تظاهرات علیه رژیم شاه به همه شهرهای ایران کشیده شد
تظاهرات گسترده ای که دهها شهر ایران را فراگرفت و در شهرهایی همچون قم ، مردم عملا با نیروهای مهاجم شاه درگیر شدند ، سبب ارائه تحلیل ها و گزارش ها از وضعیت ایران در بسیاری از روزنامه های غربی شد.
این وضعیت چنان اوج گرفت که نوعی انفجار تحلیل و گزارش پدید آمد. در اکثر این تحلیل ها و گزارش ها به طور مستقیم و غیرمستقیم به فرمانروایان غرب هشدار داده شد که اگر دیر بجنبند ، چه بسا ایران را از دست بدهند و بزرگ ترین حافظ منافع غرب در خاورمیانه و حوزه خلیج فارس (رژیم شاه) سقوط کند. تحلیلگران و گزارشگران روزنامه های غرب برخلاف تمایل خود به تضعیف روانی و تبلیغاتی رژیم شاه به منظور هشدار به سران غرب در کمک سریع به رژیم شاه مجبور شدند برخی واقعیت ها را افشا کنند و در ضمن به سران غرب و سران رژیم شاه توصیه نمایند تا در برابر تظاهرات مردم مسلمان ایران علیه رژیم شاه موضع شدیدتر بگیرند. به عنوان مثال یکی از روزنامه های فرانسوی (لوژورنال) ، ضمن اعتراف به از پا افتادن شاه ، چنین نوشت : ایران مجددا دستخوش امواج خشونت شده است . برخوردهای خونین بین نیروهای انتظامی و تظاهرکنندگان ، بحران شدید به وجود آورده است که مرکز اصلی آن شهر قم است . قبل از تظاهرات گسترده دیروز در شهرهای ایران هیچ کس تصور نمی کرد تظاهرات چنین گسترشی پیدا کند. واقعیت این است که حوادث روزهای اخیر ایران ، در چارچوب سلسله اغتشاشات ممتدی قرار دارد که به نحو خطرناکی مشکلات کشور را افزایش داده است . با این که شاه چند هفته پیش به غرب اطمینان داد که جوش و خروشها و هیجانات فعلی هیچ گونه تهدیدی برای رژیم او محسوب نمی شود، ولی اکنون وزیر خارجه ایران اظهارنظر می کند که ایران روزهای سخت تاریخ خود را می گذراند. چیزی که به گروه مخالفان ایران نیرو داده است ، نارضایتی هایی است که سالها جمع شده و اکنون در قالب تظاهرات انفجاری خود را نشان داده است . اقتصاد ایران وضع وخیمی دارد و با یک بحران جدی روبه رو است. تورم 30 درصد شده است ، بیکاری اوج گرفته است ، امید مردم از دست رفته است ؛ فساد و رشوه خواری در درون حکومت فاجعه آمیز شده است . به نظر می رسد در صورت گسترش بحران ، نیروهای چپ و کمونیست ها بر ایران حاکم خواهند شد. هیچ شکی وجود ندارد که اگر بحران ادامه پیدا کند ، نیروهای چپ ، نیروهای مذهبی را به کنار خواهند زد و با حمایت شوروی به سمت اهداف خود پیش خواهند رفت . یکی از رسانه های دیگر نیز در این زمینه چنین تحلیل کرد: اوضاع سخت و بحرانی شده است ، مقامات ایران بحق اعلام کرده اند که دیگر اغتشاشات را تحمل نخواهند کرد. گرچه شاه سالها حکومت مطلقه داشته است ولی اکنون در اثر امواج سراسری اعتراض و تظاهرات ، از پا افتاده است . با این حال هنوز شاه دو امتیاز و دو اهرم قدرت مهم و سرنوشت ساز دارد که می تواند از آنها استفاده کند. امتیاز اول ارتش قوی و منسجم است که پشت شاه ایستاده است امتیاز دوم این است که مخالفان رژیم شاه پراکنده اند و هر گروه سیاسی موضع خاص خودش را دارد و منسجم کردن آنها تقریبا محال است بنابراین شاه با داشتن این دو امتیاز می تواند سختگیری ها را شدت بخشد و از این طریق به اوضاع تسلط یابد البته همان طور که روند حوادث نشان داد، شاه نه از تفرقه نیروهای مقابل توانست استفاده کند و نه از ارتش خود. امام خمینی با رهبری حیرت انگیز خود همه نیروهای متفرق را متحد کرد و ارتش نیز در نهایت به مردم پیوست .
