کمپ برای درمان است، نه تلنبار معتادان

اول این‌که کمپ‌هایی که از سازمان بهزیستی مجوز می‌گیرند نهایتا ظرفیتی صد نفری دارند که برای این صد بیمار باید یک پزشک، یک روان‌شناس، یک پرستار و یک مددکار اجتماعی درکمپ حضورداشته باشد. حال آن که اغلب کمپ‌های موجود برای کاستن از هزینه‌های خود ازبه کارگیری دائمی این نیروها طفره می‌روند و به سرکشی یک بار در هفته این نیروها از کمپ بسنده می‌کنند. بنابراین اگر قرار باشد کمپی 500 نفره آغاز به کار کند باید یک تیم درمانی کامل و مجهزدرآن مستقر باشد که با توجه به تجربه کمپ‌های موجود، این مهم بعید به نظر می‌رسد . از سوی دیگر باید باور داشته باشیم که معتادان متجاهر خیابانی چیزی برای از دست دادن ندارند و شاکر خواهند بود اگربه کمپ‌ها منتقل شده و برای مدتی سرپناه داشته باشند. این درحالی است که اگر مسئولان نیز نگاهشان به کمپ، محلی برای اسکان موقت معتادان و جمع‌آوری آنها از خیابان‌ها باشد، باید گفت راه اندازی کمپ به انحراف رفته است. درواقع اگر فلسفه نهفته در راه‌اندازی این کمپ‌ها تلاش برای بازگرداندن زیبایی شهر به آن است باید گفت از هدف اصلی تاسیس کمپ فاصله زیادی گرفته‌ایم چون کمپ‌ها ایجاد می‌شوند تا به درمان معتادان متجاهر کمک کنند نه پاکسازی شهر از وجود آنها .

به اعتقاد همه کارشناسان، کمپ‌هایی که این گونه کار می‌کنند فقط دست به مداخلاتی مختصرمی زنند که نه تنها کمکی به درمان اعتیاد نمی‌کند بلکه به این حوزه آسیب نیزمی زند. مطالعات جهانی نشان داده دربهترین شرایط و درکمپ‌هایی که بهترین عملکرد را درپیشرفته‌ترین کشورها درحوزه درمان اعتیاد دارند فقط 35 درصد ازمعتادان پاک می‌شوند و 65 درصد باقیمانده بعد از خروج از کمپ دوباره آلوده به اعتیاد می‌شوند.این درحالی است که بازده کمپ‌های ما کمتر از25 درصد است. اینها را اضافه کنیم به اتفاقاتی که تاکنون در کمپ‌های نگهداری معتادان افتاده و نشان داده بسیاری ازآنها با استانداردها فاصله دارند .

این را نیز از یاد نبریم که تجربه نشان داده تفکری که معتاد متجاهر را به کمپ‌ها روانه می‌کند تفکری است مبتنی بر مداخله مختصردر حوزه اعتیاد چون اگر غیر از این بود باید خدمات مددکاری، درمان و مهم‌تر از همه ایجاد اشتغال برای معتادان بهبود‌یافته در اولویت قرار می‌گرفت. به عبارت دیگر ما برای اعتیاد و معتاد یک نسخه ناقص می‌پیچیم که البته کارساز نیز نیست.

دکتر مرتضی خوشگفتار

کارشناس درمان اعتیاد