انتظار این همه تاخیر در برقراری روابط بانکی با ایران را نداشتیم

به همین دلیل جام‌جم گفت‌وگویی اختصاصی با دانی عنان، سفیر دانمارک در ایران داشته که در ادامه می‌خوانیم.

کمی درباره پیشینه اقتصادی ایران و دانمارک توضیح دهید؟

به‌طور کلی اگر درباره پیشینه تجاری میان دو کشور بخواهیم سخن بگوییم لازم است به 5 دهه قبل بازگردیم که متخصصان دانمارکی در نخستین پروژه جاده‌سازی ایران مشارکت داشتند. اما نکته جالب توجه برای اقتصاد ایران را می‌توان در احداث اولین کارخانه شیر و لبنیات دانست، چون نخستین کارخانه شیر ایران با استفاده از تخصص و تکنولوژی آن دوره دانمارک در صنعت لبنیات ساخته شد و به بهره‌برداری رسید. این دو کشور روابط تجاری قابل قبولی از گذشته داشته و اکنون که فضای اقتصادی مناسبی دوباره برقرار شده این تجربه خوب گذشته می‌تواند عاملی در افزایش تجارت میان دو کشور باشد.

آیا آماری از حجم تجارت میان دو کشور طی سال‌های گذشته دارید؟

میزان تجارت میان دو کشور دانمارک و ایران در سال 2010 رقمی معادل 270میلیون دلار بود که بیشتر مربوط به صادرات دانمارک به ایران بود. با توجه به تحریم‌ها حجم مبادلات میان دو کشور در سال مالی 2014 تا 2015 تقریباً 100 میلیون دلار کاهش داشت و به رقمی معادل 170 میلیون دلار رسید. این در حالی است که در سال 2015 تجارت میان دو کشور رشدی معادل 25 درصد را تجربه کرد و امیدواریم این روند برای سال جاری میلادی نیز ادامه داشته باشد. به عنوان مثال طی همین دوره رتبه دانمارک به عنوان شریک تجاری ایران از رتبه 11 به رتبه 10 ارتقا یافته است.

ظرفیت‌های تجاری میان دو کشور در چه حد است؟

ببینید؛ بازار ایران بازاری قابل توجه داخل مرزهای این کشور است در حالی که کشورهای اطراف ایران نیز بازارهای مستعدی هستند. بنابراین در مجموع بازار منطقه می‌تواند مدنظر باشد و از سوی دیگر دانمارک نیز می‌تواند مقصدی مناسب برای محصولات ایران باشد. بنابراین در مجموع آینده‌ای روشن از تجارت میان دو کشور وجود دارد و برآوردی که از سوی مسئولان دو کشور صورت گرفته شاید نزدیک به 500 میلیون دلار سالانه تبادل تجاری است.

آینده تجارت ایران با منطقه اقتصادی اروپا را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

با توجه به اقداماتی که ایران تاکنون انجام داده، من تصور می‌کنم آینده تجاری این کشور و اتحادیه اروپا بسیار روشن و مثبت است که شاهد مثال آن افزایش 22 درصدی تجارت ایران با اتحادیه اقتصادی اروپا در سه‌ماهه اول سال جاری میلادی است. به‌عنوان مثال صادرات نفت ایران به اتحادیه اروپا در حال حاضر نزدیک به سطح قبل از تحریم‌ها یعنی حدود 600 هزار بشکه در روز رسیده است.

فکر می‌کنید کدام بخش‌های اقتصادی ایران برای شرکت‌های اروپایی جذاب‌تر هستند؟

با توجه به سفر هیات‌های تجاری به ایران می‌بینیم به‌طور کلی شرکت‌های اروپایی مشتاق به افزایش روابط تجاری خود با ایران هستند . اما بطور کلی فرصت‌هایی برای سرمایه‌گذاری در بخش‌های انرژی، پتروشیمی، انرژی‌های تجدیدپذیر، مدیریت آب و کشاورزی وجود دارد که امروز از دیدگاه شرکت‌های تجاری اروپا بسیار جذاب بوده و به دنبال دریافت اطلاعات بیشتر در این زمینه هستند.

درباره شرکت‌های کشور دانمارک چطور؟

به عقیده من مهم‌ترین فرصت همکاری و مشارکت دو کشور اکنون در بخش حمل و نقل دریایی است که با توجه به پتانسیل‌های موجود در سال‌های آینده شاهد رشد قابل توجهی در این زمینه خواهیم بود. اما با توجه به اطلاعات و آماری که در اختیار داریم بیشترین علاقه‌مندی برای حضور در بازار ایران برای شرکت‌های دانمارکی مربوط به تجارت ماشین‌آلات، دارو (مواد اولیه تولید دارو) و صادرات فناوری به بخش‌های مختلف، از جمله صنایع غذایی، پتروشیمی، آب و انرژی بخصوص انرژی‌های تجدید پذیر است.

ارتباطات بانکی برای ایران پس از توافق هسته‌ای یکی از مهم‌ترین موارد بوده، به نظر شما اصلی‌ترین مانع که از این ارتباط جلوگیری کرده چیست، آیا آمریکا در این زمینه نقش‌آفرینی می‌کند؟

صادقانه بگویم؛ شاید پس از اجرایی شدن برجام هیچ‌کس انتظار نداشت ارتباط بانکی ایران با کشورهای دیگر اینقدر طول بکشد و اکنون این انتظار بیش از حد طول کشیده و هنوز برخی از نهادهای مالی بین‌المللی نسبت به ارتباط با سیستم بانکی ایران تردید دارند.

اما به‌طور کلی برای جذب دوباره بانک‌های ایران در سیستم بانکداری بین‌المللی باید موانعی برطرف شود تا شاهد عادی شدن روابط باشیم و در این روند هیچ کشوری مستقیم تأثیرگذار نیست. بلکه این یک مرحله طبیعی است. پس لازم است بگویم هیچ فشاری از سوی یک کشور یا کشورهایی برای جلوگیری از این اتفاق وجود ندارد و باید منتظر برطرف شدن برخی ابهامات در این زمینه باشیم.

از موانع بانکی بگذریم، آیا واقعاً ایران برای شرکت‌های خارجی جهت سرمایه‌گذاری جذاب است؟

بله؛ چون ایران دارای ذخایر بزرگ و بهره‌برداری نشده نفت و گاز است و این یک پتانسیل بزرگ برای سرمایه‌گذاری است اما تولید انرژی پایدار و در حمل و نقل دریایی نیز دیگر موارد جذاب شناخته شده است. اگر بخواهم مشخصاً درباره شرکت‌های کشور دانمارک بگویم همه می‌دانیم این شرکت‌ها برای تولید محصولات خود به مواد اولیه نیاز دارند که این مواد در ایران وجود دارد و همین عامل در جذابیت ارتباط تجاری با ایران تاثیرگذار است.

شما فکر می‌کنید مهم‌ترین مانع برای جذب سرمایه‌های خارج در ایران چیست؟

من فکر می‌کنم کمبود اطلاعات مهم‌ترین مانع است؛ چون ایران هنوز به‌عنوان اقتصادی ناشناخته برای بسیاری از سرمایه‌گذاران است. به همین دلیل ایران اگر به دنبال جذب سرمایه‌های خارجی است باید افق‌‌های شفافی از بازده‌مالی سرمایه‌گذاران خارجی در این کشور ارائه نماید و با استفاده از ارتباطات موجود آنها را در اختیار متقاضیان قرار دهد.

نظر شما درباره این‌که برخی اخبار می‌گوید هیات‌های تجاری صرفاً برای فروش محصولات وارد ایران می‌شوند چیست؟

این روند یکی از طبیعی‌ترین موارد در دنیای تجارت است چون هنگامی که یک تولیدکننده اطلاعات مناسبی از بازار هدف خود نداشته باشد ابتدا سعی می‌کند با فروش محصولات خود در حجم‌های مشخص و محدود نسبت به جمع‌آوری اطلاعات کاربردی اقدام کرده و پس از آن در صورت مثبت بودن نتیجه برای ارتقای سطح تجاری خود با آن منطقه اقدام می‌کند. این درحالی است که نباید فراموش کنیم با توجه به فضای ایجاد شده بسیاری از این شرکت‌ها اصلاً برای اولین بار است که وارد بازار ایران می‌شوند.

عماد عزتی

اقتصاد