حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
پاسخ موسسه تنظیم و نشر آثار امام در خصوص نقش مردم در جمهوری اسلامی ( (
در این مقاله به سوالات و محورهای زیر میپردازیم:
سوالات و محورهای بحث: آیا تاکید امام بر جمهوری اسلامی و میزان بودن رای ملت ناشی از شرایط اضطراری اول انقلاب بوده است یا از عمق اعتقادات دینی ایشان سرچشمه میگیرد؛
رابطه بین عنوان "حکومت اسلامی" و "جمهوری اسلامی" چیست و آیا مدل آرمانی امام خمینی حکومت اسلامی در مقابل مدل اضطراری جمهوری اسلامی است؛ و آیا جمهوریت نظام اسلامی یک مدل موقتی است یا مدل مطلوب و همیشگی؛
مشروعیت حکومت اسلامی و ولایت فقیه در دیدگاه امام متوقف بر چه اموری است و آیا رای و بیعت و رضایت مردم در آن نقش و تاثیر دارد یا نه؛ نظر رهبر معظم انقلاب و جانشین حضرت امام در این رابطه چیست؛
موضوع اصلی چالش اخیر واین مقاله بیان دیدگاه امامخمینی است. بنابراین نمونههایی از متن سخنان امام عینا در هر یک از موضوعات مورد بحث نقل میشود، با تاکید بر اینکه آنچه نقل شده تنها نمونههایی از دهها مورد مشابه است که علاقمندان میتوانند با مراجعه به تالیفات حضرت امام و مجموعه جلدی صحیفه امام و یا لوح فشرده آن و خصوصا کتابهایی با عنوان "اسلام ناب ، آیین انقلاب اسلامی، انتخابات و مجلس، جایگاه و نقش مردم در حکومت از دیدگاه امام خمینی" مراجعه نمایند.
مبنای احتجاج ما با آیت الله مصباح یزدی و همفکران ایشان در این زمینه متن کلام و مواضع صریح امام و سیره و عمل ایشان است با تکیه بر اصل عقلایی و مسلم فقهی "حجیت ظواهر". یعنی باید کلام گوینده را بر همان معنایی که ظهور در آن معنا دارد حمل کنیم و حق نداریم که به گوینده معنایی را نسبت دهیم که ظاهر کلامش خلاف آن را ثابت میکند مگر آنکه دلیل و قرینهای مسلم عقلی یا نقلی (از سایر اقوال گوینده) در دست داشته باشیم که ثابت کند منظور گوینده معنای ظاهری لفظ نبوده است.
دقت در سخنان امام خمینی که نقل میشود ثابت میکند که نه تنها سخنان ایشان درباره نقش رای مردم در حکومت اسلامی و تاکید ایشان بر جمهوریت نظام اسلامی ظهور در همین معانی دارند بلکه فراتر از آن از چنان صراحتی برخوردارند که نص در معنا میباشند یعنی احتمال معنای دیگر وجود ندارد.
بنابراین آقایان که معانی و مطالبی را به امام در این زمینه نسبت میدهند که خلاف تمامی اقوال ایشان است باید اسناد و قراین و دلایل خویش را ارائه کنند و تاکنون آنچه که فرمودهاند جز ادعاهایی که از ناحیه مواضع امام خمینی صراحتا رد میشود مطلب دیگری نبوده است. از بحث احتجاج لفظی که بگذریم مهمترین برهان و دلیل قاطع ما در اثبات نظر امام خمینی پیرامون نقش رای مردم، سیره و اقدام عملی ایشان است در موضوع تشکیل نظام جمهوری اسلامی از آغاز تا پایان عمر که مبتنی بر احکام الهی و سیره پیامبر و ائمه اطهار(ع) بوده است.
طبعا باید به سوالات و اشکالاتی که آقایان مطرح کردهاند نیز در ضمن بحث پاسخ بگوییم.
* آراء امام خمینی درباره میزان بودن رای ملت و حق الهی و ملی مردم در تعیین سرنوشت خویش و انتخاب زمامداران: پس از برگزاری رفراندوم فروردین نظر امام آن بود که مردم برای تنظیم اصول پیشنهادی قانون اساسی نمایندگان خویش را مستقیما انتخاب کنند و متن پیشنهادی مجددا و در رفراندوم مستقیم به رای عموم مردم گذاشته شود همین مبنا نیز درباره قانون اساسی عمل شد اما آن زمان عدهای با پیشنهاد امام مخالف بودند و استدلال میکردند قانون اساسی یک موضوع حقوقی و تخصصی است و ملت صلاحیت دخالت در آن را ندارد. آنان معتقد بودند که همان پیشنویسی که توسط عدهای معدود تنظیم شده است در جمعی از حقوقدانان به عنوان مجلس موسسان بررسی و تصویب شود و همان قانون اساسی نظام باشد بدون رای مردم.
امام خمینی در مقابل آنان و همچنین معدود مخالفین اسلام و مخالفین نظام جمهوری اسلامی که پس از رفراندوم در اقلیت محض قرار داشتند و با انواع بهانهها درصدد تاخیر تشکیل نهادهای قانونی نظام بودند میفرماید:
"خود ملت میزان است. مجلس موسسان اگر اعتبار دارد برای این است که مجلس مبعوث از ملت است. خود ملت حق ندارد رای بدهد، لکن وکیل ملت حق دارد؛! این چه غلطی است! خود من حق ندارم تصرف بکنم در مالم، وکیل من حق دارد؛! ... وکلا برای این حق دارند که وکیل شما هستند، و الا چه حقی دارند؛ یک نفر چه حقی دارد برای میلیون جمعیت رای بدهد؛ پنجاه نفر ششصد نفر چه حقی دارد برای یک ملت میلیونی رای بدهد؛ این حق برای این است که شما میخواهید رای بدهید. رای شماست. میزان؛ رای ملت است. ملت یکوقت خودش رای میدهد. یکوقت یک عدهای را تعیین میکند که آنها رای بدهند: آن در مرتبه دوم صحیح است. و الا مرتبه اول، حق مال خود ملت است. شما خون دادید، حقوقدانان برای شما تکلیف معین کنند؛! خودتان باید تکلیف معین کنید.
شمایید، همین ملت، همین مردم محروم... اینها باید رای بدهند. بهانهها را کنار بگذارید؛ از خدا بترسید؛ با ملت شوخی نکنید؛ رای مردم را هیچ حساب نکنید؛ مردم را به حساب بیاورید". صحیفه امام ج ،ص
آقای غرویان در مصاحبه خویش درباره جمله معروف امام "میزان رای ملت است"، میگوید: "برای درک این فراز از کلام بنیانگذار انقلاب باید گفت که میزان رای ملت است در چه فضایی و برای چه کسانی مطرح شد. با بررسی فعل و انفعالات آن مقطع مشاهده میشود که امام(ره) در اوج تبلیغات و خرابکاریهای روانی دنیای غرب بر علیه انقلاب اسلامی این کلام را به کار بردند، آنجایی که چنین تبلیغ میشد که (امام) خمینی آمده و به زور میخواهد مردم را به ولایت فقیه بکشاند در حالی که مردم این حکومت را نمیخواهند.امام(ره) از سر درک شرایط زمان گفتند روز فروردین خواهید دید که میزان رای ملت است.
یعنی میزان رای ملت حضرت امام خمینی در مقابل مخالفین غربی انقلاب اسلامی ایران مطرح شد نه اینکه میزان در مشروعیت نظام رای ملت است".
متاسفانه آقای غرویان برای آنکه مبنای خود را توجیه کند که میزان رای ملت نیست و القا کند که امام از سر ضرورتهای آن زمان این جمله را فرمودهاند "خواهید دید که میزان رای ملت است" دقت لازم را که از امثال ایشان در مسالهای بدین اهمیت انتظار میرود بکار نبرده است.
اولا: امام خمینی اصلا نفرمودهاند که "خواهید دید که میزان رای ملت است" چون اگر چنین گفته بودند جمله فقط جنبه خبر از آینده و احتجاج با مخالفین داشت و دیگر به این معنا نبود که بخواهند به مسوولین و آیندگان به عنوان یک اصل در نظام جمهوری اسلامی بگویند میزان رای ملت است. در حالی که جملات امام - که نقل شد - به روشنی توجیه توام با دخل و تصرف آقای غرویان را رد میکند.
امام صراحتا فرموده است "خود ملت میزان است، مجلس موسسان اگر اعتبار دارد برای این است که مجلس موسسان مبعوث ملت است... میزان رای ملت است".
ثانیا: برخلاف توجیه آقای غرویان اصلا سخنان امام ربطی به فروردین ندارد مربوط به چند ماه بعد ( خرداد (و مربوط به قانون اساسی است.
ثالثا: برخلاف توجیه ایشان در عبارات امام و کل این سخنرانی امام، بحث از ولایت فقیه در میان نیست که امام خواسته باشند "در مقابل مخالفینی که میگویند او میخواهد به زور مردم را به ولایت فقیه بکشاند در حالی که مردم این حکومت را نمیخواهند" از سر اضطرارگفته باشد "خواهید دید میزان رای ملت است"!! برعکس دقیقا موضع امام در این سخنرانی خطاب به کسانی است که مخالف رایگیری مستقیم از مردم و تشکیل مجلس نمایندگان آنان برای تنظیم قانون اساسی و رفراندوم بعدی آن بودهاند و عبارت "میزان رای ملت است" به صورت یک قضیه حقیقیه و در مقام بیان یک اصل مهم در مساله رفراندوم قانون اساسی ایراد شده است و قبل و بعد از این جمله نیز امام به تفصیل به حقانیت این اصل پرداخته است.
و چه زیباست جملات پایانی عبارت امام که میفرماید: "از خدا بترسید، با ملت شوخی نکنید، رای مردم را هیچ حساب نکنید؛ مردم را به حساب بیاورید".
رابعا: برخلاف تصور جناب آقای غرویان که گمان کردهاند اتکا به رای مردم و میزان بودن رای مردم در اندیشه امام خمینی فقط مستند به همین سخنرانی و همین جمله است و منحصر به روزهای اول انقلاب میباشد، صدها بار امام خمینی در موارد متعدد از سالها قبل از پیروزی انقلاب تا پایان عمر در موارد متعدد بر همین مبنا استدلال کرده و با انواع عبارتها و الفاظ بر حق مسلم ملت در تعیین سرنوشت خویش و اتکا به رای مردم و میزان و معیار بودن رای آنان در همه امور مربوط به حکومت و انتخاباتها تاکید کرده است.
امام میفرماید:"و بحمدالله تاکنون هم با بهترین وجه این مطالب اسلامی یعنی، اساس حکومت اسلامی با بهترین وجه تحقق پیدا کرده است و ملت خودش است که سرنوشت خودش را به دست دارد. اینطور نیست که ملت ما از همهچیز بیخبر باشد و سرنوشتش را در کاخ سفید برایش طرح بکنند یا در کرملین. خود ملت است که با رای خودش رییسجمهور تعیین میکند. جمهوری اسلامی را رای به آن میدهد و با رای خودش که متمرکز است در مجلس، دولت را تعیین خواهد کرد و همه امور دست خود ملت است. امروز مثل زمان رژیم طاغوتی نیست که ملت هیچکاره باشد و همه امور دست یک نفر یا یک عده باشد. ملت همه کاره است و همه هم با رای خود ملت است." صحیفه امام ج ،ص
آغاز فرازی که نقل کردیم از جهت دیگر قابل توجه کسانی است که معتقدند مدل "جمهوری اسلامی" در روزهای اول انقلاب به خاطر شرایط اضطراری مطرح شده است و مدل مطلوب امام نبوده و معتقدند عنوان جمهوری اسلامی در مقابل عنوان حکومت اسلامی قرار دارد! امام این جملات را در مرداد ایراد کردهاند یعنی بعد از آنکه نظام جمهوری اسلامی مستقر شده است، امام آن را بهترین وجه تحقق حکومت اسلامی دانستهاند و وجه کمال آن را نیز همه کاره بودن مردم و تعیین مصادر امور با رای مردم میدانند و جالبتر آنکه در همین جملات، امام خمینی هیچ کاره بودن ملت و تمرکز همه امور به دست یک نفر یا یک عده را از نشانههای رژیم طاغوتی معرفی کردهاند.
ادامه دارد.......
گفت و گو
