احتمال تنش نظامی میان عربستان و قطر

تناقض در تناقض

به گزارش ایرنا، محمدبن عبدالرحمن آل‌ثانی، وزیر خارجه قطر در واکنش به نشست روز یکشنبه کشورهای محاصره‌کننده دوحه گفت: نشست منامه تناقضی به تناقضات کشورهای محاصره‌کننده قطر افزود. وی یادآور شد: کشورهای چهارگانه گمان می‌کنند به حقوق بین‌الملل پایبند هستند اما درخواست‌های آنها به طور آشکاری مغایر با قوانین بین‌الملل است. این کشورها به سیاست‌های لجوجانه خود ادامه می‌دهند و حاضر نیستند این واقعیت را بپذیرند که اقداماتشان علیه قطر، خلاف قوانین بین‌المللی است.

وزیران چهار کشور تحریم‌کننده قطر روز یکشنبه در کنفرانس مطبوعاتی در منامه، پایتخت بحرین بر اعمال تحریم‌های بیشتر بر دوحه تاکید و اعلام کردند، درصورتی که قطر به حمایت از تروریسم و افراط گرایی پایان دهد،‌ با دوحه وارد گفت‌وگو می‌شوند. عربستان، امارات، بحرین و مصر از 15 خرداد 96 با متهم کردن دوحه به حمایت از سازمان‌های تروریستی، روابط دیپلماتیک خود را با قطر قطع کردند و مرزهای زمینی، دریایی و هوایی خود را به روی این کشور بستند.

به گزارش اسکای‌نیوز عربی، خالد بن احمد آل‌خلیفه، وزیر خارجه بحرین بعد از نشست منامه در سخنانی گفت: شرطی برای گفت‌وگو وجود دارد و آن التزام قطر به درخواست‌های مطرح شده از سوی ماست. ما از هیچ‌یک از موضع‌گیری‌های خود کوتاه نمی‌آییم. تدابیر ما علیه قطر مطابق با قوانین بین‌المللی است. ما بر 13 خواسته خود که قبلا به قطر ابلاغ کرده‌ایم مصمم هستیم. عادل الجبیر، وزیر خارجه عربستان نیز در این نشست اظهار کرد: قطر بندهای توافقنامه‌ ریاض را اجرا نکرد.در همین حال عبدالله بن زائد، وزیر خارجه امارات در این کنفرانس مطبوعاتی با اشاره به احتمال در پیش گرفتن اقداماتی جدید در جهت پایان دادن به بحران فعلی منطقه مدعی شد: تلاش ما بر آن است که تا حد امکان اقداماتی که در پیش می‌گیریم کمترین مشکل را برای شهروندان قطری ایجاد کند. سامح شکری، وزیر خارجه مصر نیز روابط قاهره - منامه را در جهت خدمت به مردم هر دو کشور خواند و هدف از آنها را بالا بردن سطح آمادگی‌ها و تقویت امنیت کشورهای عربی دانست.

حج، اهرم فشار جدید عربستان علیه قطر

بحران قطر روی یکی از مهم‌ترین مناسک عبادی مسلمانان یعنی حج نیز اثر گذاشته است. بعد از آن‌که سعودی‌ها شرایطی را برای زائران قطری تعیین کردند مقامات قطری از اعزام زوار به عربستان خودداری کرده و این گونه اقدامات را محکوم کردند. کمیته حقوق بشر قطر در اظهاراتی خواستار نظارت بین‌المللی بر مناسک حج شد. این اظهارات واکنش تند و خشم‌آلود مقامات سعودی را به دنبال داشت به طوری که عادل‌الجبیر، وزیر خارجه عربستان آن را نوعی «اعلام جنگ» با عربستان توصیف کرد. روز گذشته وزیر خارجه قطر درخصوص موانع و مشکلات حجاج قطری گفت: دوحه به دنبال سیاسی کردن حج نیست بلکه این خود عربستان است که درخصوص حج سیاسی کاری کرده است. وی افزود: دوحه قصد ندارد تا مساله حج را بین‌المللی کند و هیچ یک از مسئولان قطری تاکنون چنین اقدامی نکرده‌اند.

ادامه تلاش‌های میانجی‌گرایانه

روز گذشته عبدالقادر مساهل، وزیر خارجه الجزایر سفر خود به هشت کشور عربی منطقه را با هدف بررسی بحران‌های موجود از عربستان آغاز کرد. مساهل در این سفر چند ساعته درباره تقویت روابط دوجانبه و بحران‌های لیبی، سوریه، یمن و منطقه خلیج فارس بحث و گفت‌وگو کرد.

گفته می‌شود مقامات آمریکایی فشار می‌آورند که کشورهای تحریم‌کننده قطر مرزهای خود را روی این کشور باز کنند. وزارت خارجه آمریکا همه طرف‌ها را به گفت‌وگوی مستقیم تشویق می‌کند و از چهار کشور تحریم‌کننده قطر می‌خواهد «گام‌ها و اقدامات مثبت» اتخاذ کنند.

در این زمینه عبدالباری عطوان، تحلیلگر مسائل عرب در روزنامه رای‌الیوم نوشت: عربستان به عمد از موضوع حج علیه قطر استفاده کرده و از پاسخ به درخواست مسئولان قطری دست‌اندرکار امور حج مبنی بر تضمین سلامت حجاج قطری خودداری می‌کند. عطوان در ادامه تحلیل خود با اشاره به تهدید وزیر خارجه عربستان نوشت: سخنان وزیرخارجه عربستان نخستین بار از زمان شروع این بحران در نوع خود بود که می‌تواند نشان‌دهنده تشدید اقدامات خصمانه و حتی اتخاذ گزینه نظامی علیه دوحه از سوی این کشور باشد.

عطوان در پایان نوشت با شکست همه میانجیگری‌ها برای حل بحران دیپلماتیک بین قطر با چهار کشور عربی و تمسک هر دو طرف به مواضع شدیدتر و رد هرگونه عقب‌نشینی و امتیازدهی، به نظر می‌رسد این بحران بار دیگر به نقطه اول بازگشته و حتی شدیدتر نیز شده است. از این رو در روزهای آینده ممکن است بخصوص از سوی چهار کشور محاصره‌کننده شاهد اقدامات کوبنده‌تری باشیم.