آخوند خراسانی: من مجلس را به اعتبار حضور شیخ فضل الله تایید کرده ام!
مرحوم آیت الله حاج شیخ جلال طاهر شمسی گلپایگانی (عضو اسبق شورای مدیریت حوزه علمیه قم) نقل می کردند: آیت الله بروجردی ، برای تلخیص و تهذیب کتاب وسائل الشیعه
مرحوم بروجردی در یکی از آن جلسات ، به مناسبتی چنین اظهار داشتند: در صدر مشروطه ، زمانی که علما بر ضد مظالم دستگاه استبداد به پا خاسته بودند، مرحومان سید محمدکاظم یزدی و آخوند خراسانی ، در حمایت از قیام ، با هم اشتراک نظر و همکاری داشتند و اعلامیه ها به امضای هر دو بود.
زمانی که مجلس شورا در تهران گشایش یافت ، مشروطه خواهان استفتایی را در باب مشروعیت مجلس شورا و لزوم حمایت از آن ، نزد آخوند بردند و ایشان ، در ذیل نوشته مزبور، مشروع بودن مجلس و مصوبات آن را امضا کرده و طبق خواست آنان ، حکم به لزوم موافقت با مجلس داد.
اما وقتی که همان نوشته را به محضر مرحوم سید بردند ایشان از تایید و امضا خودداری نموده و فرمود: چیزی را که ماهیت و موضوعش برای من ، مجهول بوده و نمی دانم عملکرد آینده اش چگونه خواهد بود، امضا نمی کنم...جمعی از آقایان ، که ایراد سید بر امضا و تایید «دربست» عملکرد «نامعلوم» اعضای مجلس را، منطقا درست و وارد می دیدند، منطق سید در استیحاش از امضای «مطلق» مجلس را در محضر آخوند مطرح ساختند و سر تایید «بی پروای» آخوند را از مجلسی که هویت اعضای آن و نحوه عملکرد آنان ، بر او کاملا روشن نبود، جویا شدند.
آخوند، در پاسخ ، بر درستی منطق سید، مهر تایید زده و فرمود: بله ، من نیز چون ایشان ، از ماهیت وکلای مجلس و نحوه عملکردشان در آینده ، کما هو حقه مطلع نیستم.
اینکه به امضای بی قید و شرط مصوبات مجلس تن دادم ، برای آن است که شخصی چون حاج شیخ فضل الله در مجلس حضور و نظارت دارد و لوایح مجلس ، با اطلاع و نظر وی تهیه و تصویب می شود.
در مجلسی که حاج شیخ فضل الله حضور و نظارت داشته باشد، امکان ندارد که لایحه ای بر خلاف موازین شرع از تصویب بگذرد.
آری ، من به اطمینان حضور و نظارت حاج شیخ فضل الله بر مصوبات مجلس است که بدون قید و شرط، مصوبات آتی آن را امضا و تایید کرده ام...از آن زمان بود که اندک اندک ، میان آخوند و سید، در نحوه موضعگیری نسبت به اوضاع و جریانات مشروطه جدایی افتاد و هر یک به حسب تشخیص و سلیقه خاص خویش ، برخوردی متفاوت با دیگری را برگزیدند...
