قتل عام در قلعه «قاهره» و انقراض سلسله 600 ساله «ممالیک»
پنجم صفر 1226 قمری «ممالیک» و پسران آنها قتل عام شدند و ضربه تنهایی به این سلسله وارد آمد.در سال 1249 میلادی ، آخرین حکمران سلسله «ایوبیان» مصر (ملک صالح ایوبی) فوت کرد و غلامان او (مملوک ها) جانشین اش را برکنار کردند و خود بر جای او نشستند.
بدین ترتیب در تاریخ مصر سلسله ای به نام سلسله «غلامان» یا سلسله «ممالیک» پدید آمد. سلسله ممالیک تا زمان تسلط دولت عثمانی بر شمال آفریقا (923 ق / 1517 م) قدرت داشتند. هنگامی که دولت عثمانی مصر را فتح کرد ، این سلسله را از بین نبرد ولی تحت سلطه خود درآورد. البته حیات این سلسله با فراز و فرودهایی همراه بود و گاهی کاملا تحت فرمان عثمانی ها قرار می گرفتند و گاهی نیز می توانستند استقلال نسبی به دست آورند. در قرن 13 قمری (19 میلادی) و در پی شورش محمدعلی پاشا علیه دولت عثمانی ، محمدعلی پاشا با ممالیک ، حکومت مشترک یافت و مدتی با هم بر مصر حکومت کردند. اما این وضع مدت زیادی دوام نیاورد و محمدعلی پاشا و ممالیک با هم اختلاف پیدا کردند و هر یک از آنها تلاش کردند طرف مقابل را از میدان به در ببرند. محمدعلی پاشا که قدرت او روزبه روز افزایش می یافت ، تلاش مستمری برای سرکوبی ممالیک انجام داد. ضربه نهایی در پنجم صفر 1226 قمری (مارس 1811 م) بر ممالیک زده شد. در این روز محمدعلی پاشا به دلیل فرمان یافتن فرزندش (طوسون) از سوی خلیفه عثمانی برای نبرد با «وهابیان» ، جشن بزرگ و هدفمندی برپا کرد. مراسم این جشن ، طوری برنامه ریزی شده بود که در پایان جشن ، ابتدا نیروهای محمدعلی پاشا و بلافاصله پس از آن ، نیروهای 500 نفر ممالیک رژه بروند. به عبارت دیگر چنین برنامه ریزی شده بود که ابتدا نیروهای محمدعلی پاشا و سپس نیروهای ممالیک از قلعه خارج شوند و از همان جا به طرف عربستان و سرکوب وهابیان حرکت کنند. هنگامی که نیروهای محمدعلی پاشا از قلعه خارج شدند و نوبت به خروج نیروهای ممالیک رسید ، طبق برنامه از پیش تعیین شده ، کودتا آغاز شد و درهای قلعه را به روی نیروهای ممالیک بستند. در همین هنگام نیروهای محمدعلی پاشا در بالای دیوار قلعه به سوی ممالیک آتش گشودند و آنها را در درون قلعه قتل عام کردند. در همین زمان سران و بزرگان ممالیک و همه آنهایی که در خارج از قلعه به سر می بردند ، دستگیر و اعدام شدند. بدین ترتیب سلسله ای که نزدیک 600 سال در مصر فرمانروایی داشت ، به پایان عمر خود رسید. قتل عام ممالیک در پنجم صفر 1226 قمری ، در تاریخ مصر به «مذبحه قلعه» یا «قتل عام در دژ» معروف است . محمدعلی پاشا بعد از این حادثه ، تصفیه و کشتار خونین ممالیک را در سایر نقاط مصر ادامه داد و همه آنها را قلع و قمع کرد. حتی او فرزندش (اسماعیل پاشا) را به تعقیب ممالیک در سودان نیز فرستاد. بنابراین ممالیک مجبور شدند از سودان نیز به سمت سواحل دریای سرخ و «دارفور» فرار کنند و از صحنه تاریخ ناپدید شوند.
