واقعیت این است که اگر راهبردهایی که از سوی رسانههای غربی و عربی در منطقه مورد توجه قرار میگیرد از طرف رسانههای داخلی شناسایی شود امکان مواجهه با آن بهتر میسر خواهد بود.
راهبرد اصلی رسانههای غربی در مواجهه با انتخابات ایران این است که ابتدا سعی میکنند هیچگاه چهره مثبتی از مجموع روند انتخاباتی نشان ندهند. این در حالی است که برگزاری دهها انتخابات مجلس، ریاستجمهوری، خبرگان و شوراهای شهر و روستا در کشورمان نشانهای منطقی و محکم از وجود مردمسالاری دینی و نظام دموکراسی است و با این وصف تلاش میشود چهرهای روشن و گویا از انتخابات ایران ارائه نشود. به نظر میرسد که یکی از دلایل اصلی چنین مواجهای برای آن است که انتخابات ایران در قامت مدل «مردمسالاری دینی» بهعنوان الگویی کارآمد و مفید برای غربیها معرفی نشود.
تفاوتی هم در نحوه برگزاری انتخابات در ایران ندارد. حتی اگر انتخاباتی بدون عیب و نقص و با بهترین سطح از مطلوبیت و کیفیت در ایران برگزار شود باز هم آنها سعی میکنند به نوعی انتخابات را تخطئه کنند و مردمسالاری در کشورمان را نادیده بگیرند. راهبرد دیگر رسانههای غربی دینزدایی و اسلامی زدایی است. غربیها در پی آن هستند که اهمیت و اعتباری که قانون اساسی جمهوری اسلامی برای آرای عمومی قائل است و مشروعیت نظام را ناشی از آرای مردم میداند، در رسانههای خود بهطور کلی نادیده بگیرند. چنین راهبردی در رسانههای غربی با بهره گیری از تاکتیکهای مختلف و با انتشار خبرهایی با مقاصد خاص و وارونه جلوه دادن مواضع علما صورت میگیرد.
راهبرد دیگر اینکه رسانههای غربی تلاش میکنند بهطور پنهان و نامحسوس بهگونهای عمل کنند که افرادی که از فرهنگ اسلامی دورتر هستند، تقویت کنند. از سویی دیگر در پی آنند که گروهی که با فرهنگ و ایدئولوژی مردم احساس قرابت بیشتری دارند مورد تخطئه قرار گیرند. این رویه نهتنها در ایران بلکه در بسیاری از کشورهای دیگر هم دنبال میشود. چون دیدگاه انگلیسیها این است که حکومتهای مستقر در جهان سوم نباید مبتنی بر فرهنگ عمومی باشند چون در صورت استقرار حاکمیت مبتنی بر فرهنگ عمومی مردم، جامعه از خطرات بیرونی مصون خواهد شد و مقاومت آنان در برابر فشارها بالا خواهد رفت. بنابراین در تمام کشورها این راهبرد را دنبال میکنند که همواره خط و جریانی را تقویت کنند که با افکار عمومی و فرهنگ ملی جامعه زاویه داشته باشد.
این رویه حتی در موضوع محل تحصیل یا اقامت افراد پیگیری میشود. اگر تحصیلات یک شخص در غرب باشد، او را تقویت میکنند. در نقطه مقابل اگر کسی در داخل کشور مدارج تحصیلی را طی کرد، او را تضعیف میکنند. راهبرد دیگر آنها این است که غربیها در پی آنند که میان مردم با مسئولان، اقوام و اقلیتهای مذهبی اختلافافکنی کنند. رسانههای بیگانه فارسی زبان، انتخابات را فرصت مناسبی میدانند. بهگمان آنها مردم در ایران در مواقع برگزاری انتخابات بیشتر شنونده اخبار آنان هستند. از اینرو از هر فرصتی بویژه در ایام انتخابات برای بدبین کردن اقوام، احزاب و جریانها استفاده میکنند. برجسته کردن تفاوت یا اختلاف نسلی از دیگر رویکردهای آنان است.
جعفر قناد باشی / کارشناس رسانه