بحران دربحران با برداشت غیراصولی نمک از دریاچه ارومیه

آیا اکنون استحصال نمک از بستر دریاچه ارومیه صورت می‌گیرد؟

بله. به میزان زیاد. بخشی از این نمک برای فروش به عنوان نمک خوراکی استحصال می‌شود و بخشی هم برای مصارف صنعتی. در مجموع این کار به منظور درآمدزایی انجام می‌شود و بسیاری از کسانی که به این کار مبادرت می‌کنند، همان‌هایی هستند که پیش از این مزارع و باغ‌هایشان به خاطر ریزگردهای نمکی خشک و نابود شده و حالا از این راه کسب درآمد می‌کنند.

آیا این برداشت‌ها بامجوز و قانونی است؟

اگر برداشت‌ها به روش علمی واصولی باشد، ضررش کمتر است. اما درنهایت فرقی نمی‌کند، این کار چه با مجوز و چه بی‌مجوز، کار درستی نیست و پیامدهای بسیار خطرناکی به همراه خواهد داشت.

برداشت نمک از بستر خشک شده دریاچه چه پیامدهایی دارد ؟

برداشت غیراصولی موجب از هم گسستگی و پودر شدن نمک‌های سخت بستر دریاچه (که اکنون به صورت بستری یکپارچه است) شده و با هر وزش باد و نسیم و توفانی براحتی از زمین بلند شده و در هوا پخش می‌شود.

آیا این اتفاق اکنون افتاده است؟ یعنی شما شاهد انتشار گردوغبارهای نمکی به دلیل استحصال نمک در منطقه هستید؟

بله، تقریبا بیشتر گردوغبارهای نمکی که در مناطق اطراف دریاچه شکل گرفته و راهی مزارع و مناطق مسکونی می‌شود، به همین دلیل است و متاسفانه ما در گفت‌وگویی که با مردم برخی از این مناطق داشتیم، از شایع شدن بیماری‌های متعددی همچون بیماری‌های تنفسی، نازایی در حیوانات و حتی زنان گلایه‌مند بودند.

در گزارش برخی سمن‌ها آمده بود که کارخانه‌ای در نزدیکی دریاچه به پمپاژ آب از دریاچه به درون حوضچه‌هایی اقدام کرده و پس از تبخیر آب، به برداشت نمک برجای مانده در حوضچه‌ها اقدام می‌کند، آیا این خبر صحت دارد؟

بله، متاسفانه این کار صورت می‌گیرد و ما خودمان بازدیدی از این حوضچه‌ها داشتیم که متاسفانه تعدادشان نیز زیاد است. البته مسئولان آن مجموعه پس از پیگیری ما، اعلام کردند که آب حوضچه‌ها از جای دیگری تامین می‌شود، اما تا جایی که ما می‌دانیم این امر غیرممکن است، زیرا در آن منطقه هیچ منبع آب، رودخانه و دریاچه دیگری نیست که پس از تبخیر، به این میزان، از آن نمک برجای بماند و لذامنبع آب حوضچه‌ها فقط می‌تواند از دریاچه ارومیه باشد.

پمپاژ آب از دریاچه‌ای که در حال مرگ است و مسئولان کشور با تلاش بسیار و هزینه هنگفت درصدد آبرسانی به آن هستند، هیچ توجیهی ندارد .چرا مدیران کارخانه مذکور به استحصال نمک از بستر خشک شده اقدام نکرده و دریاچه را خشک می‌کنند؟

ما نیز این پرسش را از آنان پرسیدیم و پاسخ آنان این بود که این کار هزینه بیشتری در بردارد. در هر صورت برداشت نمک چه با خشکاندن آب دریاچه و چه از مناطق خشک شده با این روش‌های غیراصولی به ایجاد و گسترش روزافزون توفان‌های نمکی منجر می‌شود که سلامتی ساکنان شمال غرب کشور و زندگی در این مناطق را تهدید خواهد کرد.

فاطمه مرادزاده

ایران