انتقاد از مصوبه مجلس درباره ماخذ مالیات بر ارزش افزوده

آن‌گونه که در این نشست توضیح داده شد، در جریان بررسی مفاد لایحه بودجه سال 1396 در کمیسیون تلفیق، عبارت «ماخذ مالیات بر ارزش افزوده مصرف نهایی است» به انتهای مفاد بند «ب» تبصره6 لایحه بودجه الحاق شده است. این عبارت از آنجا که هنوز تا اندازه‌ای مبهم به نظر می‌رسد، باعث شد واکنش‌های متفاوتی از سوی افراد مختلف بویژه در دولت نسبت به این تصمیم دیده شود.

همچنین اعضای کمیسیون تسهیل کسب‌وکار اتاق تهران و مهمانانی که به این نشست دعوت شده بودند نیز نظرات متفاوتی درباره این طرح کمیسیون تلفیق داشتند، چنان‌که برخی از آنان از جمله محمدرضا نجفی‌منش، رئیس کمیسیون بر این عقیده بود که افزوده شدن این عبارت می‌تواند تا حدودی تولیدکنندگان را از فشار مالیات بر ارزش افزوده برهاند. در مقابل نیز مطرح شد که این عبارت می‌تواند، به افزایش قیمت کالا منجر شود.

در این جلسه، سعید توتونچی، کارشناس مرکز پژوهش‌های مجلس، با اشاره به افزوده شدن این بند به بند ب تبصره 6 لایحه بودجه سال 1396 در کمیسیون تلفیق گفت: پیشنهادکنندگان این عبارت گفته‌اند می‌خواهیم تولیدکنندگان را از رنج حسابرسی برهانیم، درحالی که نه‌تنها این رهایی حاصل نمی‌شود، بلکه مشکلات دیگری را نیز ایجاد می‌کند.

وی افزود: این بند الحاقی، دو تفسیر دارد؛ تفسیر نخست این که قیمت نهایی محصول در هر بخش از زنجیره اعمال شود که در این صورت، علاوه بر این‌که درآمدهای مالیاتی دولت را افزایش می‌دهد، تورم‌زا هم خواهد بود. تفسیر دوم نیز این است که حلقه‌های تولید و بنکداری از دایره شمول پرداخت مالیات خارج شوند و این نوع مالیات، صرفا در مراکز فروش ستانده شود که با وجود این تعداد فعال صنفی بدون شناسنامه، تنش دریافت مالیات بر ارزش افزوده از اصناف شناسنامه‌دار باعث ایجاد مشکلات اجتماعی می‌شود.

توتونچی ادامه داد: پیشنهاد من این است که این عبارت از لایحه بودجه حذف شود و مدت آزمایشی اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده یک سال دیگر تمدید شود و بخش خصوصی نیز در این یک سال، پیشنهادات کارشناسی شده خود را برای اعمال در قانون جدید ارائه کند.

رئیس کمیسیون تسهیل کسب‌وکار اتاق تهران اما معتقد بود که با وجود آگاهی از مشکل دولت برای اخذ مالیات بر ارزش افزوده از اصناف، پیشنهاد گنجاندن این عبارت مطرح شده است و دولت می‌تواند برای حل این مشکل راهکاری بیندیشد.

محمدرضا نجفی‌منش با بیان این‌که فشاری که به تولیدکنندگان وارد می‌شود، طاقت‌فرساست، عنوان کرد: برای رهایی تولیدکنندگان از این فشار، مالیات بر ارزش افزوده باید از مصرف‌کننده نهایی دریافت شود و پرداخت آن از نقدی به تعهدی تغییر یابد.

احمدرضا رعنایی، از انجمن تخصصی صنایع همگن نیرو محرکه و قطعه‌سازان خودرو نیز با بیان این‌که فشارهای وارده بر بخش تولید موجب شده تولیدکنندگان به دنبال جدا کردن خود از بدنه تولید باشند،خاطرنشان کرد: مالیات بر ارزش افزوده از ابتدا به صورت جامع اجرا نشد و تبعات آن اکنون بر همگان روشن است. او تصریح کرد: افزایش این فشارها، سبب می‌شود تولیدکنندگان شناسنامه‌دار وارد چرخه زیرپوستی بازرگانی شوند و بتدریج از فعالیت‌های مولد دست بشویند. درحالی که اگر این مالیات، برابر ماهیت وجودی‌اش از مصرف‌کننده نهایی دریافت شود، مشکلی ایجاد نمی‌کند.