و امنیتی آمریکا ضروری است، آسیب وارد خواهد کرد. آمریکا مجبور است ایران را به عنوان یک قدرت در منطقه خاورمیانه بپذیرد.