آیت الله مکارم تشویقم کرد درباره عاشورا بنویسم

اگر به کتابخانه او سری بزنید با انبوه کتاب‌ها و لوح‌های قدردانی روبه‌رو می‌شوید که به پاس یک عمر فعالیت به او اعطا شده است. خودش می‌گوید 47 لوح تقدیر دارد که البته یکی از آنها بالاتر از همه قرار گرفته است. وقتی به لوح نگاه کنید می‌بینید روی آن نوشته: خادم فرهنگ عاشورا.

افتخار به خادم عاشورا بودن

حکیمی که از قبل پیروزی انقلاب کتاب‌های بسیار خوبی در عرصه ادبیات دینی برای نوجوانان و جوانان نوشته است بیش از هر چیز به این افتخار می‌کند که در این لوح آقای مسجد جامعی، وزیر ارشاد وقت او را خادم فرهنگ عاشورا خطاب کرده است. در آغازین روز ماه محرم با او درباره عاشورا، امام حسین‌(ع) و نگاهش به این واقعه بزرگ بیان می‌کند: با فرا رسیدن محرم بار دیگر مجالس سوگواری آغاز می‌شود. امام حسین‌(ع) مظهر همه زیبایی‌ها و سرچشمه همه نیکی‌هاست. او تبلور ایمان، تجسم دین و تحقق عینی حق است. قیام امام حسین‌(ع) در سال 61 هجری نه تنها در جهت احیای ارزش‌های اسلامی، بلکه همچنین در جهت احیای آموزه‌های همه پیامبران توحیدی بود.

حکیمی می‌افزاید: یکی از دعاهای پرشور دینی که بخوبی نشان می‌دهد نهضت حسینی ادامه‌دهنده راه انبیا بود، زیارت وارث است. وقتی تاریخ پیامبران را از قصص قرآنی می‌خوانیم می‌بینیم دعوت انسان‌ها به پرستش خدای واحد نخستین هدف بود و بعد از آن رها‌سازی انسان‌ها از بندگی غیر خدا. دعوت به عدالتخواهی و دعوت انسان‌ها به انسان دوستی و نیکی و نهی مردم از تجاوز به حقوق انسان‌های دیگر.

این نویسنده پیشکسوت معتقد است: یکی از وظایف ما آن است که در جلسات سوگواری‌ها بیشتر از اهداف نهضت حسینی سخن گوییم و البته یادآوری نهضت حسینی در جلسات سوگواری بسیار مهم است. من معتقدم جلسات سوگواری در محرم و ماه صفر برای بیان اهداف نهضت حسینی کافی نیست. بلکه باید در تمام مدارس و دانشگاه‌ها معلمان و استادان فرزانه باید به تجزیه و تحلیل نهضت حسینی بپردازند و نوجوانان و جوانان را از ریشه‌های این نهضت آگاه سازند.

این پژوهشگر و نویسنده پیشکسوت ادامه می‌دهد: با استقبال فراوان نوجوانان و جوانان از آن کتاب آقای مکارم از من خواست کتابی هم درباره زندگانی حضرت زینب(س) برای نوجوانان بنویسم. این اثر هم سال 1352 از طرف انتشارات نسل جوان ـ که بعدها انتشارات امیرالمومنین(ع) نامیده شد ـ منتشر گردید. بعد از آن هر از گاهی مقالاتی در نشریات مختلف درباره ریشه‌های واقعه کربلا و نهضت حسینی از من به چاپ رسید.

حکیمی می‌گوید: به خاطر دارم در دهه 40 که من پژوهش خود را درباره نهضت عاشورا آغاز کرده بودم. منابع بسیار اندکی برای مطالعه آن قیام تاریخی در دسترس بود اما امروزه هر کس که مایل به شناخت هرچه بیشتر قیام امام حسین(ع) باشد منابع و مدارک بسیار در دسترس اوست و این نعمتی است که هر پژوهشگر راستین به خاطر آن باید خدای را سپاسگزار و تحقیق دیگران را ارج نهد.

مهم‌ترین پیام نهضت عاشورا

او درباره مهم‌ترین پیام نهضت عاشورا بیان می‌کند: بررسی نهضت عاشورا نشان می‌دهد اگر بخواهیم تجلی و مظهر عزت الهی را در روی زمین ببینیم باید آنها را در کلمات و سخنان امام حسین‌(ع) و یارانش در روز عاشورا مشاهده کنیم. امام تا آنجا پیش می‌رود که مرگ در راه کسب عزت حقیقی را بر زندگی ذلت بار و بیعت با ظالمان برتر می‌داند و می‌فرماید: «موت فی عز خیر من حیاه فی ذل» یعنی مرگ در عزت بسیار بهتر از زندگی در ذلت است و هنگامی که یکی از سرداران عمر بن سعد بار دیگر از او می‌خواهد با یزید بیعت کند، امام می‌فرماید: «لا والله لا اعطیکم بیدی اعطاء الذلیل» یعنی: نه به خدا سوگند من دست خواری به شما نمی‌دهم. از این نوع جملات و کلمات حیاتبخش و عزت‌آفرین در روز عاشورا از حسین(ع) و یارانش بسیار شنیده شد.

حکیمی در پایان سخنانش می‌گوید: اسلام دین مهربانی و محبت است. تمام احادیث و روایاتی که از ائمه داریم نشان می‌دهد با چه دین با محبتی روبه‌رو هستیم. آن وقت امروز داعش برای همه جنایت‌هایش فریاد الله‌اکبر سر می‌دهد و به نام اسلام جنایت می‌کند. امیدوارم بتوانیم چهره واقعی اسلام را به دنیا نشان دهیم تا آنها هم اسلام مهربان واقعی را بشناسند.

وقتی آیت الله مکارم شیرازی مقدمه نوشت

در سال 1352 آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی زمانی که آگاه شد درباره قیام امام حسین(ع) به پژوهش و تحقیق مشغول هستم از من خواست کتابی درباره زندگانی آن امام همام و واقعه عاشورا به زبان ساده و برای نوجوانان بنویسم. از آنجا که یادداشت‌هایی در مورد واقعه کربلا تهیه کرده بودم با استفاده از پژوهش‌های قبلی کتابی با عنوان پیشوای آزادگان حسین بن علی(ع) نوشتم که با مقدمه آقای مکارم از طرف انتشارات نسل جوان قم منتشر شد.

زینب مرتضایی‌فرد

فرهنگ و هنر