تلاش اروپا برای ترمیم روابط با ایران

اختلاف‌نظر در زمینه مسائل منطقه‌ای و حمایت برخی کشورهای اروپایی از دولت‌های جنگ‌طلب خاورمیانه ازجمله عربستان از یک‌سو و اختلافات در زمینه بهانه‌های حقوق بشری غرب از سوی دیگر، ازجمله مسائلی است که می‌تواند توسط دیپلمات‌های کشورمان به بحث گذاشته شود. همچنین همسویی برخی دولت‌های اروپایی با بهانه‌جویی‌های آمریکا درباره برنامه موشکی کشورمان و همنوایی در تحریم‌های یکجانبه، باعث شده تا اروپایی‌ها نتوانند آن‌طور که باید از ظرفیت همکاری با ایران در حوزه‌های مختلف استفاده کنند.

در تازه‌ترین اقدامات اروپا علیه کشورمان، آن هم همزمان با سفر نخست‌وزیر ایتالیا به کشورمان و در آستانه سفر فدریکا موگرینی به تهران، شورای وزیران اتحادیه اروپا روز دوشنبه تحریم‌های وضع شده به بهانه ادعایی نقض حقوق بشر در ایران، علیه 82 فرد و یک موسسه را تمدید کرد؛ اقدامی که بی‌تردید نمی‌تواند به افزایش اعتماد میان ایران و اروپا کمک کند.

با وجود این، ایران و اروپا در حوزه‌های اقتصادی از منافع مشترک بسیاری برخوردارند که می‌تواند زمینه لازم را برای همکاری‌های مشترک به ‌وجود آورد. دور ماندن اروپایی‌ها از بازار ایران به‌دلیل تحریم‌های هسته‌ای، حالا در شرایط پسابرجام، اروپایی‌ها را وادار کرده است که برای جبران گذشته، خود را شتابان به ایران برسانند.

اثرپذیری برخی اروپایی‌ها از لابی صهیونیستی

در ارتباط با ظرفیت‌های مشترک ایران و اروپا برای همکاری مشترک، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی به جام‌جم می‌گوید: در استراتژی کلان اتخاذ شده از‌سوی نظام، تعاملات سازنده، موثر و متقابل با دنیا به استثنای رژیم صهیونیستی و آمریکا در دستور کار بوده است.

محمدرضا محسنی‌ثانی با اشاره به این‌که روابط میان ایران و اروپا در مقاطع زمانی خاصی دستخوش تنش شده، می‌افزاید: گاهی اوقات اروپاییان تحت ‌تاثیر لابی سنگین آمریکا و صهیونیست‌ها اقداماتی انجام دادند که نقض تعامل سازنده و ارتباطات دوطرفه بوده، اما هم‌اکنون این روابط تا حدودی ترمیم و اصلاح شده و ارتباطات برقرار شده است. وی خاطرنشان می‌کند: باید از فناوری برتر اروپا در جهت تقویت صنایع کشور و مسائل پژوهشی استفاده کنیم تا در سایه برقراری این ارتباطات از منافع آن بهره‌مند شویم.

نماینده سبزوار درخصوص فرصت‌های منطقه‌ای روابط ایران و اروپا می‌گوید: از طریق کشورهای منطقه، ایجاد راه‌آهن بین ایران و ترکیه یا از طریق تنگه باب‌المندب می‌توان پل ارتباطی، اقتصادی و توسعه‌ای با اروپا به‌وجود آورد و از این مسیر انتقال انرژی به اروپا نیز تسهیل شود.

سفر مقامات اروپایی نشانه ارتقای جایگاه ایران

مرتضی مکی، کارشناس مسائل بین‌المللی نیز با اشاره به سفر نخست‌وزیر ایتالیا به کشورمان، درباره اهمیت این سفر توضیح می‌دهد: سفر آقای متئو رنتسی، نخست‌وزیر ایتالیا به تهران هم از بعد اروپایی و هم بعد مناسبات دوجانبه ایران و ایتالیا مهم و قابل توجه است. از بعد اروپایی این سفر را باید در ادامه سفر مقامات اروپایی بعد از امضای توافق‌نامه هسته‌ای موسوم به برجام مورد ارزیابی قرار داد، چراکه با این توافق به هر حال جمهوری اسلامی ایران جایگاه ویژه‌ای به لحاظ سیاسی و اقتصادی برای اروپایی‌ها پیدا کرد.

وی ادامه می‌دهد: روند تحولات خاورمیانه نیز نشان داد که غربی‌ها نمی‌توانند نقش و جایگاه کشورمان را در تحولات خاورمیانه و تامین امنیت و ثبات این منطقه نادیده بگیرند. همچنین فرصت‌های اقتصادی ویژه‌ای که در جمهوری اسلامی ایران وجود دارد برای اروپایی‌ها بسیار قابل توجه است.

وی درباره تاثیر این سفر در گسترش روابط دوجانبه ایران و ایتالیا تصریح می‌کند: ایتالیا تا پیش از تحریم‌های ظالمانه غربی‌ها جزو بزرگ‌ترین شریک‌های تجاری ایران بود و مناسبات سیاسی و اقتصادی نزدیکی با ایران داشت.

عبور ایتالیا از سیاست‌های تنش‌زای برلوسکنی

مکی با اشاره به روابط طولانی ایران و ایتالیا در طول دوران گذشته بویژه پس از پیروزی انقلاب اسلامی خاطرنشان می‌کند: مشترکات فرهنگی زیادی میان ایران و ایتالیا وجود دارد. شاید در قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، کشورهای دیگری هم بودند که مناسبات جدی‌تری با ایران داشتند، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد در پی تحولاتی که بعد از پیروزی انقلاب در ایران روی داد، ایتالیا سعی کرد بهترین مناسبات را با ایران داشته باشد. سیر تحولات گذشته نشان می‌دهد به نسبت دیگر کشورهای اروپایی، ایتالیا در تعاملات سیاسی با ایران سابقه استعماری ندارد.

وی البته یادآور می‌شود: نوع روابط ایران با ایتالیا در طول این دوران 37 ساله از سطح یکسانی برخوردار نبوده و به‌طور مشخص در دوره نخست‌وزیری برلوسکنی به‌دلیل شیوه رفتاری ناپسند او، روابط میان دو کشور دستخوش تنش‌هایی شده بود، اما به‌طور کلی می‌توان گفت سطح روابط ایران و ایتالیا از معدل خوبی برخوردار است.