نگاه‌ها به اقتصاد مقاومتی، جزئی است

به نظر شما کدام دستگاه یا سازمان توانستند اقتصاد مقاومتی را بدرستی اجرا کنند؟

ابتدا باید کلیتی درباره اقتصاد مقاومتی بگویم. همان طور که رهبرمقام انقلاب و بسیاری از کارشناسان تاکید کردند، اجرای اقتصاد مقاومتی در کشور اولویت دارد. همین موضوع نشان می‌دهد مشکلات به وجود آمده در کشور بیشتر اقتصادی است و برای این که بتوانیم به موضوعات و مشکلات اقتصادی پاسخ دهیم، باید نسبت به اجرای آن اهتمام داشته باشیم، اما هنوز شاهد مقاومت‌هایی در برابر اجرای آن هستیم.

یعنی اهتمام لازم برای اجرا وجود ندارد؟

خیر، موانعی سر راه است. پیاده کردن اقتصاد مقاومتی با موانعی روبه‌روست و این موانع باید برداشته شود. به عنوان مثال باید قوانین مزاحم را برداریم. اقداماتی در همه دستگاه‌ها صورت گرفته، اما نگاه‌ها جزئی و بخشی است. نگاه‌ها باید کلان و جامع باشد. ما هنوز بخش خصوصی را جدی نگرفتیم در حالی که در اقتصاد مقاومتی و سیاست‌های اصل 44 قانون اساسی به این موضوع تاکید شده است. برای داشتن نظام اقتصادی شکوفا باید بخش خصوصی توسعه پیدا کند. زمانی که بخش خصوصی وارد اقتصاد شود، رقابت بیشتر شده و کیفیت محصولات نیز با افزایش روبه‌رو می‌شود. شکوفایی اقتصاد غیر از این موضوعات است؟ بی‌توجهی به همین موضوعات باعث شده تا فساد در کشور نهادینه شود. فساد اداری نه به صورت حرف بلکه به صورت عملی باید ریشه‌کن شود. همه اینها به اقتصاد مقاومتی ضربه می‌زند و اکنون فقط شاهد شعار هستیم. به جای برخورد با معلول‌ها با علت‌ها برخورد کنیم.

یکی از محورهای اقتصاد مقاومتی مقابله با قاچاق است. آیا در بحث مبارزه با قاچاق کالا، عملکرد خوب و قابل دفاعی داشتیم؟

ما شعارهای زیادی در بحث مبارزه با قاچاق انجام دادیم، اما همه دستگاه‌ها به صورت یکپارچه با هم برای مقابله با قاچاق قدم بر نداشتند. تا زمانی که قاچاق در کشور وجود داشته باشد باید ضربه خوردن تولیدات داخلی را هم ببینیم. قاچاق در طول سال‌های گذشته وجود داشته، اما هیچ دولتی به صورت جامع با آن برخورد نکرده و همه برخوردها موردی بوده است. ازجمله مضرات قاچاق، نابود کردن تولید داخل و کاهش درآمدهای دولتی در بخش اقتصاد است. همچنین می‌توانیم به معضلاتی مانند فرهنگ و سلامت نیز اشاره کنیم. برای این که بتوانیم عملکرد قابل دفاع و خوبی داشته باشیم، باید از واردات کالاهای مصرفی غیرضروری خودداری کنیم که اکنون به وفور در کشور یافت می‌شوند. استفاده از کالاهای تولید داخل باید ارزش شناخته شود و در ترویج این موضوع همه اقشار و دستگاه‌ها باید همکاری کنند. قاچاق یک تهدید اساسی برای اقتصاد کشور است. البته اقدامات مثبتی در برخی دستگاه‌ها شده، اما شرط لازم بوده و کافی نیست. نباید طرح‌های مبارزه با قاچاق مدت معینی داشته باشد و در یک دوره آن قدر آن را جدی بگیریم که همه در‌ها بسته شود بعد دوباره موضوع را رها کنیم. تا زمانی که همه دستگاه‌ها از شفافیت لازم برخوردار نباشند و کارهای خود را به صورت سیستماتیک انجام ندهند، قطعا پیشرفتی در این زمینه شاهد نخواهیم بود. هزینه‌های قاچاق باید بالا برود تا کسی به این کار تمایل نداشته باشد. اکنون قاچاق و فساد به صورت سیستمی انجام می‌شود. ما فرصت زیادی نداریم و با توجه به شرایط اقتصاد جهانی باید اقتصاد را مقاوم کنیم.

بسیاری از مردم تا صحبت از صنعت داخلی می‌شود، کارخانه خودروسازی در ذهنشان نقش می‌بندد و می‌گویند کیفیت کالاهای داخلی بسیار پایین است. شما فکر نمی‌کنید که حمایت‌های بی‌رویه نیز باعث انحصار تولید و عرضه می‌شود؟

مردم درست می‌گویند و دوست دارند کالایی که پولش را می‌پردازند، دارای کیفیت باشد، اما همه صنعت که خودروسازی نیست و این باور اشتباه رواج یافته است. باید توجه داشت برای حمایت از کالای تولید داخل، مدت زمان معینی با توجه به شرایط کشور در نظر گرفته شود تا کیفیت کالاها نیز روند صعودی خود را طی کنند. اگر واقعا نتوانیم کیفیت را بهبود دهیم، نه‌تنها بازارهای خارجی را از دست می‌دهیم بلکه بازارهای داخلی را هم از دست خواهیم داد. ما هدفمان ورود به بازارهای جهانی است و در آنجا انحصاری وجود ندارد. کالاهای با کیفیت مشتری دارند.

فضای کسب و کار کشور را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

فضای کسب و کار برای بخش خصوصی وضعیت خوبی ندارد و دلیل اصلی آن هم جزئی‌نگر بودن در بخش تولید و اشتغال است. در کشور همه اجزا به هم مرتبط هستند و نمی‌توان یک بخشی را بهبود ببخشیم و بخش دیگر را فراموش کنیم. هنوز نگاه درونزایی و برون‌نگری در فضای کسب و کار جا نیفتاده است؛ در حالی که اگر نگاه، سیستمی و کلان باشد، قطعا شاهد پیشرفت‌هایی خواهیم بود. به عنوان مثال سازمان‌های تأمین اجتماعی و مالیات به هم وابسته‌اند، اما این سازمان‌ها اکنون فقط به فکر درآمد هستند.

راهکار شما برای رفع این مشکلات چیست؟

بخش خصوصی یک خواسته دارد و آن هم خروج دولت از اقتصاد است. دولت باید خودش را از اقتصاد بیرون بکشد و به کار اصلی که قانونگذاری و نظارت است، بپردازد. یکی از تاکیدات اقتصاد مقاومتی همین است. همه می‌گویند باید صادرات داشته باشیم در حالی که برای صادرات، تولید نیاز است؛ برای تولید هم سرمایه‌گذاری می‌خواهیم. آیا این چرخه رعایت شده که توقع صادرات غیرنفتی داریم؟ اکنون همه پول‌ها به سمت بانک‌ها می‌رود و باید کاری کرد که پول به فضای تولیدی کشور برگردد. سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی فرق نمی‌کند، اما برای تولید، یک اصل فراموش نشدنی است. به دنبال آن می‌توانیم صادرات داشته باشیم. نگاه ما در تولید باید جهانی باشد. متاسفانه در چند سال گذشته بازارهای زیادی را از دست دادیم و باید در این زمینه یک فکر اساسی کرد. برای توسعه صادرات به زیرساخت‌هایی نیاز داریم. بهبود فضای کسب، سرمایه‌گذاری، تولید کالای با کیفیت و بسته‌بندی مناسب و همچنین عضو شدن در مجامع و سازمان‌های بین‌المللی ازجمله زیرساخت‌های صادرات است.