توافق گفتمان ایرانی در مناسبات جهانی

دیپلماسی امروز ، دیپلماسی افکار عمومی است. دیپلماسی در عصر جدید ، بیش از هر وقت دیگری بر مرکب رسانه می نشیند و با بهره بردن از کارکردها و تاثیرات آن ، به مشروعیت بخشی اقدام سیاسی می پردازد.

کد خبر: ۱۰۰۲۸۰

اهرم افکار عمومی در عصر جهانی شدن بیش از پیش اهمیت یافته و به عنوان یکی از مهمترین نمادهای قدرت در کار کنترل شرایط ، ایجاد فضای مانور سیاسی و کنترل اقدام رقبا در عرصه روابط بین الملل است . این در حالی است که مالکیت بیشتر رسانه های مهم جهانی که به خبرپراکنی ، انگاره سازی و مدیریت اذهان مشغولند ، در اختیار غرب ، مراکز نزدیک به صهیونیست بین الملل و امریکاست . پر واضح است که در چنین شرایطی ، تصویر رقبا و یا دشمنان امریکا و غرب در اذهان و افکار عمومی مردم جهان چگونه شکل خواهد گرفت . از این منظر ، دیپلماسی رسانه ای امریکا در قبال ایران بیش از هر چیز درصدد القای چند نگرش ویژه بوده است.

اول : انگاره سازی و مفهوم پردازی درباره الگوهای رفتاری که بشدت وجه اجتنابی داشته و در میدان ارزشها و اعتقادات عمومی مردم جهان مطلوب نیست. مفهوم هایی چون تروریسم اسلامی ، بنیادگرایی ، حکومت استبدادی و...
دوم : پیونددهی نسبت به مفهوم های منفی و اجتنابی با شخصیت سیاسی ملتها و دولتهای رقیب یا دشمن. در این فرآیند دیپلماسی رسانه ای امریکا در تلاش بوده تا با استفاده از نظریه تبلیغاتی «این همانی» ایران را معادل و مساوی تروریسم بین الملل اسلامی ، ناقض حقوق بشر و... معرفی کند.
سوم : ایجاد مشروعیت برای اقدامات متفاوت ضد ایرانی با استفاده از انگاره سازی های پیشین و با بهره برداری از انتقال و تسری «ترس از ایران اتمی».
چهارم : جلب بیشترین اجماع سیاسی و مقبولیت سازی در عرصه افکار عمومی برای اقدامات فراقانونی خویش. با این حال طی چند ماه گذشته در حالی که امریکا بشدت در پی القای انگاره های سیاسی خود به مخاطبان جهانی بود ، دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران نیز با بهره گیری از فضای خاص جهانی توانست توجه مخاطبان عرصه بین الملل را به مواضع ، ارزشها و حقانیت خویش جلب کند. دیپلماسی اخیر ایران که همچنان در اهداف بر اصول مبتنی بوده و در روشها از واقعگرایی و دانش راهبردی تبعیت می کند ، با بهره گیری از دیپلماسی عمومی ، معقولیت ، حقانیت ، فضیلت و اهداف جمهوری اسلامی ایران را در مقیاس جهانی و در نمایی نزدیک عرضه کرد. توجه ویژه به ایران و تحولات آن که غرب و بخصوص امریکا موجد آن بود ، فضایی آفرید که دقیقا برخلاف خواسته آنان به میدان عرضه دیدگاه ها و اندیشه های ایرانی تبدیل شد. این ابتکار عمل ، امریکا را در برابر اقدام دوسویه ایران بشدت به موضع انفعال کشانده و دچار ضعف و تردید کرد. ابتکار ایران طیف وسیعی از اقدامات مانند گفتگو با همه طرفهای درگیر در بحران هسته ای ، وارد کردن بازیگران جدید منطقه ای و جهانی به منازعه ، استفاده از نهادها و سازمان های مهم منطقه ای و بین المللی ، گسترش دیپلماسی سفر ، دیپلماسی رسانه ای ، روشنگری در خصوص مواضع غرب و افشای نیات و اعمال امریکا را در بر می گیرد. این اقدامات منجر شد تا اولا ، ایران در موضع فعالیت و ابتکار عمل قرار گیرد ، ثانیا ، نتیجه بخش بودن همدلی و اجماع اروپا با امریکا را در بین سیاستمداران ، ارباب جراید و افکار عمومی مردم اروپا با تردید مواجه کند و ثالثا ، ضمن اثبات حسن نیت ایران باعث توفق گفتمان حق طلبانه ایران در عرصه منازعات سیاسی و بین المللی شود. به کار بردن ادبیات و روشهای مقبول دیپلماسی ، برای مخاطب قرار دادن گروه بیشتری از مردم و ناظران سیاسی در سراسر جهان توانست امریکا را با موج وسیعی از اعتراضات روبه رو کند ، امریکا که با مسکوت گذاشتن پاسخ نامه رئیس جمهور ایران در تلاش بود با کاهش شان و ارزش نامه اثربخشی آن را خنثی کند ، ناگهان خود را در برابر حجم عظیمی از اظهار نظرات و انتقادهای سیاستمداران ، محافل علمی و تحقیقاتی و افکار عمومی جهان مبنی بر ارائه پاسخ مناسب به ابتکار عمل صلح جویانه ایران دید. با آن که نامه رئیس جمهور ناظر به طیف وسیعی از حقایق و واقعیت های دنیای امروز بود ، امریکا با فهم درجه تاثیرگذاری نامه چاره ای جز قبول تبعات و عواقب آن حداقل در بحران هسته ای نداشته لذا در تصمیم اخیر خود مذاکره با ایران را مطرح کرد. هر چند این اقدام امریکا نیز با پیش شرط همراه بود ولی آشکارا به نقاط ضعف و بی نتیجه بودن اقدامات غرب برای حصول اجماع اشاره داشت . دیپلماسی ایران اکنون عرصه ظهور و ارائه گفتمان و نگاه ارزشی و واقع بینانه جمهوری اسلامی ایران است . حضور مقتدر ایران در مناسبات جهانی و ظهور گفتمان شناختی ارزشی آن در حوزه های فهم سیاست جهانی انکارناپذیر است . ادامه این سیاست ؛ فعالگرایی ، استفاده از همه ظرفیت های دیپلماتیک ، توجه بیش از پیش به کشورها و بازیگران شرقی و ادامه اعلام مواضع ارزشی و واقعگرایانه کشور موضوعی است که نتیجه بخش بودن دیپلماسی اخیر کشور را تضمین می کند. این موفقیت از عقب نشینی یا پیروی ایران با مدلهای اندیشه و معیشت غربی حاصل نشده است بلکه دقیقا محصول تلاش ، پایداری و روشن بینی در عرصه واقعیت حیات جمعی و جهانی و روابط بین المللی بوده است . اگر امروز تلاش برای فهم سیاست خارجی ایران ، الگوهای نگرش و بینش آن و همدلی بیشتر کشورها و ملت های جهان را با دولت و ملت سرافراز ایران شاهدیم و اگر گفتمان عزت و عدالت در عرصه مناسبات ایران با کشورهای جهان جایگاه شایسته خود را می یابد ، نتیجه نگاه عزت طلبانه ، عدالت جویانه و واقع بینانه ایران در عرصه نظام بین الملل است.