اختلاف برسر نحوه ساماندهی میدان امیرچخماق

میدان امیرچخماق به عنوان یکی از اصلی‌ترین نقاط شهری یزد که قدمتی تاریخی نیز دارد، از مدت‌ها پیش با مشکلات عدیده‌ای دست و پنجه نرم می‌کند؛ مشکلاتی نظیر ایجاد شکاف در پشت بنا، خمیدگی یکی از مناره‌ها تا وجود جگرکی‌ها و عمده‌فروشی‌های سیگار و موادغذایی در بازارچه‌ای که در زیر این بنا واقع است. به این مشکلات مکرر توسط رسانه‌ها پرداخته شده و مسئولان نیز هر بار رسیدگی به این مسائل را به اجرای طرح ساماندهی امیرچخماق موکول کرده‌اند. اکنون طرح ساماندهی امیرچخماق با اجرای عملیات دیواره‌سازی آغاز شده، اما به نظر می‌رسد با اجرای این طرح قرار نیست مشکلات و خطرات بنا رفع یا این که بازارچه امیرچخماق ساماندهی شود؛ زیرا از هم‌اکنون اجرای طرح مذکور مورد بحث و اختلاف است.

میراث فرهنگی و معاونت عمرانی استانداری یزد با جدیت دیواره‌سازی امیرچخماق را دنبال می‌کنند، اما صاحب‌نظران و استادان دانشکده هنر و معماری به عنوان یکی از مهم‌ترین مراجع علمی در حوزه معماری، مخالفت صریح خود را با اجرای این طرح اعلام کرده‌اند.

رئیس دانشکده هنر و معماری دانشگاه یزد دراین باره به مهر می‌گوید: بازوهایی که اکنون در دو سمت امیرچخماق در دست ساخت است، طرحی جداگانه و مستقل از طرح ساماندهی است که از مشاور طرح خواسته شد و مشاور طرح نیز بر اساس مستندات تاریخی، اعلام کرد هم قسمت اولیه‌ این بازوها که از قبل اجرا شده و هم ادامه آنها که قرار است اکنون به مرحله اجرا درآید، مستندات تاریخی ندارد. بنابراین بررسی و کار کارشناسی بیشتر آغاز شد.

محمدحسین آیت‌اللهی می‌افزاید: به دلیل این که میراث فرهنگی بر اساس طرحی که دستی تهیه شده بود، در نظر داشت این بازوها را در دو سمت امیرچخماق ادامه دهد، تصمیم بر آن شد که عامل چهارم طرح یعنی پژوهشکده معماری بومی نیز در این زمینه اعلام نظر کند، اما متاسفانه از اظهارنظر این مرجع استفاده نشد.

وی با بیان این که دانشکده هنر و معماری به عنوان عامل چهارم در این طرح شناخته شده و شهرداری این عامل چهارم را منتخب خود در اجرای طرح معرفی کرده است، می‌گوید: دانشکده هنر و معماری اسفند سال گذشته این نظر را که طرح، مستندات تاریخی ندارد به‌ صورت رسمی و کتبی به شهرداری ابلاغ و اعلام کرد که ادامه بازوها به‌ هیچ ‌وجه درست نیست. اما آنچه اکنون در حال اجراست، مخالف رأیی است که از طرف شهرداری ارائه شده، در حالی که قاعده این بود میراث فرهنگی این اجماع را به ‌دست می‌آورد، سپس بهترین راه انتخاب می‌شد که این اتفاق نیفتاد.

به تاکید رئیس دانشکده هنر و معماری دانشگاه یزد، از آنجا که این بنا یک اثر تاریخی و ثبت شده جهانی است، هر گونه دخل و تصرف در آن باعث خدشه‌دار شدن اعتبار آن خواهد شد. در همین زمینه عضو هیأت علمی دانشکده هنر و معماری دانشگاه یزد با بیان این که پروژه امیرچخماق دو وجه دارد، می‌گوید: این پروژه یک وجه حرفه‌ای به عنوان یک پروژه که واجد یک یا چند طرح شهرسازی و معماری است و یک وجه علمی به عنوان یک موضوع با حساسیت بالا در موضوع مرمت شهری دارد؛ اما خطای راهبردی اصلی در مورد امیرچخماق این است که نهاد اجرایی خود را بی‌نیاز از نهاد علمی می‌داند.

رضا شکوری با بیان این که مسئولان برای توجیه صحت عملشان به مصوبه کمیسیون ماده 5 و شورای عالی شهرسازی و معماری اشاره می‌کنند که این دو نهاد فقط اعتبار حقوقی و قانونی دارند و اعتبار علمی ندارند، می‌افزاید: طرح در حال اجرا فقط مصوبه با اما و اگر شورای فنی استان را داشته و به عنوان یک پروژه ملی فاقد مصوبه شورای فنی میراث فرهنگی کشور است.