آغاز سرکشی به حساب‌های بانکی برای حذف یارانه نقدی

به گزارش جام‌جم، همه کارشناسان اقتصادی از زمان مطرح شدن حذف یارانه ثروتمندان به دولت پیشنهاد دادند که به حساب‌های بانکی مردم برای بررسی بهتر رجوع کند، اما دولت با بهانه‌های مختلف از این موضوع شانه خالی کرد و می‌گفت که حساب‌های شخصی ملاک حذف یارانه نیست.

در قانون بودجه امسال، مجلس تصویب کرد یارانه سه دهک پردرآمد جامعه که درآمد ماهانه بالای سه میلیون تومان دارند، حذف شود، اما مسئولان دولتی می‌گویند امکان شناسایی افرادی که بالای سه میلیون تومان در ماه درآمد دارند، وجود ندارد. در پاسخ به توجیهات دولت، نمایندگان مجلس می‌گویند این کار براحتی با مراجعه به حساب‌های بانکی افراد میسر است. در صورت حذف یارانه سه دهک پردرآمد جامعه، مبلغی حدود 12 هزار میلیارد تومان در اختیار دولت قرار می‌گیرد که با آن می‌تواند اشتغالزایی گسترده‌ای انجام دهد.

اما تماس‌های مکرر خوانندگان روزنامه جام‌جم نشان می‌دهد دولت به صورت نامحسوس ورود به حساب‌های بانکی را در برنامه خود برای حذف یارانه قرار داده است. یکی از این افراد که یارانه‌اش در فروردین‌ امسال قطع شده، به جام‌جم خبر داد که پس از اعتراض به حذف یارانه‌اش، از سوی سازمان هدفمندی یارانه‌ها با وی تماس گرفتند و اظهار کردند حقوقی که در ماه گذشته به حساب بانکی شما واریز شده حدود چهار میلیون تومان بوده و به همین دلیل شما دیگر استحقاق دریافت یارانه را ندارید.

ممنوعیت ورود به حساب بانکی تمام شد؟

چندی پیش روزنامه جام‌جم با احمد میدری، معاون رفاه وزارت، تعاون، کار و رفاه اجتماعی گفت‌وگویی داشت که این مقام مسئول در این گفت‌وگو اعلام کرده بود برای حذف یارانه ثروتمندان اصلا مبنای دولت ورود به حساب بانکی افراد نیست.

میدری گفت: مبنای حذف یارانه‌ها خودرو، معامله ملکی و محل سکونت است که ما از اطلاعات مختلف موجود، بجز نظام بانکی استفاده کردیم. به شغل فرد هم توجه داشتیم؛ از پزشک، وکیل و هیات مدیره شرکت‌های بزرگ گرفته تا موارد دیگر .

وی اضافه کرد: وقتی فرد به سامانه مراجعه می‌کند، به او گفته می‌شود شما دارای این دارایی‌ها هستید.

معاون رفاه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در پاسخ به این پرسش مبنی بر این‌که چرا به حساب‌های مردم برای حذف یارانه ورود نمی‌کنید، اظهار کرد: این دستور رئیس‌جمهور است.

میدری ادامه داد: استدلال دولت این است که مردم باید به حوزه نظام بانکی اعتماد کنند تا پولشان را از نظام بانکی خارج نکنند، چون سیستم بانکی در اقتصاد مثل نیروگاه یا سد است. نیروگاه برق را مقایسه کنید با یک کارخانه فولاد، وقتی کارخانه فولاد ورشکست یا تعطیل می‌شود، یکسری فعالیت‌ها متوقف می‌شود، اما وقتی برق قطع می‌شود همه کارخانه‌ها تعطیل می‌شوند.

وی تاکید کرد: سیستم بانکی در همه جای دنیا مثل نیروگاه‌های برق است و همه بانک‌های دنیا اگر حدود 20 درصد مردم، اعتمادشان را از دست بدهند، ورشکسته می‌شوند. بی‌اعتمادی به نظام بانکی هزینه‌های سنگینی برای کشور دارد.

اشتباهات فراوان در شناسایی پولدارها

خودداری دولت طی دو سال اخیر در استفاده از اطلاعات حساب‌های بانکی به منظور شناسایی اقشار پردرآمد که شفاف‌ترین مرجع برای اطلاع از درآمد اقشار جامعه است، موجب بروز اشتباهات فراوانی در شناسایی پولدارها شده است. همان‌طور که مسئولان گفته‌اند، از حدود 5/4 میلیون نفری که سال گذشته یارانه نقدی آنها حذف شد، حدود یک‌سوم آنها اعتراض کرده‌اند که پس از بررسی‌ها مشخص شد حق با آنها بوده و این اقشار جزو پولدارها نیستند. علت این ضریب خطای 33 درصدی، پرهیز از رجوع به حساب‌های بانکی افراد و استفاده از سایر بانک‌های اطلاعاتی همچون محل سکونت و خودرو است که ضریب اشتباه بالایی دارند. این درحالی است که با یک بررسی ساده در گردش حساب بانکی مثلا دو سال آخر هر فرد براحتی مشخص می‌شود که وی مستحق دریافت یارانه هست، یا خیر.

دولت باید به حساب‌های بانکی مردم ورود کند

دکتر احمد توکلی، عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس در همین باره به خبرنگار ما گفت: مجلس، موافق صددرصد بررسی حساب بانکی پردرآمدهاست و چندی پیش اقتصاددانان مجلس طی نامه‌ای علمی و مستدل، مخالفت خود را با نظر آقای رئیس‌جمهور مبنی بر این‌که نباید به حساب‌های مردم وارد شد، اعلام کردند.

وی افزود: حساب بانکی افراد حریم خصوصی است، اما دولت و مقامات قضایی نامحرم نیستند. فقط در صورتی باید مراقب بود که این اطلاعات افشا شود و افشای اطلاعات این حساب‌ها غلط است، اما سرکشی برای اطلاع از وضعیت حساب افراد برای مقاصد مالیاتی و مشابه آن مانند پولشویی ضروری است و باید سرکشی شود.

این اقتصاددان تصریح کرد: اکنون سازمان مالیاتی به حساب‌های مردم ورود کرده و این کار بسیار درستی است. اگر ماموران مالیاتی سراغ دفاتر شرکت‌ها می‌روند، باید بگویند حریم خصوصی است و وارد نشوید؟ سازمان امور مالیاتی باید از همه فعالیت‌های شرکت‌ها آگاه باشد و خبردار شود و کنترل کند و این کار ورود به حریم خصوصی نامیده نمی‌شود.

شفافیت اطلاعاتی مزیت بررسی حساب است

دکتر محمدرضا پورابراهیمی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس نیز به جام‌جم گفت: یکی از مزایای کنترل و بررسی حساب‌های بانکی می‌تواند حذف افراد پولدار باشد و بیشتر در امور مالیاتی و مقابله با فساد نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد و یک کار مرسوم در همه جهان است و این کار باعث می‌شود تا شفافیت اطلاعاتی در کشور حاکم شود.

وی تصریح کرد: سرکشی به حساب‌های بانکی یک تجربه جهانی است و همه کشورهای پیشرفته این کار را انجام می‌دهند، به طوری‌که اگر پول زیادی به حساب یک فرد واریز شود تا منشأ آن مشخص نشود پلیس و بانک اجازه برداشت آن را نمی‌دهند و همه این قانون را رعایت می‌کنند و باید به قانون پاسخگو باشند.

پورابراهیمی در پاسخ به این پرسش که چرا رئیس‌جمهور به تیم اجرایی حذف یارانه ثروتمندان دستور داده که نباید به حساب مردم ورود کرد، افزود: ورود دولت به حساب‌های مردم کار غیرقانونی نیست و نباید از آن یک تابو ساخت. در کشورهای توسعه‌یافته هرچه اطلاعات افراد و خانوارها بیشتر باشد، دولت می‌تواند خدمات بهتری ارائه دهد و باید برای پیشبرد اهداف کشور شفافیت اقتصادی وجود داشته باشد.

نایب رئیس کمیسیون ویژه اقتصادی مجلس ادامه داد: اگر طبقه‌بندی اطلاعات درآمدی وجود نداشته باشد، قطعا دست دولت در حذف یارانه ثروتمندان بسته می‌ماند، اما با بررسی حساب‌های مالی می‌توان ضریب خطا را کاهش داد.

وی اضافه کرد: دولت باید به صورت شفاف اعلام کند که حساب‌های مردم را بررسی خواهد کرد و افراد دارنده حساب باید مطمئن باشند که اصلا قرار نیست اطلاعاتشان افشا شود. اکنون این سازوکار وجود دارد و مردم نیز با آن کنار آمده‌اند و آن هم اطلاعات شماره حساب‌های بانکی است که می‌توان با وارد کردن کدملی همه اطلاعات را به دست آورد، اما این اطلاعات نزد بانک مرکزی نگهداری می‌شود.

محمدحسین علی‌اکبری - اقتصاد