اظهارات تازه الجبیر، بحران روابط ریاض و دوحه را تشدید کرد
طرح 4 مرحلهای عربستان برای سرنگونی امیر قطر
روز گذشته عادل الجبیر وزیر خارجه عربستان در حاشیه کنفرانسی در لندن به خبرنگاران گفت: «اگر اختلافات با قطر تا دوسال دیگر به طول انجامد ضرری برای عربستان نخواهد داشت». این اظهار نظر نشان میدهد بحران پیش آمده در بین کشورهای عرب حوزه خلیج فارس نه تنها گشایشی نداشته است بلکه حتی میتواند از این هم پیچیدهتر و طولانیتر شود.
به گزارش ایسنا و به نقل از شبکه العربیه، الجبیر در ادامه اظهارات خود افزود: «این مردم قطر هستند که تصمیم میگیرند چه کسی بر آنها فرمانروایی کند». این جمله یک بار دیگر گمانهزنیها در باره احتمال تغییر نظام حاکم بر قطر از سوی عربستان سعودی را دامن زده است.
خطای بزرگ
نزدیک به سه ماه از بحران قطر و تحریم اقتصادی این کشور از سوی عربستان و سه کشور متحد وی میگذرد. سه ماه پیش عربستان و بعضی متحدانش از جمله امارات، بحرین و مصر تصمیم گرفتند روابط دیپلماتیک و اقتصادی خود را با قطر به اتهام حمایت دوحه از تروریسم، بیثباتی در منطقه و دخالت در امور این کشورها قطع کنند. اتهاماتی که قطر آنها را بیاساس و در حد ادعا دانست. این چهار کشور در ابتدا فشارهای رسانهای گستردهای را علیه قطر آغاز کردند. سپس شروط 13 گانهای را مطرح کردند و ضمن دادن یک ضربالاجل انتظار داشتند قطریها بزودی تسلیم شوند. اما این اتفاق رخ نداد و یک بار دیگر ثابت کرد عربستان این بار نیز مانند جنگ یمن دچار خطای بزرگی شده است.
قطر با در پیش گرفتن دیپلماسی فعال در عرصه بینالملل و گسترش روابط خود بخصوص با کشورهای ترکیه و ایران موفق شد از این فشارها کاسته و برنامه سعودیها را ناکام بگذارد. کشورهای تحریمکننده شرایط 13 گانه خود را به شش شرط تقلیل دادند، اما باز قطر زیر بار نرفت. حتی سعودیها تهدید به راهکارهای نظامی کردند، اما قطر با برگزاری مانورهای مشترک نظامی با آمریکا و ترکیه نشان داد که از این بادها نمیلرزد و قادر است در شرایط اضطراری از حاکمیت خود دفاع کند. حال بعد از کشمکشهای فراوان و میانجیگریهای بیحاصل عربستان به این مساله وقوف پیدا کرده است که قادر نیست یک کشور عربی کوچک را وادار به تن دادن به خواستههای خود کند.
طرح دوباره تغییر نظام
روزنامه رای الیوم در گزارشی یک بار دیگر احتمال تغییر نظام حاکم بر قطر از سوی سعودیها را مطرح کرد. این احتمال با سفر عبدالله بن علی آلثانی از مقامات قطری به ریاض در یک ماه گذشته نیز مطرح شده بود. حال این روزنامه از طرحی پرده برداشته است که به موجب آن ریاض در تدارک یک ائتلاف مخالف دولت کنونی قطر است. براساس این طرح قرار است در ابتدا نشستی از معارضان قطری در لندن در نیمه سپتامبر برگزار شود و شخصیتهای سیاسی و رسانهای عربی و انگلیسی و قطری در آن حضور داشته باشند.
در گام بعد قرار است عربستان سعودی و متحدانش، آمریکا را قانع کنند تا حاضر به پذیرش «عبد الله بن علی آلثانی» به عنوان گزینه جایگزین برای امیر فعلی قطر در واشنگتن شود و این امر در رسانههای غربی بازتاب گستردهای پیدا کند. در سومین گام قرار است عربستان بر متحد قدیمی خود، کویت نیز فشار آورد تا از عبدالله بن علی آل ثانی، برای شرکت در نشست آینده شورای همکاری خلیج فارس ( اول دسامبر ) دعوت کند و حتی در صورت عدم شرکت مقامات فعلی،کرسی قطر را به وی بدهد همانگونه که دولت قطر در نشست سران کشورهای عربی در مارس 2013، کرسی سوریه را به « معاذ الخطیب» به نمایندگی از معارضان سوری داد. این طرح در چهارمین گام قرار است سفرهایی را برای عبدالله بن علی آلثانی در سطوح منطقهای و بینالمللی ترتیب دهد و دراین رابطه مصر، بحرین و امارات از اولین کشورهای مقصد این سفر خواهند بود. به این ترتیب سعودیها امیدوارند با صرف هزینهای کلان بتوانند در آینده نظام حاکم بر قطر را تغییر داده و با یک نظام طرفدار عربستان سعودی جایگزین کنند.
روزنامه رای الیوم در ادامه گزارش خود مینویسد: اما مشخص نیست اگر این اقدامات انجام شود، پاسخ قطر چه خواهد بود و آیا باز قطر موفق خواهد شد این توطئه سعودی را مانند گذشته خنثی کند؟
نشریه آمریکایی «نشنال اینترست آنلاین» با بیان اینکه تحریم و محاصره قطر به دست عربستان و متحدانش به سود ایران تمام شد، نوشت: اقدامات نسنجیده عربستان عامل اصلی شکست این کشور بوده است. حسن رستمی، کارشناس ایرانی منطقه خاورمیانه با اشاره به تحولات بین کشورهای عرب حوزه خلیج فارس مینویسد: « شکست پشت شکست»، کلید واژهای است که با سیاستهای عربستان سعودی در منطقه خو گرفته است.
عبدالله آلثانی کیست؟
عبدالله بن علی آلثانی، یک معارض برجسته قطری و مقیم عربستان است. او در بحبوحه بحران قطر به دیدار سلمان بن عبدالعزیز رفت و پادشاه عربستان اتاق عملیات ویژهای را برای مدیریت امور قطریها و تسهیل انتقال آنها به عربستان در اختیار او گذاشت.
عبدالله نیز بلافاصله در صفحه توییتر خود ضمن گذاشتن پیامی قطریها را خطاب قرار داده و آنها را به استفاده از فرصت بازگشایی تنها گذرگاه زمینی قطر به منظور انجام معاملات و امور خود در عربستان دعوت کرد. عبدالله با میانجیگری خود توانست ملک سلمان را به بازگشایی گذرگاه زمینی سلوی به منظور عبور حجاج قطری و نیز انتقال حجاج با هواپیماهای سعودی به جده متقاعد کند. عبدالله بن علی بن عبدالله بن جاسم آلثانی فرزند «علی بن جاسم آلثانی» از نخستین امیران قطر پس از استقلال این کشور و چهارمین حاکم آن است و پس از پدرش، برادرش احمد قدرت را بهدست گرفت تا اینکه شیخ خلیفه آلثانی، پدر حمد بن خلیفه آلثانی، امیر سابق قطر به قدرت رسید.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
