رقابت منفی سپرده‌های بانکی با بورس

بسیاری از کارشناسان معتقدند نرخ سود بانکی رقیب اصلی بازار سرمایه است و باید در شرایط متناسب با تورم قرار بگیرد. در این زمینه با حامد فلاح کارشناس بورس گفت‌و‌گو کردیم.

دلایل نوسان بازار سرمایه در هفته‌های اخیر چیست؟

یکی از دلایل اصلی این است که بازار سرمایه رقیبی به نام سپرده بانکی دارد که متاسفانه با این که نرخ تورم کاهش یافته، اما نرخ سود بانکی پایین نیامده است. از این رو ترجیح سرمایه داران این است که فعلا در بانک سرمایه‌گذاری کنند؛ موضوع دیگری که باعث افت شاخص شده، کاهش سرمایه‌گذاری است و باید برای رفع این معضل و سوق دادن سرمایه به این بخش به فکر سرمایه‌گذار خارجی نیز بود. لازمه این کار برقراری روابط بانکی ما با بانک‌های دیگر است که بتوانند از خط اعتباری استفاده و تامین منابع کنند. برای حل بخشی از مشکلات اقتصادی نیاز به سرمایه‌گذاری خارجی است و این کار باعث ثبات نرخ ارز خواهد شد. در این زمینه هم اطلاعی ندارم که آیا دولت برنامه‌ای در این زمینه دارد یا خیر که از طریق سیاست خارجی این مشکلات را حل کند. یک مطلب دیگر هم وجود دارد که دولت تیم اقتصادی خود را چگونه خواهد چید. وزرا و تیم اقتصادی دولت دوازدهم باید اولین اولویتشان خروج اقتصاد از رکود باشد و در این زمینه برنامه‌های کاربردی بلندمدت در نظر بگیرند نه مُسکن‌وار و کوتاه‌مدت.

آیا سرمایه‌گذاری خارجی وارد ایران خواهد شد؟

از نظر ارزیابی ریسک، این کار مشکل است، اما شدنی خواهد بود. از طرف دیگر یک مشکل بزرگ وجود دارد که آن هم دو نرخی بودن ارز و نبودن بازار بورس و ابزار ارزی است. باید اول ارز ما تک‌نرخی شود. مشکل دیگر همکاری نکردن بانک‌های بزرگ اروپایی با بانک‌های ایرانی است که در صورت تک‌نرخی شدن ارز می‌توانیم شاهد این موضوع باشیم که وضعیت چابک‌تری به وجود بیاید. البته تغییرات در بانک مرکزی نیز می‌تواند تاثیر زیادی در این زمینه داشته باشد و امیدواریم در دولت دوازهم این موضوع برطرف شود و مشکلات بر سر راه تک‌نرخی شدن ارز و راه‌اندازی بورس ارز وجود نداشته باشد.

به نظر شما تحریم‌های جدید چه تاثیری می‌تواند در اقتصاد ما داشته باشد؟

این تحریم‌ها حتما تبعات اقتصادی برای ما خواهند داشت و برای حل این محدودیت باید ساختار داخلی خودمان را درست کنیم. نظام بانکی نیاز به اصلاحاتی دارد که هنوز رفع نشده است و باعث کم‌تحرکی در اقتصاد خواهد شد. به هر حال تحریم قطعا آثار بدی دارد؛ از یک سو روابط ما را تحت تاثیر قرار می‌دهد و از سوی دیگر معتقدم این تحریم اجتماع جهانی را نخواهد داشت. امیدواریم اروپایی‌ها عاقلانه‌تر فکر کنند و همپای آمریکا نباشند. متاسفانه کشوری مانند عربستان سعودی با اینها همکاری می‌کند و چون یک کشور کاملا دیکتاتوری است مشکلی از این بابت پیدا نمی‌کند، اما در ایران تاثیر زیادی خواهد داشت و آنها سعی در تضعیف کشور ایران دارند. اولین تیر این تحریم‌ها به حوزه نفت و پتروشیمی خواهد خورد که انتقال ارز را با مشکل مواجه می‌کند.

تیم اقتصادی دولت چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد که بازار سرمایه نیز از آن منتفع شود؟

قطعا دولت باید چابک‌تر باشد، اما اکنون کند حرکت می‌کند. در حوزه نفت، پتروشیمی، بانک و بسیاری شرکت‌ها و نهادهای دیگر که زیر نظر دولت اداره می‌شوند در بازار سرمایه حضور دارند و این که در هر کدام از این بخش‌ها یک فرد زبده و با تجربه قرار بگیرد تا بازار سرمایه را از تصمیمات خوب خود منتفع کند.

به نظر می‌رسد در بدنه وزارت اقتصاد تنها باید بخش اجرای اصل 44 و سازمان خصوصی‌سازی تغییراتی داشته باشد. ضمن این که جوانگرایی نیز می‌تواند تاثیر زیادی در ایجاد انگیزه برای تلاش بیشتر را در بین مسئولان زیاد کند و امیدواریم دولت دوازدهم با چنین ساختاری بنا شود.