حراج نسخه چاپ اول کتاب اصول نیوتن به قیمت یک میلیون دلار

نسخه‌ای نادر از کتاب اصول، نوشته اسحاق نیوتن قرار است در حراجی در بنگاه تجارت آثار تریستیز در نیویورک زیر چوب حراج رفته و انتظار می‌رود قیمت آن رکورد قیمت کتاب‌های راهنما را بشکند. این قیمت حداقل یک میلیون دلار تعیین شده است.

کد خبر: ۹۸۱۶۳۷

این نسخه چاپ اول از کتاب نیوتن که بسیار نادر است، بخشی از چند محتوای چاپی است که ظاهرا برای اروپا تدوین شده و تفاوت‌های خاصی با نسخه‌های توزیع‌شده در انگلستان دارد. قیمت ابتدایی این کتاب که بین یک تا 5/1 میلیون دلار (حدود 9/3 تا 8/5 میلیارد تومان) تعیین شده، رکوردی برای آن محسوب می‌شود. پیش از این در سال 1392/ 2013، نسخه‌ای از آن با جلد چرم مراکشی که گفته می‌شود به شاه جیمز دوم تقدیم شده، با قیمتی بیش از 5/2میلیون دلار (نزدیک به 10 میلیارد تومان) فروش رفت. قیمت اولیه آن نسخه فقط 600 هزار دلار بود.

در چاپ اول اصول، حدودا 400 نسخه تهیه شده بود که نسخه‌های اروپایی آن قریب به 20 درصد آنها را تشکیل می‌داده است. هالی، اخترشناسی که عمده شهرتش را مدیون ستاره دنباله‌دار همنامش است، نیوتن را تشویق کرد تا نظریاتش را به رشته تحریر درآورد. هزینه چاپ را نیز هالی تقبل کرد، زیرا آن انجمن سلطنتی که هردو عضوش بودند دچار کسری بودجه شده بود.انجمن دو نسخه از کتاب را نزد خود دارد. یکی از آنها، همان دستنویس اصلی است که متن اولین چاپ در سال 1066 شمسی/ 1687 میلادی بر اساس آن تدوین شد و به «بزرگ‌ترین گنج» معروف است.

چرا اصول نیوتن کتاب مهمی است؟

نام کامل کتاب که به زبان لاتین نوشته شده Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica یا اصول ریاضی فلسفه طبیعی است. این کتاب در برگیرنده نظریات نوآورانه نیوتن در زمینه‌هایی مانند جاذبه و نیروهای حرکتی است و روش ریاضی پیچیده‌تری را به علوم فیزیک معرفی کرد.

کیث مور، رئیس کتابخانه انجمن سلطنتی از آن با عنوان «محکی در تفکر بشری» یاد کرده است. به عقیده وی، «این تنها جزئی از تاریخ و توسعه علم نیست. این یکی از بزرگ‌ترین کتاب‌های منتشر شده در تاریخ است. تاثیر آن در راستای کاربرد ریاضی برای حل مسائل فیزیکی شگرف بوده است.» مور، مبلغ هنگفتی که جذب این کتاب شده را مدیون رشد نفوذ علم در فرهنگ و درآمدهای فراوان برخی کارآفرینان حیطه فناوری می‌داند و می‌گوید: «بسیاری از کسانی که این روزها کتاب‌های بزرگ را تحت تملک درمی‌آورند، ثروت خود را از راه اینترنت یا وب به دست آورده‌اند... اگر کسی میلیون‌ها دلار برای خرج کردن داشته باشد، چه می‌شود یک نسخه هم از اصول ریاضی نیوتن را بخرد؟! کسی که ثروتش را از راه الگوریتم‌های جذاب درآورده، حتما ارزش خاصی برای فیزیک نیوتنی قائل است.»

کتاب‌های مهم تاریخ علم

با وجود تاثیر گسترده این کتاب و بهره از آن به عنوان کتابی پایه‌ در حوزه فیزیک که تا تدوین نظریه عمومی نسبیت اینشتین رقیبی نداشت، کتاب اصول نیوتن سال گذشته در فهرست 20 کتاب مهم آکادمیک تمام اعصار جای نگرفت. در صدر این فهرست، کتاب منشاء انواع چارلزداروین قرار داشت.اما به خاطر انتشار کتاب اصول در سه قرن پیش و کمیاب بودن آن، بالاتر بودن قیمتش نیز طبیعی است. در مقابل، یکی از بالاترین ارقامی که بابت نسخه چاپ اول کتاب داروین هزینه شده، 103هزار پوند (حدود 511میلیون تومان) در سال 1388/ 2009 بود که پس از آن ارقام فروشش پایین‌تر آمده است.

مور معتقد است با وجود تفاوت قیمت‌ها، تاثیر این دو کتاب قابل قیاس است: «آنچه نیوتن در دهه 1060/ 1680 کرد، انقلابی در علوم فیزیک بود. وی قوانین بنیانی فیزیک را به دست داد. کتاب بزرگ داروین نیز در سال 1238/ 1859 در همان مقیاس، زیست‌شناسی را دچار انقلاب کرد. این دو کتاب از نظر تاثیر به هم شبیه هستند.»