به گزارش خبرگزاریها، در این انتخابات، حدود 28 حزب با هم رقابت کردند، اما رقابت اصلی میان مارک روته، نخستوزیر کنونی از حزب مردم برای آزادی و دموکراسی با رقیب جدی و سرسخت گرت ویلدرز، رهبر حزب راستگرای افراطی با نام برای آزادی جریان داشت. طبق نظام انتخاباتی هلند، هر حزبی که بتواند بیش از 67 صدم درصد رای بیاورد، میتواند وارد پارلمان شود و حداقل یک کرسی را از آن خود کند. انتخابات هلند با توجه به نزدیک شدن به زمان برگزاری انتخابات در فرانسه، آلمان و ایتالیا، یکی از مهمترین مبارزات سیاسی و آغازگر فصلی نوین از تحولات مهم در سراسر اروپاست. فرانسه، آلمان و هلند سه کشوری هستند که رشد احزاب ملیگرا و ضد مهاجرت در رقابتهای انتخاباتی آنها بسیاری از کارشناسان جهان غرب را از بابت احتمال سرایت سونامی پوپولیستی آمریکا و انگلیس به سایر نقاط جهان غرب نگران کرده است. شعارها و مبارزات تبلیغاتی در انتخابات سراسری هلند به طور عمده بر خواستههای اقتصادی استوار بوده اما ظهور سیاستهای عوامگرایانه و نیروگرفتن احزاب راست افراطی در این کشور، بسیار مشهود است.
در کشوری که خود را مهد آزادی و مدارا معرفی میکند، ویلدرز در اظهاراتی توهینآمیز اسلام را خطرناکتر از نازیسم خوانده و خواستار جمعآوری کتابهای اسلامی از کتابخانهها و تعطیلی مساجد شده است. رهبر حزب برای آزادی همچنین گفته، زنانی که میخواهند روسری سر کنند، باید برای این کار مالیات جداگانه پرداخت کنند!
ویلدرز پیوندهای نزدیکی با سیاستمداران محافظهکار آمریکایی دارد. او یکی از حاضران مجمع ملی حزب جمهوریخواه بود که تابستان سال گذشته در ایالت کلیولند برگزار شد. وی همچنین بعد از پیروزی ترامپ در حمایت از او گفت، رئیسجمهور آمریکا در مدت دو هفتهای که از حضورش در کاخ سفید میگذرد بیش از تمام دولتهای اروپایی برای مقابله با مهاجرت دستهجمعی کار کرده است. او همانند ترامپ و شاید هم به تقلید از وی، شعار «بار دیگر هلند را از آن خودمان کنیم» را سرلوحه شعارهایش قرار داده است اما ویلدرز را از برخی جهات نمیتوان کاملا شبیه نومحافظه کاران راستگرا در آمریکا دانست. به عنوان مثال، او بر خلاف سایر سیاستمداران راستگرا، همجنسگرایی را مطابق با ارزشهای هلند دانسته و از حقوق آنها حمایت کرده است.
در پی آخرین دور از مناظرههای تلویزیونی میان نمایندگان 13 حزب - که سهشنبهشب برگزار شد - حزب مردم برای آزادی و دموکراسی مربوط به نخستوزیر، با اختلاف اندکی از حزب ویلدرز پیشی گرفت.
هر حزبی که اکثریت 76 کرسی را در پارلمان به دست آورد، دولت جدید را تشکیل میدهد و نخستوزیر انتخاب میکند. برخی دیگر از کارشناسان معتقدند، نتایج برگزاری همهپرسی برای خروج از اتحادیه اروپا در بریتانیا (برگزیت) و پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری اخیر در ایالات متحده آمریکا، میتواند انتخاباتهای پیشرو در اتحادیه اروپا را تحتتاثیر قرار دهد.