ماهواره خطرناک‌تر است یا شبکه‌های اجتماعی؟

در فیلم‌های ماهواره‌ای کارگردان چهار خانواده را به تصویر می‌کشد که همگی از ارزش‌های انسانی و اخلاقی به دور هستند و خیانت، خیانت جنسی، سرقت، گرایش به بزه و... را براحتی انجام می‌دهند. چون هدف پیام‌رسان چندوجهی است، میزان تاثیرپذیری کمتر از شبکه‌های مجازی است. گرچه ما نمی‌توانیم آثار مخرب این گونه فیلم‌ها را در خانواده نادیده بگیریم، با وجود این عملی شدن چنین مسائل منفی در خانواده از احتمال کمتری برخوردار است. در واقع در ماهواره ما با یک فرآیند سروکار داریم، یعنی تا فرد بیاید و برای خیانت کردن سرقت و هر عمل مذموم دیگری برنامه‌ریزی کرده و به مرحله عمل درآورد به زمان نیاز دارد، اما در فضای مجازی به هیچ وجه چنین نیست و فرد براحتی با شخص دیگری ارتباط برقرار می‌کند. در فیلم‌های ماهواره‌ای فرد چند گام یا یک گام عقب‌تر است، اما در شبکه‌های مجازی این طور نیست و دو فرد در پنجره خصوصی که باز می‌کنند، براحتی با هم حرف می‌زنند. حتی ممکن است در وضعیت‌های غیراخلاقی باشند، لباس‌های نامتعارف پوشیده باشند یا حرف‌های غیراخلاقی بین‌شان رد و بدل شود. در واقع از طریق این برنامه‌های ارتباطی دو نفر به یکدیگر چراغ سبز نشان می‌دهند، پیشنهادهایی به یکدیگر داده می‌شود.

بنابراین اگر تصورات شناختی در شبکه‌های مجازی که ـ موقعیت عمل ـ هستند، قدرت اجرایی شدن به خود بگیرند، شاهد بروز انواع و اقسام مشکلات و بزه‌ در میان مردم خواهیم بود. ضمن این که نباید ویژگی‌های خوب شبکه‌های اجتماعی را نادیده بگیریم. در حال حاضر شاهد این هستیم که افراد و گروه‌های زیادی اطلاعات زیاد و مفیدی با یکدیگر رد و بدل می‌کنند و همین شبکه‌ها عامل بسیار مهمی در خیانت زوجین به یکدیگر به شمار می‌روند و ما هر روز شاهد حضور زنان و مردانی هستیم که از حضور بیش از اندازه همسر خود در آنها گله‌مند هستند. همین فضا براحتی فضای شک و تردید و سوءظن و از بین رفتن محبت میان زن وشوهر و در نهایت خیانت را رقم می‌زند و در بسیاری از موارد به طلاق می‌انجامد. بهتر این است که زوجین بیش از یک ساعت در شبکه‌های مجازی حضور نداشته باشند تا زمینه بدگمانی و شک و تردید در آنها فراهم نشود. در ضمن باز هم تاکید می‌کنم که زوجین به هیچ وجه روی دستگاه گوشی خود قفل نگذارند تا هر زمانی که همسرشان اراده کرد به آن دسترسی داشته باشد. همین مساله سبب ایجاد اعتماد میان زن و شوهر خواهد شد.

دکتر پرویز رزاقی - روان‌شناس