بیش از 2500 اثر تاریخی و طبیعی در مازندران شناسایی شده که به گفته متولیان میراث فرهنگی حدود ۷۰۰ اثر در سالهای گذشته به دلایل مختلف ازجمله تخریب یا تغییر کاربری از فهرست میراث فرهنگی خارج شده است.سرنوشت بسیاری از اماکن تاریخی که رازهای نهفتهای از تاریخ و میراث کهن مازندران را در خود ثبت کردهاند نامعلوم است برخی از آنان به سفرهخانه یا چراگاه دامها و برخی نیز به جای پاتوق گردشگران و نشیمنگاه جوانان برای کشیدن قلیان تبدیل شدهاند.مهدی ایزدی معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مازندران در گفتوگو با مهر، با اشاره به تغییر کاربری اماکن و محوطههای تاریخی در استان، اظهار کرد: با توجه به کاربری مسکونی و فرهنگی که اماکن تاریخی دارند براساس طرح احیا شده نوع کاربری آنان مشخص میشود.وی با بیان این که کاربریهای در نظر گرفته شده باید توجیه اقتصادی داشته باشد، افزود: تغییر کاربری براساس امکانسنجیهایی است که سازمان میتواند با برنامههای خود محقق کند.
ایزدی نخستین اقدام در تغییر کاربری بناهای تاریخی را حفظ و صیانت اثر و همچنین درآمد اقتصادی توسط سرمایهگذار عنوان کرد و گفت: برنامه تغییر کاربری در شورای فنی مصوب و از طریق آن ابلاغ و براساس اقدامات انجام شده، ارائه میشود.وی با اشاره به این که صندوق بهرهبرداری و احیای سازمان میراث فرهنگی یک سری از آثار را مرمت میکند و در اختیار بخش خصوصی میگذارد، گفت: این برنامه به دلیل هزینههای بالا با پروسه ۵ تا ۱۰ سال به بخش خصوصی واگذار میشود.معاون میراث فرهنگی بیان کرد: برخی سرمایهگذاران برای احداث مراکز تفریحی و سرگرمی به دنبال مجوز هستند و برنامه سازمان برای واگذاری از طریق صندوق احیا واگذار میشود که تاکنون انجام نشده است، همانند خانه حاجآقا نسب در بابل، آبانبار نو، مسجد فرحآباد در ساری، خانه نیما در یوش و خانه منوچهری که در آمل متقاضی داشت، اما روند واگذاری خوب نبود و این پروژهها انجام نشد.ایزدی خاطرنشان کرد: امیدواریم در آینده با واگذاری این مجموعهها بناها نجات یافته، کاهش هزینه دولت و همچنین اشتغال و سرگرمی برای مردم فراهم شود.غار دستکند آمل نیز ازجمله غارهای زیبا و باستانی مازندران است که در ۸۵ کیلومتری آمل و شرق روستای پلمون واقع شده است، اما این اثر طبیعی و باستانی به گفته برخی از طبیعتگران و کوهنوردان، توسط روستاییان بومی دامدار تبدیل به آخور و محل نگهداری علوفه و دام شده است.